Türkiyə-Ermənistan münasibətləri hələ qurulmadığı halda, Rusiyada müəyyən dairələr indidən narahat olmağa başlayıb. Müxtəlif fikirlər səsləndirməklə prosesə mane olmaq istəyirlər.
Belələrindən biri də Rusiyanın Yaxın Şərq İnstitutunun prezidenti, politoloq, şərqşünas Yevgeni Satanovskidir. Müharibədən sonra davamlı olaraq bu mövzularda danışır. Satanovski ənənəvi mövqeyindən çıxış edərək, erməni mətbuatına açıqlamasında deyib ki, Türkiyənin məqsədi Ermənistan ərazisinə ən azı iqtisadi baxımdan nəzarət etməkdir. O, 44 günlük müharibədən sonra Cənubi Qafqazdakı vəziyyət, Türkiyənin regiondakı təsir və rolundan danışarkən bildirib ki, Türkiyənin məqsədi Azərbaycan ərazisində bütün vəziyyətə tam nəzarət etməkdir: “Türkiyənin məqsədi, yeri gəlmişkən, Ermənistan ərazisinə də ən azı iqtisadi baxımdan nəzarət etməkdir. Bu çətin işdir, buna baxmayaraq, Türkiyənin oxşar ambisiyaları var. Bu aspektdə Türkiyə müəyyən planlar qurur, o cümlədən Balkanlardakı təcrübədən faydalanır. Bu halda Türkiyə, postsovet məkanı da daxil olmaqla, ilk növbədə türk ölkələrində yeni Osmanlı Limanı tikir. Deməliyəm ki, o bunun üçün müəyyən addımlar atıb. Güman etmək olarmı ki, Türkiyə istədiyi hər şeyi əldə edib? Yox. Çünki Rusiyanın Qarabağdakı sülhməramlı missiyası Ərdoğan üçün böyük və xoşagəlməz sürpriz oldu. Ancaq Şuşa bəyannaməsi Türkiyənin yeni siyasətində İkinci Qarabağ müharibəsinin faktiki nəticələrindən qat-qat vacib aspektdir”.
Görünən odur ki, Satanovski Türkiyənin Ermənistana təsirindən bərk xoflanıb. O baxımdan bu kimi yanaşmaları ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Bunu Rusiyadakı bəzi dairələr həzm edə bilmir və ona görə də davamlı olaraq buna mane olmağa çalışırlar”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, Türkiyənin Cənubi Qafqazda artan rolu Rusiyada müəyyən dairələri narahat edir: “Türkiyənin Cənubi Qafqazda siyasi və hərbi cəhətdən möhkəmlənməsi Rusiyada müəyyən dairələri narahat edir. Onlar bunu Rusiyanın regional siyasətinə təhdid hesab edirlər. Halbuki, Rusiya və Türkiyə birgə regional əməkdaşlığı bir çox sahalərdə hər iki ölkənin maraqlarına cavab verib. Qarşılıqlı əməkdaşlıq ediblər. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra regionda sülh imkanlarının yaranması və Anakranın regionda artan təsiri yeni reallıqlar yaradıb. Bu da, öz növbəsində, Ermənistanla Türkiyə sərhədlərinin açılması məsələsini gündəmə gətirib. Qeyd edim ki, Türkiyə ilə sərhədlərin açılmasını Ermənistan özü istəyir və bunu ölkə iqtisadiyyatının dirçəldilməsi kimi qiymətləndirir. Hesab edirəm ki, bunun olması da regionda Ankaranın mövqelərini təbii olaraq möhkəmləndirəcək. Rusiyanın bu ölkədə təsirlərini zəiflədəcək. Artıq buna regional şərtlərin dəyişməsi və Ankarnın düzgün siaysətinin nəticəsi kimi baxmaq olar. Bunu Rusiyadakı bəzi dairələr həzm edə bilmir və ona görə də davamlı olaraq buna mane olmağa çalışırlar. Bəyan edirlər ki, Türkiyə Ermənistanı iqtisadi baxımdan özündən asılı edəcək”.
Politoloq onu da vurğuladı ki, Rusiyadakı müəyyən dairələr proseslərin qarşısını ala bilməyəcək.
Vidadi ORDAHALLI
