Şuşa işğaldan azad edildikdən sonra ən çox rastlaşdığımız suallardan biri “şuşalılar öz evlərinə, ata-baba yurdlarına nə zaman qayıdacaq” sualıdır ki, bu da şuşalıların öz evlərinə qayıtmasının və öz yerlərində məskunlaşdırılmasının tezliklə baş verməli olduğuna işarədir.
Şuşalıların Şuşada məskunlaşdırılması nə üçün mümkün qədər tez başlamasın? Çünki Şuşa Azərbaycanın işğaldan azad edilən bölgələri ilə müqayisədə çox həssasdır, o rayonlar keçmiş “Dağlıq Qarabağ”ın hüdudlarından kənarda idi. Amma Şuşa keçmiş “Dağlıq Qarabağ”ın hüdudları daxilindədir və Şuşanın işğaldan azad edilməsi faktı, gerçəkliyi ilə hələ ermənilər barışa bilmirlər ki, Şuşa Azərbaycanın əlindədir. Gizlin deyil ki, Ermənistanın keçmiş və indiki hakimiyyəti də, müxalifəti də, revanşist qüvvələri də Şuşanın yenidən işğal edilməsində israrlıdır.
Şuşanın məskunlaşdırılması prosesi gecikdikcə cəmiyyətdə, insanlar arasında müəyyən şübhəli söhbətlər də dolaşır ki, deyəsən, biz Şuşanı əlimizdə saxlaya bilməyəcəyik, yəqin Rusiyanın Şuşa ilə bağlı ayrı planları var, deyəsən Rusiya qapalı diplomatik danışıqlarda Şuşanın rus sülhməramlılarının nəzarətinə verilməsini tələb edir. Camaat arasında bu cür şayiələr, söhbətlər dolaşır ki, guya Rusiya tələb edir ki, Şuşanı rus sülhməramlılarının nəzrətinə qaytarın. Yəni camaatın arasında belə narahatlıqlar var.
Bu cür şayiələrə, narahatlıqlara, əndişələrə son qoymağın yeganə yolu Şuşanın məskunlaşdırılmasını sürətləndirməkdir. Niyə Şuşanın məskunlaşdırılması mümkün qədər sürətləndirilməsin ki, ziyanımıza olan söz-söhbətlərə, cəmiyyət arasında dolaşan şübhələrin, şaiyələrin yayılmasına son qoyulsun?
“Məskunlaşma və köç məsələsində Azərbaycan xeyli tələsməlidir”
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının (QAT) sədri Akif Nağı “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, vətəndaşlarımızın narahatlığına heç bir əsas yoxdur və gəzən söz-söhbətlər, yayılan şaiyələr isə əsassızdır. “Hesab edirəm ki, Şuşa ilə bağlı heç bir narahatlıq olmamalıdır. Azərbaycan hökümətinin Şuşanın məskunlaşdırılması ilə bağlı planları var və bu planlar davamlı şəkildə həyata keçirilir. Verilən rəsmi məlumatlara görə, Şuşada bir neçə binanın tikintisinə artıq başlanılıb, həmin binaların inşası başa çatdıqdan sonra əhali ora köçürüləcək. Amma digər tərəfdən, sizinlə razıyam ki, Şuşada yeni binaların tikilməsini gözləməyə ehtiyac yoxdur, orada ermənilərin dağıtmadığı yaşayış evləri, binalar var və şuşalılar artıq o binalara, evlərə köçürülməlidir. Ümumiyyətlə, dəfələrlə bildirmişik ki, məskunlaşma və köç məsələsində Azərbaycan xeyli tələsməlidir. Hətta biz təklif etmişdik ki, hələ ki, müvəqqəti olaraq Rusiya sülhməramlılarının nəzarətində olan ərazilərdə - Xankəndi, Ağdərə, Xocalıda da azərbaycanlıların məskunlaşdırılması həyata keçirilsin. Həmin ərazilərdə şərait var, evlər salamatdır, hər kəs öz yaşadığı evin, binanın yerini bilir, insanları çox yaxın zamanlarda həmin ərazilərə köçürüb məskunlaşdırmaq lazımdır. Çox vacib bir məsələdir”.
A.Nağının sözlərinə görə, ancaq hansı səbəbdənsə bu proses başlamır, burada təhlükəsizlik məsələsi var, yoxsa başqa bir məsələyə görə ləngimə olur, yaxud müzakirələr gedir, bilinmir. A.Nağı hesab edir ki, köçürülüb məskunlaşdırılma məsələsində qətiyyən ləngiməyə yol vermək olmaz. “Şuşa ilə bağlı da həmçinin. Artıq Şuşanın yolu da var, hüquq-mühafizə orqanları Şuşada vəziyyətə nəzarət edir. Ola bilər ki, su, qaz, işıq təchizatı ilə bağlı müəyyən problemlər var. Bildiyimə görə, bu problemlər var ki, orada tam olaraq elektrik enerjisi, qaz və su təchizatı yoxdur. Ola bilsin, Şuşada məskunlaşdırma aparılması bu səbəbdən ləngiyir. Amma imkan daxilində nə qədər mümkündürsə, o qədər tez məskunlaşdırmanı gerçəkləşdirmək lazımdır. Bu vacibdir. Biz köçürülmə prosesinə başlayandan sonra söz-söhbətlərə də, şaiyələrə də artıq yer qalmayacaq. Qətiyyən inanmıram ki, Rusiya Şuşa ilə bağlı hansısa başqa fikirlərə düşsün, bu mümkün deyil, Azərbaycan buna imkan verməz. Bu məsələdə Azərbaycanla Türkiyə birlikdə hərəkət edir. Ona görə də o təhlükələr yoxdur. Ola bilsin bu, Rusiyanın ürəyindən keçsin, Şuşa ilə bağlı niyyəti və sair olsun, amma Azərbaycan heç bir halda buna imkan verməz. Hesab edirəm ki, cəmiyyətdə məsələyə bu mövqedən yanaşılmalıdır və bu mövqe hərtərəfli təbliğ olunmalıdır. Amma yenə də hökümətin üzərinə düşən vəzifə ondan ibarətdir ki, tez bir zamanda Şuşa məskunlaşdırılsın və əhali öz yerinə qaytarılsın. Qış olsa da, problem yoxdur, bunu etmək mümkündür” - deyə A.Nağı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
