Livandakı "Hizbullah” radikal şiə təşkilatının qurucularından olan şeyx Tufeyli İranın Qarabağda baş verənlərə münasibəti haqda sensasion açıqlamalar verib.
Ermənistanın 1990-cı illərdə Qarabağı işğal etdiyi zamanlarda İranda olduğunu xatırladan şeyx bildirib ki, o zaman Tehrandakı siyasətçilər və İran mətbuatı bu işğala dəstək verirdi. Şeyx Tufeyli Ermənistan baş nazirinin "İranın dəstəyi olmasaydı 1990-cı illərin əvvəllərində Ermənistan ordusu məğlub olardı” sözlərini də xatırladıb. Deyib ki, İran Azərbaycan torpaqlarının işğalı üçün Ermənistana hərbi və logistik dəstək verirdi:
"O vaxt (90-cı illərin əvvəllərində) İran xarici işlər naziri Əli Əkbər Vilayəti ilə danışdım. "Sizlər nəyə görə xristian erməniləri bu məzlum müsəlmanlara qarşı dəstəkləyirsiniz” deyə soruşdum. Mənə verdiyi cavab hərfən bu cür oldu: Ermənistan SSRİ-dən ayrılan Azərbaycan, Türkmənistan və digər türk cümhuriyyətləri ilə Türkiyə arasında bir əngəl təşkil edir. Dolayısıyla Ermənistana dəstək verərək gücləndirəcəyik ki, Türkiyənin önünü qapatmış olsun. O zaman Azərbaycan hələ yeni dövlət qururdu və orada İsrail adına heç nə yox idi”.
Livanlı şiə alimi onu da bildirib ki, İran 1996-cı ildə İsraillə anlaşma imzalayaraq işğal altındakı Fələstin torpaqlarında heç bir İsrail əsgərinə zərər verməyəcəyi haqda öhdəlik götürüb: "Bu gün İsrailə görə Azərbaycanla problem yaşadığını deyirsən, amma yalançısan. İranın siyasəti dürüst deyil, dağıdıcı siyasətdir. Bu səbəblə İranın siyasətinin çoxunun heç özünə də fayda vermədiyini görə bilərik”.
Qeyd edək ki, Şeyx Tufeyli "Hizbullah”ı quranlardan biri olub və bu təşkilatın ilk baş katibidir. Lakin 1992-ci ildə "Hizbullah”la yollarını ayırıb.
Şiə dini liderinin bu etiraflarından hansı nəticəni hasil edə bilərik?
İlhahiyyatçı Tural İrfan “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu açıqlama İranla bağlı dediklərimizə, gəldiyimiz qənaətlərə bir möhür vurmuş oldu: “Maraqlıdır ki, bu açıqlamanı sadə adam yox, İranın özünün də bir vaxtlar lider kimi qəbul etdiyi tanınmış bir şəxs verir. “Hizbullah” birbaşa İranın nəzarətində olan təşkilatdır. Təbiidir ki, onun ilk yaradıcısı olan şəxslə İran rəsmilərinin səmimi münasibəti olub. Bu baxımdan da, Tufeylinin İran rəhbərləri ilə birbaşa təmaslarının olmasına kimsə şübhə edə bilməz. İranın keçmiş xarici işlər nazirinin şeyxə etdiyi səmimi etiraf həmin ölkənin yürütdüyü siyasətlə tam uzlaşlr. Çünki bizə də məlumdur ki, İran Azərbaycanın müstəqillik əldə etməsini həzm edə bilməyib. Bu tarixi hadisə baş verəndən sonra, nəyin bahasına olursa-olsun, Azərbaycanın dirçəlməsinə mane olmaq istiqamətində addımlar atıb. Biz bunu 30 illik işğal dönəmində Ermənistana verdiyi dəstəkdə gördük. Müharibədə əldə etdiyimiz qələbədən sonra isə İran əsl mahiyyətini tam çılpaqlığı ilə ortaya qoydu. Bəli, livanlı alim düz qeyd edir ki, İran Ermənistana dəstək verəndə hələ İsraillə Azərbaycan arasında münasinətlər yox idi. Deməli, bizim dediklərimiz tam təsdiqini tapır. İsrail sadəcə bir bəhanədir. İranı daha çox narahat edən Türkiyə amilidir. Onlar Türkiyənin bölgədəki son fəallığını qəbul etmək istəmirlər. Rusiyanın bölgədəki vəziyyətlə bağlı Türkiyəni bir aktor olaraq qəbul etməsi İranı daha da qıcıqlandırır. Onlar bilir ki, Azərbaycanın güclənməsi həm də Türkiyənin Orta Asiyadakı türk ölkələri ilə inteqrasiyasını gücləndirmiş olacaq. Şeyxin açıqladığı İranın siyasi doktrinasıdır. Bu heç vaxt dəyişən deyil. Ancaq son proseslər göstərdi ki, Azərbaycanla bu dildə danışmaq effekt vermir. Buna görə də İran özünə yığışmalı oldu”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
