Britaniyanın Milli Cinayət Agentliyi (NCA) Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı, keçmiş iş adamı Cavanşir Feyziyevin arvadına, oğluna və qardaşı oğluna məxsus bank hesablarındakı 15 milyon funt sterlinq (20.5 milyon dollar) vəsaiti müsadirə etməyi planlaşdırır.
Agentlik iddia edir ki, sözügedən vəsaitlər Jurnalistlərin Mütəşəkkil Cinayətkarlıq və Korrupsiyanı Araşdırma Layihəsinin (OCCRP) 2017-ci ildə aşkar etdiyi pul transferi sxemi ilə yuyulub. OCCPR-ın saytında dərc olunmuş məlumatda deyilir ki, nə Feyziyevə, nə də onun ailə üzvlərinə qarşı cinayət ittihamı irəli sürülüb.
Bununla belə, noyabrın 1-də keçirilən mülki məhkəmə dinləməsində NCA sözügedən pulların Azərbaycanın “pulyuyan maşını” kimi tanınan sxemdən keçdiyini iddia edən təhlil təqdim edib. Agentliyin ehtimalına görə, bu pulların mənbəyi “qeyri-qanuni” olub, belə ki, vəsait Azərbaycandan onun mənşəyini gizlətmək məqsədi güdən saxta sənədlərdən istifadə və bir neçə “balıqqulağı” şirkətdən istifadə etməklə çıxarılıb.
Britaniya Milli Cinayət Agentliyi bildirib ki, bu vəsaitin mənbəyi, böyük bir ehtimalla, “korrupsiya, oğurluq, fırıldaq və çirkli pulların yuyulmasıdır”. 15 milyon funt sterlinqin 7.86 milyonu Feyziyevin arvadı Pərvanə Feyziyevanın, 6.4 milyonu isə oğlu Orxan Cavanşirin hesabında saxlanır. Məlumata görə, bu iki şəxs bu pulun bir hissəsini Britaniyada yaşamaq imkanı verən investisiya vizasının alınmasına xərcləyib.
Vəsaitin kiçik hissəsi – 1 milyon funt sterlinqdən bir qədər çoxu isə Feyziyevin qardaşı oğlu Elman Cavanşirin hesabındadır. Lakin NCA bildirir ki, iş Feyziyevin özünün üstündə cəmləşib, belə ki, aşkar olunmuş vəsaitin onun nəzarətində olan bank hesablarından gəldiyi ehtimal edilir.
Feyziyevlər ailəsinin sözçüsü media üçün açıqlamasında onların NCA-nın iddialarını “qəti şəkildə rədd etdiklərini” və “tamamilə yanlış” olduğunu bəyan edib. Sözçü daha sonra deyib ki, agentlik vəsaitin “hər hansı cinayət fəaliyyəti ilə bağlı mənbədən gəldiyini göstərən əsaslı sübutlar” təqdim etməyib. Ailənin sözçüsü deyib ki, Feyziyevlər Britaniyanın ədalət sisteminə tam inanır və NCA tərəfindən irəli sürülmüş iddiaların əsassız olduğunun sübut edilməsini gözləyirlər.
Göründüyü kimi, Feyziyevlər ailəsinə çəxsus olduğu iddia edilən vəsaitin cinayət yolu ilə əldə edilib-edilmədiyinə dair heç bir sübut təqdim edilməyib. Belə olan təqdirdə, həmin vəsaitin müsadirəsinə niyə çalışılmalıdır? Bir faktı da nəzərə alaq ki, Cavanşir Ferziyev məmur kimi fəaliyyət göstərməyib. Deputat seçilməzdən əvvəlki dönəmə kimi çox gəlirli sahə olan dərman biznesində monopolistlərdən biri olub. Ola bilsin ki, millət vəkili seçiləndən sonra da biznesinin idarə olunmasını yaxın adamlarına tapşırıb. Bu baxımdan da, belə bir ailənin müəyyən məbləğdə pulunun olması ona qarşı qara piar kimi istifadə oluna bilməz. Təbiidir ki, bununla bağlı yekun rəyi araşdırma tam başa çatandan sonra söyləmək olar. Ancaq biz görürük ki, bəzi dairələr bu faktoru araşdırmadan Feyziyevdən “cinayətkar” düzəltmək istiqamətində yarışa giriblər. Nə hüququn aliliyi nəzərə alınır, nə də təqsirsizlik prezumpsiyası.
Hüquqşunas Şəmsəddin Əliyev də “ Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında mövzu ilə bağlı bəri başdan nəyinsə söylənilməsinin, kimisə cinayətdə ittiham etməyin məntiqsiz olduğunu bildirdi. Onun sözlərinə görə, Cavanşir Feyziyevlə bağlı Qərb dairələrinin dövriyəyə buraxdığı mövzu ilə bağlı araşdırmaların nəticəsi bizə bəlli olmadığına görə konkret fikir söyləmək, kimisə cinayətdə ittiham etmək məntiqsiz olar: “Ola bilər ki, kimlərsə hissə qapılıb, Cavanşir müəllim barədə müxtəlif fikirlər səsləndirirlər. Burada kiminsə şəxsiyyətinə qarşı yox, fakta dair fikirlər səslənməlidir. Mən açıqlamalarla tanış oldum. Ortada yalnız iddia var. Hələlik həmin istiqamətdə araşdırma gedir. Yalnız araşdımanın yekun nəticələrinə əsaslanaraq nəsə demək olar. Ən başlıcası isə, həmin araşdırmaların obyektiv aparılacağına dair şübhələr qalmazsa, yekun fikri bildirə bilərik. Hazırda səslənən fikirlər yalnız ehtimaldı ki, bu da mütləq həqiqət sayıla bilməz. Feyziyevin əvvələr bizneslə məşğul olması bizdə ehtimal doğurur ki, onun kifayət qədər sərvəti ola bilər. Bununla bağlı olan məlumatları da gizli saxlamaq onun şəxsi işidir. İstənilən adam qanuni yolla əldə etdiyi var-dövlətilə bağlı məlumatları konfidensial saxlamaq kimi hüquqa sahibdir. Britaniyada gedən araşdırmaların sonunu gözlədikdən sonra ekspetlər mövzu ilə bağlı fikirlərini ifadə edə bilərlər. Vəsaitin doğrudan da Feyziyevə məxsus olub-olmaması bilinmədən, hətta ona aiddirsə, hansı yolla əldə olunduğuna dair hüquqi rəy olmadan kimisə cinayətdə ittiham etmək hüquqi məntiqdən kənardı”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ