Vətən müharibəsindən həftələr və aylar ötdükcə bəzi dairələrin gözləntilərinin əksinə olaraq qələbə ruhu nəinki tez sönüb gedən eyforiyaya çevrilmir, əksinə, 44 günün get-gedə açılan yeni səhifələri və reallıqları Azərbaycan xalqının həqiqətən hansı miqyaslı nəticələr əldə etdiyini aydınlığı ilə ortaya qoyur.
Üzə çıxan bəzi yeni təfərrüatlar İran kimi qonşu dövlətin siyasətinin nəticəsində mümkün olursa, bir çox təfərrüatlar Azərbaycan Prezidentinin hər çıxışdan - çıxışa daha maraqlı və faktoloji xarakter alan açıqlamaları sayəsində mümkün olur. Bəlkə də İran müharibədən sonra özünü daha aqressiv aparmasaydı və Azərbaycanın güclü dövlətə çevrilmək şanslarının sürətlə artmasından qıcıqlandığını bu qədər parlaq biruzə verməsəydi, onun 44 günlük müharibə dövrünün acı həqiqətləri sırasında pərçimlənmiş bəzi düşmən hərəkətlərinin üstü açılmazdı. Məsələn, Azərbaycan xalqı artıq bilir ki, qoşunlarımız Zəngilana yürüyəndə İran hərbi hissələri heç bir əsas və məntiq olmadan ərazilərimizə girib və əslində bu hərəkətlə həm ordumuzun irəliləyişini bir neçə günlüyə ləngidib, həm də elə təcavüzkar erməni ordusunun etdiyini təkrarlayıb. Əslində həmin günlərdə torpaqlarımızdakı Ermənistan əsgərləri ilə İran əsgərlərinin heç bir fərqi yox idi və hər ikisi beynəlxalq hüquq nöqteyi- nəzərindən təcavüzkar idi. Həmin günlərdə baş verənlərin yeni bir beynəlxalq münaqişəyə çevrilməsinin qarşısının alınması yalnız Azərbaycan Prezidentinin təmkini və səriştəli davranışı sayəsində mümkün oldu.Təsəvvür edirsinizmi, əgər Azərbaycan Prezidenti İranın məlum aqressiyasına siyasi təmkin göstərməsəydi nələr baş verməzdi?!
Vətən müharibəsinin taleyini həll etmiş ən maraqlı taktiki əməliyyatlar barədə Prezidentin zaman-zaman etdiyi açıqlamalar ən azı iki nöqteyi-nəzərdən tatixi əhəmiyyətini hər zaman qoruyacaq. Əvvəla, bunlar bizim ən yeni tariximizin həm də ən güvənli ilkin mənbədən adığımız silinməz faktlarıdır. Həqiqətən də Şuşanı, Hadrutu, Xocəvəndi, Füzulini və onlarca digər yaşayış məntəqələrimizi hansı əməliyyat-taktiki planlarla azad etdiyimizi başqa hansı mənbə bu qədər mötəbər bir səviyyədə ümumxalq bilgilərinə çevirə bilərdi? Yəqin ki, Prezidentdən başqa heç kim.
İkinci, Prezident Əliyevin dilindən açıqlanan əməliyyat məlumatları bu gün erməni təbliğatının "44 gündə baş vermiş əsas hadisələr idarə edilən oyun idi" deyərək Azərbaycan xalqının böyük qələbəsinin əsil məzmununu kiçiltməyə yönəldilmiş tezislərini darmadağın etdiyinə görə əvəzsizdir. Həqiqətən də, Şuşanın geri alınmasına necə oyun demək olar ki , inanılmaz relyef şəraitində Azərbaycan xüsusi təyinatlılarının icra etdikləri əməliyyat "hərb əfsanələri" sırasında öz şərəfli yerini artıq tutub. Eyni sözləri misilsiz fiziki, intellektual , hərbi və texniki hazırlıqlar hesabına azad etdiyimiz digər yerlərimiz haqqında da demək olar. Bütün bunlar Şuşanın necə alındığını hələ də ağlına sığışdıra bilməyən erməni rəhbərlər üçün oyuna bənzəyə bilər. Çünki onlara həqiqi mahiyyətləri bilməkdən daha çox Azərbaycan xalqının parlaq qələbə səhifələrinə qara rəng tullamaq gərəkdir.
Beləliklə, ermənilərin "oyun" adlandırdığı, normalda isə sadəcə heyrət doğuran əməliyyatların real tariximiz və İNSAN faktorunun nəticələri olduğuna əmin olmaq üçün Prezidentin çıxış və müsahibələrinin kompleks şəkildə öyrənilməsi yetərlidir. Baxın... Müharibənin ilk günlərində Ağdərə - Murovdağ istiqamətində bir neçə məntəqənin azad edilməsindən sonra Ordumuz istiqaməti dəyişir və bu dəfə daha cənub mövqelərdən həmlələr endirməyə başlayır. Həmin günlərdə erməni komandanlığının nə düşündüyü və ya düşünmədiyi bizə maraqlı deyil. Yəqin "xoruzlanırmışlar" ki, Azərbaycan ordusunun bu istiqamətdə dərsini verdik və cənuba üz tutmağa məcbur etdik. Ancaq sayılı günlərdən sonra hər kəs, elə "xoruzlanan ermənilər" də gördülər ki, məsələ başqa cürdür və onlar Azərbaycan ordusunun qələbə təminatlı dəqiq əməliyyatlarının çarəsiz hədəflərinə çevriliblər. Beləliklə, cənuba tərəf meyllənən Azərbaycan ordusu Cəbrayıl şəhərini azad edir. Ermənilər burada da başa düşə bilmədikləri bir əməliyyatla üzləşdilər. Prezidentin açıqlamalarında dəqiq deyildiyi kimi, ermənilər bizim Cəbrayıldan sonra Füzuliyə hücum edəcəyimizi gözlədiyi halda, sarsıdıcı zərbəni Hadrutda aldılar... Və ya Qubadlının iki kəndi alınandan və Laçın dəhlizi Azərbaycan ordusunun atəş nöqtəsinə düşəndən sonra "ağıllı ermənilər" növbəti hücumun Laçına ediləcəyini güman etdikləri vaxtda məşhur Şuşa əməliyyatı həyata keçirilir və bu dəfə də ermənilər ən gözlənilməz yerdən zərbə alırlar. Bütün bunlardan sonra 44 günlük müharibəni dəqiq işlənmiş uğurlu konkret əməliyyatların " toplum tarixi" adlandırmaq bu hadisəyə ən dolğun qiymət olmazdımı?!
Prezident əslində Vətən müharibəsinin əməliyyatlarını həm həyata keçirdi, həm də bu gün ən mötəbər səviyyədə həmin əməliyyatların tarixini yazır... Qalır onları sistemli elmi-tarixi tədqiqatların predmetinə çevirmək...
Aydın QULİYEV
