Gələn ilin dövlət büdcəsindən Azərbaycanın hərbi və təhlükəsizlik sahəsinə ayrılan vəsaitin məbləği məlum olub. Bu, 2022-ci ilin dövlət büdcəsinin layihəsində əksini tapıb.
Belə ki, gələn il dövlət büdcəsindən müdafiə və milli təhlükəsizlik istiqamətləri üzrə 4 milyard 489 milyon 892 min 429 manat vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə müdafiə qüvvələri istiqamətləri üzrə 2 milyard 153 milyon 165 min 727 manat, milli təhlükəsizlik istiqamətləri üzrə 285 milyon 501 min 146 manat, sərhəd xidməti istiqamətləri üzrə 441 milyon 585 min 091 manat, müdafiə və milli təhlükəsizlik sahəsində tətbiqi tədqiqatlar istiqamətləri üzrə 4 milyon 119 min 118 manat, müdafiə və milli təhlükəsizlik sahəsinə aid edilən digər fəaliyyətlər istiqamətləri üzrə 1 milyard 605 milyon 521 min 347 manat, xüsusi müdafiə təyinatlı layihələr və tədbirlər üzrə 1 milyard 600 milyon 442 min 500 manat vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulub. Rəqəmlərin müqayisəli təhlili göstərir ki, gələn il üçün müdafiə qüvvələri, sərhəd xidməti, milli təhlükəsizlik sahəsinə ayrılan vəsaitdə ciddi artım var. Belə ki, gələn ilin büdcəsindən Azərbaycan müdafiə qüvvələrinə ötən illə müqayisədə təxminən 218,8 milyon manat, sərhəd xidmətinə təxminən 159,9 milyon manat, milli təhlükəsizlik xərclərinə isə təxminən 24,8 milyon artıq vəsait ayrılıb. Ekspertlər müdafiə qüvvələri və sərhəd xidmətinə ayrılan vəsaitlərin artmasını Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində hərbi infrastrukturun yenidən qurulması ilə əlaqələndirir. Millət vəkili Aydın Mirzəzadə qeyd edir ki, müdafiə qüvvələri və sərhəd xidmətinə gələn il ayrılacaq vəsaitin nisbətdə artırılmasının bir neçə səbəbi var: "Birincisi, işğaldan azad olunan ərazilərdə yeni hərbi obyektlərin strukturları yaradılacaq. Bu özü kifayət qədər vəsait tələb edən bir prosesdir. Bundan əlavə, Ermənistan-Azərbaycan sərhədi artıq tamamilə Azərbaycanın nəzarətindədir. Bu baxımdan sərhəd boyunca infrastrukturun, zastavaların yaradılması, təşkil edilməsi, sərhədlərin qorunması ilə bağlı hərbi texnika və ləvazimatlara ehtiyac yaranıb. Məhz buna görə büdcənin bu istiqamətində xərcləri artırılır". Aydın Mirzəzadə qeyd edib ki, Azərbaycan 44 günlük ağır müharibədən çıxıb və heç şübhəsiz, yeni hərbi texnikaların alınmasına, mövcud silahların yenilənməsinə ehtiyac var. Həmçinin digər ərazilərdə hərbi hissələrin yenilənməsi, tikilməsi də müəyyən xərclər tələb edir.
Hərbi ekspert Ruslan İmamquliyev isə “sputnik” portalına açıqlamasında qeyd edib ki, Azərbaycan artıq öz hərbi xərclərini Ermənistanın müdafiəyə ayırdığı xərclərlə müqayisə etməməlidir: "Düşünürəm ki, bundan sonrakı dönəmdə bu cür olmamalıdır. Çünki Ermənistan havadarları tərəfindən qarşımıza çıxarılan ciddi bir təhdid idi və 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı bu ölkə darmadağın edildi. Bundan sonrakı dönəmdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin regionda söz sahibi ola bilməsi üçün, müdafiə xərclərimizi artırmaqla bərabər, regionda maraqlı olan güc və imkanları nəzərə almalıyıq. Bir çox hallarda hərbi büdcəmizi onların müdafiə xərclərinə ayırdığı vəsaitlə müqayisə etmək zamanıdır. Nəzərə alsaq ki, Vətən müharibəsindən sonra artıq Azərbaycan Türkiyə və Pakistan kimi strateji tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edir. Bu iki ölkə də sadəcə öz regionlarında deyil, bütün dünyada sözünü demiş ordulara malik respublikalardır". Ekspert bildirib ki, regionda sözünü demiş bir ordu olaraq Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin gələcəkdə daha ciddi hədəflərə imza atmaq naminə müdafiə xərcləri artırılarkən bu rəqəm daha ciddi tərəfdaşlar və təhdid ola biləcək dövlətlərlə müqayisə olunmalıdır. Digər təhlilçilər də qeyd edir ki, hərbi xərclərin artırılması Azərbaycan üçün yeni hadisə deyil. Azərbaycan son illərdə davamlı olaraq hərbi xərclərini artırmaqdadır. Buna səbəb isə Ermənistanın işğalçılıq siyasətini həmin illər ərzində davam etdirməsi idi. Azərbaycan hər an Ermənistanın mümkün təxribatlarına hazır olmalı idi. Ötən il baş verən Vətən müharibəsi və onun nəticələri göstərdi ki, Azərbaycanın bu istiqamətdə siyasəti düzgün olub. Regionun ən güclü dövləti hesab olunan Azərbaycanın müdafiə büdcəsi də regionda ən böyükdür. Xatırladaq ki, ötən ilin sonunda Prezident İlham Əliyev Qubadlıya səfəri zamanı hərbi xərclərin artırılmasının bir neçə səbəbini vurğulamışdı: “İlk növbədə ona görə ki, müharibə zamanı biz bir çox silah-sursatdan istifadə etdik, onları bərpa etmək lazımdır. Eyni zamanda, müasir texnikanın bundan sonra da alınması nəzərdə tutulur”. Dövlət başçısı bildirib ki, bundan sonra da ordumuzun müasirləşdirilməsi, onun döyüş potensialı, peşəkarlığı daim diqqət mərkəzində olacaq: “Biz qələbə qazanmışıq, düşməni torpaqlarımızdan qovmuşuq. Amma heç kim təminat verə bilməz ki, bir neçə ildən sonra erməni faşizmi yenə baş qaldırmayacaq. Ona görə Azərbaycan dövləti həmişə güclü olmalıdır. Azərbaycan dövlətinin həmişə güclü ordusu olmalıdır”. Bu mənada, hərbi xərclərin artımı təbii xarakter daşıyır. Bundan başqa, Azərbaycan gələn il ərzində çoxsaylı müasir hərbi texnika almağı planlaşdırır. Ayrılan hərbi xərclər bu istiqamətdə ölkəmizin planlarının uğurla icra ediləcəyini göstərir. Müxtəlif hesablamalara görə, ölkəmiz Vətən müharibəsində Ermənistan ordusunu məhv etmək üçün dəyəri milyonlarla ölçülən hərbi texnika, silah-sursat istifadə edib. Gələn ilin dövlət büdcəsi ilə bu boşluğun doldurulacağı gözlənilir.
Tahir TAĞIYEV
