Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyan Vladimir Putinə məktubla müraciət edərək, Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhədlərin müəyyənləşdirməsində köməklik göstərilməsini xahiş edib. Sarkisyan bu barədə RBK-ya müsahibəsində bildirib.
Sarkisyan əlavə edib ki, sərhədlərin müəyyənləşdirilməsində çətinliklər Dağlıq Qarabağda münaqişənin yaranması fonunda başlayıb: “Sonra mən Vladimir Vladimiroviç Putinə də məktub yazdım, bu məktubda belə bir fikri ifadə etdim ki, problemin mümkün həllini sovet xəritələrində axtarmaq lazımdır”.
Erməni prezidenti vurğulayıb ki, sovet xəritələrinin dəyəri ondadır ki, onlar həm Rusiya imperiyasının, həm də Sovet İttifaqının ortaq tarixini əks etdirir. Sarkisyan onu da qeyd edib ki, Rusiyanın iştirakı olmadan sərhəd problemini həll etmək mümkün deyil. Həmçinin qeyd edib ki, hələ SSRİ dövründə, 1984-cü ildə sərhədlərlə bağlı birgə komissiya yaradılıb: “Bu, hələ sovet dövründə edilib. Səhv etmirəmsə, 1984-cü ildən xüsusi komissiya yaradıldı, ikitərəfli - Moskva və hər iki tərəf. Baş nazirin müavinləri səviyyəsində. Sonra Azərbaycan SSR və Ermənistan SSR hökumətləri sədrlərinin müavinlərini çağırdılar. Səhv etmirəmsə, bu komissiya 4-5 il işləyib. Mənə elə gəlir ki, orada nəsə imzalanıb. Təbii ki, yekun sənəd yoxdur. Bu sənədlər də Moskvanın bir yerində yerləşir. Aydındır ki, bu məsələ Rusiyasız həll oluna bilməz”.
Maraqlıdır, Sarkisyan hansı kimissiyadan danışır? Həqiqətən 1984-cü ildə belə bir komissiya fəaliyyət göstəribmi?
“1984-cü ildə Azərbaycan-Ermənistan sərhədləri ilə bağlı hansısa komissiyanın yaradılması barədə məlumat yoxdur”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərlinin fikrincə, həqiqətən belə bir komissiya olsaydı, o zaman bizim ondan xəbərimiz olardı: “Bu baxımdan hesab edirəm ki, Armen Sarkisyan həqiqətə uyğun olmayan fikirlər səsləndirir. 1984-cü ildə Azərbaycan-Ermənistan sərhədləri ilə bağlı hansısa komissiyanın yaradılması barədə məlumat yoxdur. Həmin illərdə sərhəd məsələsi ilə bağlı tərəflər arasında bu səviyyədə geniş müzakirələr olmayıb. Əsasən 20-30-cu illərdə bununla bağlı komissiyalar yaradılıb. Hansı ki, həmin illərdə bolşeviklər Azərbaycan ərazilərini Ermənistana “hədiyyə” etdilər. Ancaq konkret olaraq o səviyyədə 1984-cü ildə hansısa komissiyanın yaradılması barədə məlumat yoxdur. Sadəcə, o vaxt Qazax, Qubadlı, Laçın, Zəngilan rayonlarının hansısa bir hissəsi Ermənistana yaxın olubsa, onu çəkib qarşı tərəfə veriblər. Belə hallar olub. Hətta 80-ci illərin əvvəllərində Laçında belə bir hal baş verib və yerli əhali buna etiraz edib. Başqa bir tərəfdən, 1984-cü il məsələsi növbəti bir erməni təxribatı da ola bilər. Ola bilər ki, həmin il nəsə olub, indi ermənilər onu şişirdib öz maraqları çərçivəsində təqdim edirlər”.
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru onu da qeyd etdi ki, ermənilərdən nə desən gözləmək olar.
Vidadi ORDAHALLI
