“Bilirsiniz ki, Oxçuçayı ermənilər nə günə qoymuşlar. Oxçuçay təbii fəlakət zonasıdır. Oradan götürülən analizlər göstərir ki, zəhərli maddələrin həcmi normadan bəlkə də 10 dəfə, 20 dəfə artıqdır. Biz bu çayları təmizləyəcəyik və burada dağ-mədən sənayesi inkişaf edəcək. Vejnəli qızıl yatağını ermənilər xarici şirkətlərlə birlikdə qanunsuz olaraq istismar edirdilər. O xarici şirkətlərin məhkəməyə verilməsi prosesinə start verdik, yaxın gələcəkdə eşidəcəksiniz. Onların bu işdən boyun qaçırmaq cəhdləri demək olar ki, imkansızdır. Çünki hər şey göz qabağındadır. Başqa ölkənin ərazisində qanunsuz işlər görüb, buradan qızılı qanunsuz olaraq daşıyıb və dünya bazarlarında satıb. Biz onlarla əlbir olanları da məsuliyyətə cəlb edəcəyik. Beynəlxalq hüquqşünasları da cəlb etdik”.
Bunu oktyabrın 20-də Prezident İlham Əliyev Zəngilan rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşdə bildirib.
“...Çox tezliklə bu sahədə işlər başlanmalı və nəticələr beynəlxalq məhkəməyə təqdim edilməlidir”
Bilogiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sadıq Qarayev “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Prezident İlham Əliyev Ermənistanın törətdiyi ekoloji cinayətləri növbəti dəfə dünyanın diqqətinə çatdırdı. S.Qarayevin sözlərinə görə, Ermənistanın 28-30 il işğal altında saxladığı ərazilərimizin təxminən 260 min hektarı meşə olub və ümumi meşə fondumuzun 26 faizini təşkil edib. Bu meşələrin 43 min hektara yaxını xüsusi mühafizə olunan nadir endem və relik növlərin üstünlük təşkil etdiyi Bəsitçay Dövlət qoruğu, Arazboyu dövlət təbiət yasaqlığı, Qaragöl Dövlət Təbiət Qoruğu, Laçın rayonu dövlət təbiət yasaqlığı, Qubadlı rayonu dövlət təbiət yasaqlığı və Daşaltı təbiət yasaqlığı əraziləri olub. Ermənistan buradakı qiymətli ağac və kol növlərini uzun illər ərzində ekoloji terrora məruz qoyub. Cənab Prezidentin də dediyi kimi, onlar təkcə meşələri deyil, çayları da, su hövzələrini də zəhərləyiblər. Oxçuçaydan bu yaxınlarda analiz götürülüb və təsəvvür edin ki, Oxçuçayda ağır metalların miqdarı normadan kəskin surətdə çox olub. Ona görə də, indi elə bir tədqiqat işləri başlanılmalıdır ki, Oxçuçayda ağır metalların təsirləri öyrənilsin. Çünki Oxçuçayın suyu bir yerdə dayanmır, axıb gedir və birbaşa əkin sahələrinə, ətrafdakı floraya, bitki örtüyünə ciddi ziyan vurur
Bu baxımdan Oxçuçayda beynəlxalq tərkibli alim-tədqiqatçı heyəti işləməlidir, burada elmi tədqiqat işlərinin aparılması zəruridir. Ağır metallarla, yaxud başqa tullantılarla çirklənmiş Oxçuçayın suyu ilə suvarılmış torpaqlardan nümunələr götürülməlidir, bir də kontrol – təmiz torpaqdan. Burada həm əkin bitkilərinin və nadir bitkilərin müqayisəli surətdə anagenizi, inkşaf tsikli, meyvəverməsi, əmələ gələn meyvələrin tərkibi və sair müxtəlif kontekstlərdən öyrənilməlidir. Bunlar öyrənildikdən sonra elmi tədqiqat işlərinin nəticələri olaraq bu, beynəlxalq elmi konfranslarda da səsləndirilməlidir. Əvvəlcə bu, beynəlxalq aləmdə elmi tərəfdən də təsdiqini tapmalıdır. Oxçuçayın Ermənistan tərəfindən təbii fəlakət zonasına çevrilməsi beynəlxalq məhkəmə predmeti olmalıdır. Hesab edirəm ki, çox tezliklə bu sahədə işlər başlanmalı və nəticələr beynəlxalq məhkəməyə təqdim edilməlidir”.
S.Qarayev bildirdi ki, Oxçuçayda tədqiqat işlərinə həm regionda, həm də dünyada olan mütəxəssisləri cəlb etmək, bu işi beynəlxalq bir tədiqiqat obyektinə çevirmək lazımdır ki, beynəlxalq məhkəmələr bizim iddiamıza birmənalı olaraq obyektiv yanaşsın. Ekologiya ilə məşğul olan aparıcı beynəlxalq təşkilatların bu işə cəlb edilməsinin çox vacib olduğunu deyən ekspert hesab edir ki, bu onların hər şeyi gözləri ilə görüb təsdiqləməsi üçün vacibdir. O deyir ki, bu həm də ona görə lazımdır ki, həm bizim alimlərin, mütəxəssislərin, həm də beynəlxalq missiyanın fikirləri, rəyləri üst-üstə düşsün.
S.Qarayevin sözlərinə görə, Ermənistanın bu cinayətləri bütün Qafqaz bölgəsi üçün təhdiddir və bu ölkənin ekoloji terror cinayətlərinin ifşası üçün bütün səylər birləşdirilməlidir.
İradə SARIYEVA
