Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin birgə açılışını etdiyi Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı işğaldan azad edilmiş ərazilərdə abadlıq-quruculuq işlərinin daha sürətlə həyata keçirilməsinə imkan verəcək. Çünki bu hava limanı böyük yük təyyarələrini də qəbul edə bilməklə Azərbaycana yeni logistika imkanları qazandırır. Bununla da daha böyük həcmdə yükləri daha qısa müddətdə azad edilmiş ərazilərə çatdırmaq mümkün olacaq və bu da həmin yerlərdə bərpa, quruculuq işlərini sürətləndirmək baxımından yeni imkanlar yaradacaq.
Füzulidə hava limanının fəaliyyəti bölgənin nəqliyyat infrastrukturunun şaxələndirilməsi baxımından da böyük önəm kəsb edir. Hava limanının işə başlaması ilə Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşaya daha tez çatmaq mümkün olacaq. Füzulidən Şuşaya çəkilən birinci dərəcəli yol da bu mənada böyük önəm kəsb edir. Beləliklə, Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı sayəsində təkcə Azərbaycandan yox, həm də xaricdən gələnlərin Şuşaya və digər azad edilən ərazilərə daha tez çatması mümkün olacaq. Onu da bildirək ki, Qarabağın hava qapısı adlandırılan Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı ən müasir səviyyədə inşa olunub. Qeyd edildiyi kimi, hava limanının istənilən tip hava gəmisini qəbul etmək imkanları var. Burada görülən bütün işlər beynəlxalq norma və standartlara uyğun şəkildə həyata keçirilib. ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Metyu Brayza isə hesab edir ki, prezidentlər İlham Əliyevin və Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə açılışı olan Füzuli Beynəlxalq Hava Limanı Qarabağın çiçəklənməsi üçün lazım olan investisiyaların cəlb edilməsinə də kömək edə bilər. Onun sözlərinə görə, Füzuli beynəlxalq hava limanı Azərbaycanın bu ərazilərinə iş adamlarının, investorların cəlb edilməsinə yol aça bilər: "Ümidvaram ki, bu, Xəzər dənizindən Qara və Aralıq dənizlərinə qədər uzanacaq mütəşəkkil sənaye zonalarına sərmayə yatırma prosesini asanlaşdıracaq. Füzuli hava limanı xəritədə strateji mövqedə yerləşir və hesab edirəm ki, bu infrastrukturdan praqmatik olaraq regionda rifahın bərpası və uzunmüddətli sabitliyin bərqərar olması üçün zəruri olan investisiyaların cəlb edilməsi istiqamətində istifadə oluna bilər". Metyu Brayza qeyd edib ki, Ərdoğanın Azərbaycanın Füzuli rayonuna səfəri simvolik, strateji və praktik xarakter daşıyır: "Azərbaycanın ən yaxın müttəfiq ölkəsinin liderinin Füzuliyə səfəri Azərbaycanın ötənilki 44 günlük müharibədə qazandığı qüdrətli qələbəni vurğulayır ki, bu da Azərbaycan tarixində ən böyük hərbi və diplomatik qələbədir. Prezident Ərdoğanın Füzuliyə səfəri bütün dünyaya göstərir ki, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa edərək bütün Cənubi Qafqaz regionunun reinteqrasiyasına kömək etmək üçün indi Füzulidə nəqliyyat qovşağı yaratmağa hazırdır". Bütün bunlar Ermənistanda da xüsusi diqqətlə izlənilir. Erməni siyasi şərhçi Tevos Arşakyan bununla bağlı “armenianreport” portalında qeyd edir: “Bu gün ermənilərin heç nəyi yoxdur – nə döyüş qabiliyyətli ordusu, nə "arsax”ı, nə də yaşamağın mümkün olmadığı Ermənistanı. Biz özümüz hər şeydə təqsirkarıq və bu gün də başımıza-dizimizə vurmaqdan başqa heç nə edə bilmərik. Bu gün bütün erməni xalqı Azərbaycana və onun Qarabağda etdiklərinə həsədlə baxır. Bəli, azərbaycanlılar qollarını çirmələyərək, yalnız paxıllıq edə biləcəyimiz güclü enerji ilə Qarabağı dirçəltməyə can atırlar. Artıq Füzulidə aeroport da hazırdır, onu Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri açdılar. Bir ildən bir qədər əvvəl heç bir erməni bunu təsəvvür belə edə bilməzdi. Ermənilərin kökündən yanlış yanaşması var idi. Hər şeydən əvvəl ermənilər özləri-özlərinə sual verməlidirlər: "arsax”ın çiçəklənməsi və dirçəlməsi naminə biz nə etmişik? Biz 30 il ərzində heç orada normal yollar belə qura bilməmişik. Bu illər ərzində heç bir iş görülməyib. Hər şey oğurlandı, talandı. Əvvəlcə Köçəryan və dəstəsi oğurladı, sonra Qukasyan və Saakyan, axırda da Arutyunyan bu işi tamamladı. Ermənistan isə Qarabağın boğulmasına sakitçə kənardan baxırdı. Əvvəllər 150 min nəfərə yaxın əhalisi olan yerlərdə 2020-ci ilin sentyabr ayında minimum insan yaşayırdı. İnsanlar sadəcə "artsax”dan qaçırdı. Çünki onlar aç idilər. Biz ermənilər hələ müharibədən əvvəl "artsax”ı itirmişdik. Çünki bizə Qarabağ lazım deyildi. İndi biz paxıllıqla azərbaycanlıların Qarabağda etdiklərinə baxırıq”.
Ümumiyyətlə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə Azərbaycan tərəfindən aparılan genişmiqyaslı abadlıq-quruculuq işləri, bərpa, yenidənqurma tədbirləri dünya miqyasında, o cümlədən Ermənistanda da xüsusi diqqətlə izlənilir. Qısa zaman kəsiyində Azərbaycanın azad olunmuş yerlərdə gördüyü işlər beynəlxalq miqyasda həm təqdir edilir, həm də uğurlu nümunə qismində qəbul olunur. Füzuli, Zəngilan və Laçında inşa edilən hava limanları, çəkilən yollar, qurulan infrastruktur azad olunmuş əraziləri abadlıq-quruculuq işləri ilə yanaşı, tranzit-logistika baxımından da cəlbedici məkanlara çevirir. Bu həm də onun təsdiqidir ki, azad edilən rayonlar sayəsində ölkəmiz regionda transmilli nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi istiqamətində yeni imkanlar əldə edib. Azad edilən ərazilərdə abadlıq-quruculuq işləri keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurd-yuvalarına qayıdışına xidmət etməklə yanaşı, bu yerlərdə, ümumiyyətlə isə regionda uzunmüddətli iqtisadi və siyasi sabitliyin təmin edilməsi baxımından böyük önəm kəsb edir. Ermənistanda heyrət və qısqanclıqla qarşılanan daha bir məqam azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması prosesində Azərbaycanın çoxsaylı xarici şirkətlər və ölkələrlə əməkdaşlıq etməsidir. İşğal dövründə Ermənistan bu yerlərdə müxtəlif xarici şirkətlər, ölkələrlə əməkdaşlıq qurmaq istəsə də məqsədinə çata bilməyib. Azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən işlər Azərbaycan iqtisadiyyatının daha da güclənməsi, məşğulluq səviyyəsinin yüksəlməsi baxımından da müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi isə bu prosesi daha da tezləşdirəcək.
Ramil QULİYEV
