Prezident İlham Əliyev Füzuli rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşündə müstəqilliklə bağlı tariximizə dair müəyyən fikirlər səsləndirib. Prezident qeyd edib ki, 1991-ci ilin yazında Sovet İttifaqının saxlanmasına dair referendumda ovaxtkı Azərbaycan rəhbərliyi xalqın iradəsinə zidd şəkildə o referendumun nəticələrini saxtalaşdıraraq Sovet İttifaqının saxlanmasına səs verdi:
“Heydər Əliyev qoymadı ki, Naxçıvanda bu referendum keçirilsin. İndi baxın, müstəqilliyə aparan addımlar hansılardır? Müstəqilliyə aparan yollar haradan keçib?”
Prezident bildirib ki, onun təşəbbüsü ilə milli bayramlarımızla bağlı Azərbaycan Milli Məclisi düzəlişlər edib: “Hesab edirəm ki, bu düzəlişlər tarixi həqiqətə və tarixi ədalətə tam uyğundur”.
Prezident vurğulayıb ki, bizim üçün əsas müstəqillik bayramı 28 May günüdür, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması günüdür: “ Biz bu gün müstəqil ölkə olaraq Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisiyik. 1991-ci il oktyabrın 18-də isə müstəqillik bərpa edildi. Edilən düzəlişlər məhz bu uyğunsuzluğa son qoydu”.
Həmin zamanda Naxçıvan Ali Məclisinin deputatı olan Milli Azadlıq Hərəkatının fəalı Bünyamin Qəmbərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, müstəqiliyyə aparan yol Azərbaycan Xalq Hırəkatından başlayıb: “Bəli, bu tarixi və danılmaz faktdır ki, Naxçıvanda SSRİ-nin saxlanması ilə bağlı referendum keçirilmədi. Bu faktın özü sübut edir ki, prosesə bütün Naxçıvan əhalisi etiraz edib. Görkəmli siyasətçi kimi mərhum Heydər Əliyevin həmin prosesdəki rolunu da danmaq olmaz. Ancaq qeyd edim ki, həmin vaxtkı prosesdə Naxçıvan Ali Məclisində təmsil olunan 110 deputatın hamısının rolu vardı. Həmin vaxtkı Naxçıvan rəhbərliyi referendumun keçirilməsini istəyirdi. Bu, demokratik qüvvələrin, heç bir siyasi partiyada təmsil olunmayan ziyalılarımızın birlikdə göstərdiyi müqavimətin nəticəsində əldə olunan qələbə idi. Qeyd edim ki, həmin qərar Naxçıvan Ali Məclisində qəbul edildiyi üçün referendum baş tutmadı. Həmin vaxt Heydər Əliyev də Naxçıan Ali Məclisindəki deputatlardan biri idi. Xalq istəməsəydi, buna nail ola bilməzdik. Hətta xalq Moskvanı və Azərbaycanın həmin vaxtkı rəhbərliyini dəstəkləyən yerli məmurlara qarşı da ciddi etirazlar etdi. Həmin vaxt Naxçıvandakı xalq hərəkatına mərhum Heydər Əliyev tərəfindən layiqli qiymət verilib. Ali Məclisin sədri seçiləndən bir neçə gün sonra Nehrəm kəndində seçicilərlə görüşü zamanı Heydər Əliyev demişdi ki, demokratiyanı Rusiyada Boris Yeltsin, Azərbaycanda isə Xalq Cəbhəsi müdafiə etdi. Referendumun Azərbaycanın digər bölgələrində keçirilməsi müstəqilliyimizin əleyinə olan qüvvələrin fəallığının əlamətiydi. Azərbaycan hakimiyyəti bütövlükdə Moskvaya xidmət edirdi. Ancaq Azərbaycandakı demokratik qüvvələr bütün gücü ilə çalışırdı ki, bu olmasın. Həmin vaxt Azərbaycan parlamentində Moskvaya xidmət edən deputatların sayının çoxluğu referendumun keçirilməsini əngəlləyə bilmədi. O vaxtkı ölkə rəhbərliyi nəticələri saxtalaşdıraraq, güya xalqın SSRİ-ni saxlamaq istədiyinə dair saxta nəticə ortaya qoydu. Əslində isə xalq tamamilə bunun əleyinə olub”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ