Dünyanın bir sıra regionlarında gərginliyin artdığı hiss edilir. Hətta yeni müharibələrin baş tutacağı ilə bağlı da ehtimallar çoxalır.
Türkiyə Silahlı Qüvvələri müxalif suriyalı yaraqlıların da dəstəyi ilə Suriyanın şimalında PKK/YPG terrorçularına qarşı yeni və ən güclü hücum əməliyyatına hazırlaşır. 35 minlik qüvvə ilə keçiriləcək yeni əməliyyat kürd yaraqlılarının əsasən təmas xətti boyu mövqelərinə qarşı yönələcək və türk qoşunları bölgədəki ABŞ və Rusiya qüvvələri ilə birbaşa toqquşmadan yayınmaq üçün bütün mümkün olanı edəcək. Bu baxımdan, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin maksimal dəqiqlikli zərbələrə üstünlük verəcəyi bildirilir.
Xatırladaq ki, bugünlərdə Türkiyə Böyük Millət Məclisi hökumətə İraqda və Suriyada hərbi əməliyyatlar həyata keçirməyə icazə verən, 2 il qüvvədə olacaq qətnaməni təsdiqləyib. Neçə vaxtdır Suriyanın şimalında vəziyyət gərginləşməkdədir və Türkiyə hərbçilərinə qarşı artan hücumlara cavab olaraq Ankara yeni hərbi əməliyyatlara başlayacağına eyham vurub.
Türkiyə ordusunun bölgədə yeni irimiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamağa hazırlaşdığını oktyabrın 27-nə keçən gecə 5 kilometrlik hərbi texnika kolonunun Türkiyədən Suriyanın şimalına keçməsi də təsdiq edir. Kolonda ən azı 100 vahid zirehli texnika, o cümlədən tanklar, artilleriya qurğuları, radioelektron mübarizə kompleksləri olduğu bildirilir. Hərbi texnika kolonu sərhədi keçəndən sonra İdlib bölgəsinin cənubuna, Cebel Əz-Zaviyə rayonuna istiqamət alıb.
Bununla paralel olaraq, Rusiyanın da Ukrayna üzərinə hücuma hazırlaşdığı bildirilir. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə bu vəziyyətdə Kiyev liderlərini Moskvanı Ukraynanın şərqindəki münaqişəyə çəkmək cəhdində ittiham edib: "Biz Rusiyanı hər hansı bir döyüşə cəlb etmək məqsədilə törədilən təxribatları, silahlıları reaksiya verməyə məcbur etmək cəhdlərini müşahidə edirik”. Bundan əvvəl Rusiya bildirmişdi ki, Donbasdakı separatçıların üzərinə hər hansı hərbi hücum Ukrayna dövlətinin varlığını sual altında qoya bilər. Bununla belə, Moskva Donbasdakı separatçılara dəstək verdiyini cidd-cəhdlə danır və Ukraynaya müdaxilə niyyətində olmadığını bildirir. Qondarma “Donetsk xalq respublikası”nın başçısı Denis Puşilin Rusiyadan onlara köməyə minlərlə “könüllünün” gələcəyini bildirib. Puşilinin sözlərinə görə, onda məlumat var ki, Rusiyadan böyük sayda “könüllü” Donbasa getməyə və “xalq respublikası” uğrunda vuruşmağa hazırdır: “Vəziyyət kəskinləşən kimi könüllülərdən kütləvi müraciətlər daxil olur”.
Bundan başqa, son peyk görüntüləri Rusiyanın Ukrayna sərhədlərinə yenidən hərbi texnika və qoşun hissələri cəmləşdirdiyini təsdiq edir. Rusiyanın Ukrayna sərhədlərinə qoşun cəmləşdirməsinə paralel olaraq Donbasda da gərginlik artıb, separatçıların Ukrayna ordusunun mövqelərini artilleriya atəşinə tutması intensivləşib. Ukrayna Silahlı Qüvvələri də bu təxribatlara cavab verir və təmas xəttinə qoşun hissələri cəmləşdirir.
Faktiki olaraq, eyni anda Rusiyanın Ukrayna üzərinə, Türkiyənin isə Suriyaya hücuma hazırlaşdığını görürük. Bu iki hadisənin bir-biri ilə bağlılığı varmı?
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu iki hadisə bir daha göstərdi ki, siyasətin klassik formulu sayılan “daimi dost yox, daimi maraqlar var” fikri hər zaman üçün aktuallıq kəsb edir: “Son bir neçə ildə bir sıra prinsipial məsələlərdə Türkiyə ilə Rusiyanın birgə hərəkət etdiyinin şahidi oluruq. Xüsusilə də Suriya ilə bağlı məsələdə Rusiya ilə Türkiyə öz maraq dairələrini razılaşdırmışdı. Ancaq son proseslər göstərir ki, tərəflər arasında ciddi fikir ayrılıqları yaranıb. Rusiya Ukrayna və Suriya məsələsi ilə bağlı paralel siyasət aparır. 2014-cü ildə Krım məsələsinə görə sanksiyalara məruz qalan, bütün dünya ölkələri tərəfindən dalana dirənən Rusiya öz reytinqini Suriyadakı dəcəlliyi ilə kompensasiya etmiş oldu. Hazırda da Ukrayna ilə bağlı vəziyyət gərginləşib. Rusiyaya yenə təzyiqlər artıb. Rusiya bu məsələdə Türkiyəni ya yanında, ya da neytral görmək istəyir. Ancaq Türkiyə məhz Krım məsələsinə görə fərqli mövqe ortaya qoyur. Rusiyaya qarşı yönəlmiş olan “Krım platforması”nda Türkiyə yaxından iştirak etdi. Rusiya bunu özünə qarşı sərt mövqe kimi qəbul etdi. İndi də təmas xəttində Türkiyənin “Bayraktar”larının görünməsi Rusiyanı ciddi narahat edir. Rusiya Türkiyəni öz sərhədində neytrallaşdırmaq üçün Suriyada ona qarşı fəallığını artırıb. Türkiyə rəsmiləri açıq şəkildə deyir ki, “PKK/YPG terrorçularının hücumları artıb. Rusiya və ABŞ yaraqlıların Türkiyə sərhədindən çəkilməsi barədə öz öhdəliklərini yerinə yetirmirlər. Buna görə də Ankara məsələni öz gücü hesabına həll etmək qərarına gəlib.
Türkiyə Suriyada ona olan hücumlara görə Rusiya ilə ABŞ-ın məsuliyyət daşıdığını da açıqlayıb. Türk qoşunlarının Suriyanın şimalından çıxmasını istəyən Rusiya boş oturmayaraq, Suriyaya özünün müasir qırıcılarını göndərib. Rusiyanın çoxfunksiyalı "Su-35S" qırıcı təyyarələrinin ilk dəfə Suriyada peyda olduğu bildirilir. Ən azı 4 belə qırıcı Suriyanın şimalındakı Qamışlı şəhərinin aeroportunda gözə dəyib. Onların Suriyada yerləşdirilməsini Türkiyənin həyata keçirə biləcəyi hərbi əməliyyatlarla əlaqələndirirlər. Bu baxımdan da, deyilən iki hadisə arasında zəncirvari bağlılığın olduğunu iddia etmək mümkündür”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
