Artıq bir aydan çoxdur ki, Azərbaycan və İran arasında münasibətlər gərgin olaraq qalır. İran rəsmiləri bu müddət ərzində Azərbaycanın əleyhinə böhtan xarakterli məlumatlar yayırlar. Bu da iki ölkə münasibətlərinə mənfi təsir göstərir.
Bu arada İranın “Mehr” agentliyinin yaydığı məlumata görə, xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdollahian yaxın günlərdə Azərbaycana gələcək: “Yeni İran hökumətinin xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biri qonşularını, o cümlədən şimal qonşularını diqqət mərkəzində saxlamaqdır. Azərbaycanla Ermənistan bizim yaxşı qonşularımızdır və onlardan birinə qarşı çalışa bilmərik. İranın xarici siyasəti balanslaşdırılıb”.
İranın xarici işlər naziri səfərin dəqiq tarixi və müzakirə olunacaq məsələlər barədə məlumat verməyib. Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, İran tərəfi ilk dövrlərdə Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Tehrana səfər etməsini istəyirdilər. Hesab edirdilər ki, Ermənistanın xarici işlər naziri Tehrana səfər edirsə, Azərbaycan da bu addımı atmalı. Hətta xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdollahian “Rossiya-24” telekanalına açıqlamasında buna eyham vurdu: “Azərbaycan və Ermənistan bizim yaxşı qonşularımızdır və onlardan biri ilə əməkdaşlıq edib digərinə qarşı işləyə bilmərik. Xarici siyasətimiz balanslıdır. İki gün əvvəl həmkarım, Ermənistanın xarici işlər naziri Tehrana gəlmişdi. Bizim azərbaycanlı həmkarımızın da İrana səfər etmək imkanı olsaydı, yaxşı olardı”.
Belə görünür ki, Ceyhun Bayramovun Tehrana getməyəcəyini bilən İran rəsmiləri özləri Bakıya gəlməli olacaqlar. O baxımdan İranın bu addımını ekspertlər necə dəyərləndirir?
“İranlı nazirin istəkləri olacaq, amma Azərbaycan öz maraqlarından çıxış edib mövqe sərgiləyəcək”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “İranın son aylar Azərbaycana qarşı siyasi böhtan və şantajları davam edir. Problem ondadır ki, İran Azərbaycanın öz ərazilərini işğaldan azad etməsi və sərhədlərində möhkəmlənməsini qəbul edə bilmir. Ciddi şəkildə isteriyaya düşüblər və hərbi təlimlər keçirməklə hesab edirlər ki, Azərbaycana təzyiq edə biləcəklər. Ancaq son nəticədə keçirilən həmin təlimlər İranın öz əleyhinə çevrildi. İranın yeni xarici işlər nazirinin ölkəmiz haqqında hədyanlari və böhtan dolu çıxışları, göründüyü kimi, Moskvada da ciddi qəbul edilmədi. Moskvaya səfəri çərçivəsində məlum oldu ki, Tehran rəsmisi Azərbaycana gəlmək istəyir. Ümumiyyətlə, İran XİN rəhbərinin Azərbaycana səfəri ciddi nəticənin əldə olunmasına gətirib çıxarmayacaq. Fikrimcə, bunun ikitərəfli münasibətlərin normallaşmasına hər hansı ciddi bir müsbət təsiri olmayacaq. Ancaq məlum səfər tərəflər arasında gərginliyi müəyyən qədər azalda bilər. Lakin bu, ciddi nəticələrə gətirib çıxarmayacaq. Çünki İran öz siyasətində korrektələr etməkdə maraqlı görünmür. O baxımdan belə bir mühafizəkarların timsalında biz ölkəmizə qarşı dönüşün şahidi olmayacağıq. Ona görə də bu kimi səfər sadəcə görüntü xatirinədir. Təbii ki, iranlı nazirin istəkləri olacaq, amma Azərbaycan öz maraqlarından çıxış edib mövqe sərgiləyəcək”.
İstənilən halda, politoloq İranın yeni nazirinin Ceyhun Bayramovdan qabaq Azərbaycana səfər etməsini rəsmi Bakının qətiyyətli davranması ilə əlaqələndirdi.
Vidadi ORDAHALLI
