“Mən demişdim ki, nəyin bahasına olursa-olsun, Ermənistanı iqtisadi cəhətdən çökdürəcəyik”. Bunu Prezident İlham Əliyev Cəbrayılda rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşündə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, Azərbaycan Ermənistanı bütün enerji layihələrindən kənarda saxladı: “Bütün neft-qaz kəmərləri, nəqliyyat xətləri, dəmir yolu – hamısı Ermənistandan yan keçdi. Yəni nəhayət Ermənistanı çökdürdük. İqtisadi cəhətdən artıq bizimlə rəqabət apara bilmədi, hərbi cəhətdən apara bilmədi, müftə alsa da, yenə də o istədiyi silahları ala bilmədi. Beləliklə, Ermənistanda daxili böhran artıq qaçılmaz idi, xalq qalxmışdı, nifrət etdiyi Sarkisyan rejiminə qarşı qalxmışdı və dəyişiklik oldu. Mən o vaxt demişdim, bəli, o dəyişiklikdə bizim əlimiz olub, əlbəttə ki, birbaşa yox. Biz yalan danışmamalıyıq. Bizim birbaşa yox, amma dolayısı ilə. Əgər Ermənistan inkişaf edən ölkə olsaydı, xalq ayağa qalxardı? Əlbəttə ki, yox. Ona görə, bu hakimiyyət dəyişikliyində bizim rolumuz kifayət qədər böyük idi”.
Məlum olduğu kimi, 1994-cü ilin mayında Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəs razılaşması əldə edildikdən sonra həmin ilin sentyabrında xarici şirkətlərlə neft kontraktları imzalandı. Ondan sonra Azərbaycan iqtisadiyyatına xarici sərmayələr qoyulmağa başlanıldı.
“O vaxt ərazilərimiz işğal altında ola-ola neft kəmərlərinin...”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, istənilən ölkədə sabitliyin kökündə əhalinin sosial rifahı dayanır: “O ölkədə ki, sosial-iqtisadi durum aşağıdır, orada siyasi sabitlikdən söhbət gedə bilməz. Belə ölkələrdə tez-tez iğtişaşlar olur, hakimiyyətlər devrilir. Hakimiyyətə yeni gələnlər də bir müddət sonra xalq tərəfindən devrilir. Çünki ölkədə sosial vəziyyət yaxşılığa doğru dəyişmir. Baxmayaraq ki, Ermənistan ərazisinə və əhalisinə görə elə də böyük dövlət deyildi, amma bütün bunlardan yan keçə bilmədi. Ona görə ki, işğalçılıq fəaliyyəti üzündən regiondakı bütün enerji və nəqliyyat layihələrindən təcrid edildi. Bu yalnız Azərbaycan Prezidentinin qətiyyəti sayəsində mümkün oldu. O vaxt ərazilərimiz işğal altında ola-ola neft kəmərlərinin Ermənistandan keçməsi ilə bağlı xaricdən Azərbaycana təzyiqlər olurdu. Guya ki, bu, münasibətlərin yaxşılaşmasına səbəb olacaq. Ancaq Azərbaycan haqlı olaraq işğal faktoruna görə nə neft-qaz, nə də dəmir yolunun Ermənistandan keçməsinə imkan verdi. Bütün bunların nəticəsində təbii sərvətləri olmayan yoxsul Ermənistan hər il milyonlarla vəsait itirdi. Bu da, öz növbəsində, ölkədəki sosial-iqtisadi durumu daha da pisləşdirdi. Nəticədə Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi qaçılmaz reallığa çevrildi. Bir vaxtlar səhra komandiri olan quldur Serj Sarkisyan prezidentlik müddəti bitəndən sonra başqa yolla hakimiyyəti əlində saxlaya bilmədi. Təbii ki, ölkədə iqtisadi vəziyyət yaxşı olsaydı bütün bunlar baş verməzdi. O baxımdan, həqiqətən də işğalçı Ermənistanın zəiflədilməsində Azərbaycanın rolu var. Bu amil bizə imkan verdi ki, Vətən müharibəsində düşmən ordusunu sürətlə darmadağın edək”.
Ekspert hesab edir ki, bütün bunlar Azərbaycan Prezidentinin düşünülmüş məntiqli siyasət aparmasının göstəricisidir.
Vidadi ORDAHALLI
