İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi müasir dövrün ən mühüm şərtlərindən biridir. Bu hər bir vətəndaşın qarşısında duran mühüm məsələlərdəndir. Yəni hər bir vətəndaş, kimliyindən asılı olmayaraq, dövlətin, ictimaiyyətin maraqlarına xidmət etməyə borcludur. Vətəndaşın ilk məqsədi dövlətin və dövlətçiliyin möhkəmlənməsinə çalışmaq olmalıdır.
Bu gün dünyada baş verən siyasi-iqtisadi proseslər, geosiyasi dəyişikliklər, qloballaşma kimi amillər dövlət və ictimai maraqların mahiyyəti və təmin olunması ilə bağlı ortaya real çağırışlar qoyur. Dövlət və ictimai maraqlar arasında qarşılıqlı münasibət və ya bunların hansının daha üstün olması ilə bağlı fərqli siyasi düşüncələr, yanaşmalar var. Ona görə də ictimai-dövlət maraqlarının ön planda saxlanması çox aktual məsələ kimi qarşımızda dayanır. İctimai maraqlar cəmiyyətin hər bir təbəqəsinin rəyini əks etdirir. Bu gün ictimai maraq dövlətçilik şüurunun daha da güclü inkişaf etdirilməsi, cəmiyyətə aşılanmasını tələb edir. İctimai maraq dedikdə bütünlükdə cəmiyyət, yaxud cəmiyyətin müxtəlif sosial qrupları tərəfindən ortaq hesab etdiyi maraq və mənafelər başa düşülür. İctimai maraqlarla fərdi və qrup maraqlarının uzlaşdırılması mədəniyyətinin təşəkkül tapması hər bir toplum üçün vacib amillərdən və harmonik inkişafın əsas şərtlərindən biridir.
İran ayətullahının təhdidlərinə azərbaycanlı din alimlərindən cavab verən yoxdur…
Sadə dillə izah etsək, hər bir ölkə vətəndaşı, milliyyətindən, dini etiqatından, sosial statusundan asılı olmayaraq, bu maraqları qorumalıdır. Ancaq bəzən biz müəyyən təbəqəyə aid olan insanlarda bu istiqamətdə lənglik, axsaqlıq görürük. Az qala bir aya yaxındır ki, İranla gərginlik açıq fazaya keçib və tərəflər öz “kart”larını nümayiş etdirməkdədirlər. Tehran gah ali dini lider Xamneyinin Ərdəbil üzrə nümayəndəsi olan Amili vasitəsilə Bakıya dil uzadır, “şirin quyruğu” ilə oynamaqdan dəm vurur, gah da Arazın o tayında SEPAH qüvvələri hərbi təlimlər keçirirərək “əzələ” göstərirlər. Bütün bu mərəkə İran şirkətlərinin Azərbaycanın ermənilər yaşayan ərazilərinə icazə almadan yük daşımalarına görə qopub. Çünki Xankəndinə gedən TIR-ların dayanması üçün Bakı Tehrana nota göndərdi, xəbərdarlıq etdi, gördü ki, qulaqardı edilir, Gorus-Qafan yolunun bizə aid 21 km-lik hissəsində post qurduq, maşınları yoxlamağa, sürücüləri saxlamağa başladıq, onda İran “şir”ə dönüb qızışdı. Bunun açması belə idi ki, necə yəni Azərbaycan tərəfi mənə dirsək göstərir, yükləri Qarabağa daşımağıma imkan vermir. Ona görə molla Amilinin dili ilə bizi hədələməyə başladılar. Eyni zamanda Türkiyə ilə birgə təlimlərdən xofa düşərək sərhəd yaxınlığında təlimlərə başladılar.
Maraqlıdır ki, İran ayətullahının təhdidlərinə azərbaycanlı din alimlərindən cavab verən yoxdur. Xüsusən də “Xamneyinin fətvası bizi 44 gündə qələbəyə apardı” bəyanatı vermiş Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Allahşükür Paşazadənin və digər tanınmış dindarların “tükü tərpənmir”. Xamneyinin fətvasının qələbəyə apardığını deyən, Şuşada, Gövhər Ağa məscidində onun nümayəndəsi Ocaqnecatı qabağa verib namazı arxasında qılan Şeyx niyə ortaya sərt mövqe qoymur?
Bu məqamda dindar da öz vətəndaş mövqeyini ortaya qoymalıdır
Əgər bizim dindarlar özlərini azərbaycanlı sayırlarsa, dövlətin maraqlarını hər şeydən üstün tutmalı, belə təhdidlər qarşısında susmamalıdırlar. Hansısa nüfuzlu bir din xadimi mövqeyini bəyan edərsə, digər din alimlərinə də təsir etmiş olar, o cümlədən Azərbaycanın əlini gücləndirər. Artıq yumşaq dildə diplomatiya siyasəti keçərli deyil, molla rejiminin cavabı adekvat olmalıdır.
Bu gün tam çılpaqlığı ilə görünür ki, din sahəsində bizim ciddi problemlərimiz var. Bu problemlərin qaynaqlandığı mərkəzlər var. Ölkəmizdə dinə rəhbərlik edənlərin qənaətbəxş olmayan fəaliyyəti bu uçurumu daha da dərinləşdirir. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi adlı qurum bu proseslərə rəhbərlik etməli idi. Din xadimlərinin ölkədə gedən proseslərə həssas reaksiya verməsi olduqca önəmlidir. Erməni keşişi müharibəyə gedən əsgərin başı üzərinə xaç suyu çəkir. Və yaxud İranda əsgərliyə gedənləri din xadimləri Quranın altından keçirir.
Bəs bizim din xadimləri niyə susur? Məgər bizim bundan ağır vəziyyətimiz olacaq? Hazırda vətəndaşlığın, vətənpərvərliyin sınağa çəkildiyi bir dönəmdir. Bu məqamda dindar da öz vətəndaş mövqeyini ortaya qoymalıdır. Onlar bu ölkənin dövlətçiliyinin keşiyində dayandıqlarını sübut etməlidirlər. Bizim dindarlar isə hərəsi bir küncə çəkilib. Azərbaycanda dini idarələrin və qurumların reforması həyata keçirilməlidir. Vətənpərvər, dövlətin qayğılarını özündən ayırmayan vətəndaşlarımızı dini qurumların başına gətirməlidir.
Dövlətin təhlükəsizliyi və milli mənafelər heç bir zaman, heç bir vəchlə və ya şərtlə müzakirə mövzularına çevrilməməlidir. Bəhs etdiyimiz dəyərlərə kiçik də olsa, təhdid yaranarsa, hər bir azərbaycanlı vətəndaş mövqeyi, milli iradə ortaya qoymalıdır. Mövcud həssas vəziyyətdə cəmiyyətimiz qətiyyət və sayıqlıq, vətəndaşlarımız milli dövlətçilik naminə sıx birlik nümayiş etdirməlidir. İctimai rəyə təsir imkanları olan ziyalılarımız daha düşünülmüş şəkildə və həssas davranaraq, konkret insanlara bəslənən münasibətlə Vətənin mənafeləri və dövlətin maraqlarını bir-birindən fərqləndirməlidir. Yaxşı olardı ki, bu istiqamətdə dindarlarımız milli-demokratik düşərgənin təmsilçiləri olan vətəndaşlarımızdan bir qədər örnək götürsünlər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
