Azərbaycan Pakistandan “JF-17 Thunder” qırıcıları almaqda maraqlıdır. Bunu Azərbaycanın İslamabaddakı səfirliyinin hərbi attaşesi polkovnik Mehman Novruzov bildirib.
O, məsələ ilə bağlı qeyd edib: “Pakistandan “JF-17 Thunder” qırıcılarının alınması gündəlikdə duran ən əsas məsələdir”. M.Novruzov əlavə edib ki, Azərbaycan Pakistanla öz hərbi-hava qüvvələrinin müasirləşdirilməsi üzərində çalışır və “Block 3” modifikasiyalı JF-17 qırıcısı almaq niyyətindədir: "Bu modifikasiyada kabinin elektronikası və radar sistemləri təkmilləşdirilmişdir". Xatırladaq ki, Pakistan İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycana fəal dəstək verib. İki ölkə arasında müdafiə sahəsində fəal əməkdaşlıq mövcuddur. Bu fonda “Block 3” modifikasiyalı JF-17 qırıcılarının yaxın tezlikdə ordumuzun arsenalında peyda olacağına heç bir şübhə yeri yoxdur. Yeri gəlmişkən, bir neçə gün əvvəl Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı Ramiz Tahirov da Azərbaycanın yaxın gələcəkdə yeni hərbi təyyarələr alacağını bildirib: “Azərbaycan ordusunda, o cümlədən Hərbi Hava Qüvvələrində bütün islahatlar Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında həyata keçirilir. Hər bir qoşun növünün öz inkişaf strategiyası və proqramı var”. Onun sözlərinə görə, yeni silahların, texnologiyaların alınması, şəxsi heyətin hazırlığı və digər məsələlər konseptual şəkildə yerinə yetirilir: “Hərbi Hava Qüvvələri üçün yeni təyyarələrin alınması nəzərdə tutulur. Bu istiqamətdə danışıqlar aparılır. Ekspertlər tərəfindən bizə təqdim edilən təyyarələrin imkanları öyrənilib. Yəqin ki, yaxın gələcəkdə ictimaiyyət hansı təyyarələrin alınacağını biləcək”. Mehman Novruzovun açıqlamaları göstərir ki, Azərbaycanın əsas seçimlərindən biri “Block 3” modifikasiyalı JF-17 qırıcısı olacaq. Bir daha qeyd edək ki, çoxhədəfli yüngül “JF-17 Thunder” qırıcısı Çinin istehsal etdiyi J-7 qırıcısının modernləşdirilmiş versiyasıdır. Maraqlıdır ki, J-7 qırıcısı isə özlüyündə lokal müharibə və münaqişələrdə çox aktiv şəkildə istifadə edilən sovet istehsalı olan Miq-21 qırıcısının törəməsidir. JF-17 qırıcısı 1990-cı illərin sonunda Çin-Pakistan əməkdaşlığı çərçivəsində yaradılıb. Miq-21 qırıcısını tam şəkildə modernləşdirilməyi planlaşıdran Çinin “Chengdu Aircraft Corporation” şirkəti bu tip qırıcıları dördüncü nəsil qırıcılar səviyyəsinə çatdırmaq yönündə işə başlayıb. Elə ilkin mərhələdə sözügedən layihəyə maraq göstərən İslamabad onun əhəmiyyətli hisəsini maliyyələşdirərək, texnologiyalara yiyələnmək, öz ərazisində bu qırıcıları istehsal etmək və satmaq hüququ qazanıb. 2007-ci ildə uçuş sınaqları yekunlaşdıqdan sonra JF-17 qırıcıları Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrində silahlanmaya qəbul olunub. 2019-cu ildə təyyarənin üçüncü versiyasının - “Block 3”ün təlim uçuşları həyata keçirilib. Gələn ildən isə qırıcının 4+ nəslinin kütləvi istehsalına başlanması nəzərdə tutulur. Arsenalında “hava-hava” və “hava-yer” raketləri olan JF-17 qırıcısı 100 kilometr uzaqlıqda yerləşən hədəfləri vura bilir. Müasir qırıcılar orta və kiçik hündürlüklərdə kompüterləşmiş uçuşu idarə etmək və yüksək manevr bacarığına malikdir. Yaxın məsafəli döyüşlər üçün heç də pis xüsusiyyətlərə malik olmayan JF-17 kifayət qədər yüksək sürətlə hərəkət edə bilir və pilot üçün çox komfortludur. Xatırladaq ki, iki il əvvəl Pakistan-Hindistan qarşıdurması zamanı JF-17 110 kilometrlik məsafədə iki Hindistan "Su-30MKI" qırıcısını tapıb. Onu "SD-10" raketləri ilə vurmaq imkanı olsa da, bu barədə əmr almayıb. Bu da o deməkdir ki, JF-17 qırıcıları, xüsusən də onun “Block 3” modifikasiyası Rusiya istehsalı olan "Su-30MKI" qırıcısından da üstündür.
Lakin Azərbaycanı təkcə “JF-17 Thunder” qırıcıları maraqlandırmır. Azərbaycan Pakistandan digər hərbi texnologiya, silahlar və müdafiə təyinatlı digər məhsullar idxal etməkdə maraqlıdır. Məlumat üçün bildirək ki, Pakistan Asiya regionunda güclü hərbi sənaye kompleksinə malik ölkələrdən biridir. Bu hərbi sənaye kompleksi Pakistan ordusunun kiçik atıcı silahlardan tutmuş tanklara və artilleriya vasitələrinə, təyyarələrdən tutmuş ballistik raketlərə, ən müxtəlif döyüş sursatlarına qədər praktiki olaraq bütün ehtiyaclarını ödəyə bilir. Azərbaycan üçün isə Paksitanın uzaqmənzilli raketləri və hərbi təyyarələri daha çox maraq doğurur. Çünki Pakistan 2 min kilometrə qədər mənzilli ballistik raketlərə malikdir. Pakistanın hərbi sənayesi Çin texnologiyası əsasında 300 kilometrdən 3000 kilometrədək hədəfləri vura bilən ballistik raketlər istehsal edir. Bunlara “Xətf-1”, “Xətf-2”, “Xətf-1A”, “Xətf-4”, “Xətf-9” raketləri daxildir. Bundan əlavə, Pakistan hərbi sənayesi "Babur" və "Raad" qanadlı raketləri, yüksək dəqiqlikli H-2 qanadlı raketi istehsal edir. Bu raketlərin müəyyən növlərinin idxalı Azərbaycan üçün maraqlıdır. Pakistan istehsalı olan orta mənzilli “Şahin” ballistik raketləri də çoxdan Azərbaycanı maraqlandırır. Azərbaycan Pakistandan 750 kilometr mənzilli “Şahin-1" ballistik raketlərini almaqda maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Qeyd edək ki, “Şahin” raketlərinin bir neçə modifikasiyası mövcuddur. Çin texnologiyasının köməyilə istehsal edilən və Hindistanla qarşıdurmada Pakistanın əsas çəkindirici elementi olan “Şahin” ballistik raketlərinin radiusu 500-600 kilometrdən 2300 kilometrə qədər dəyişir. Raketlər 700-1230 kq ağırlığında müxtəlif modifikasiyalı döyüş başlıqları daşıya bilir. Düşmənin hava hücumundan müdafiə sistemini dəf etmək üçün raketlərin döyüş başlığı hədəfə yaxınlaşanda əsas blokdan ayrılır.
Ramil QULİYEV
