“Bu kəndlərin azad olunması bizim bu bölgədəki strateji yollara da nəzarətimizi təmin etdi”. Bunu Prezident İlham Əliyev Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsində Azərbaycan bayrağını ucaltdıqdan sonra çıxışı zamanı deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, Suqovuşan qəsəbəsinin azad edilməsi strateji nöqteyi-nəzərdən çox böyük əhəmiyyət kəsb edirdi: “Çünki bu qəsəbənin yerləşməsi müharibənin gedişatında önəmli rol oynayırdı və qəsəbənin əlimizdə olması bizə gələcək əməliyyatlarımızda üstünlük təşkil edirdi. Bu kəndlərin strateji əhəmiyyəti ondadır ki, burada düşmənin çox böyük canlı qüvvəsi yerləşmişdi. Bu kəndlərin azad olunması bizim bu bölgədəki strateji yollara da nəzarətimizi təmin etdi və düşmənin canlı qüvvəsinin hərəkəti üçün, manevrləri üçün çox böyük problemlər yaradıldı, məhdudiyyət yaradıldı. Talış kəndinin və Suqovuşan qəsəbəsinin yerləşdiyi ərazidə düşmənin çox böyük canlı qüvvəsi yerləşmişdi və demək olar ki, müharibənin son gününə qədər bu canlı qüvvə digər əməliyyatlarda iştirak edə bilmirdi. Birinci növbədə ona görə ki, strateji yollar artıq bizim nəzarətimizdə idi, ikincisi ona görə ki, əgər buradan düşmən öz canlı qüvvəsini başqa yerlərə çəksəydi, əlbəttə, Azərbaycan Ordusu bu istiqamətdə bundan sonra da böyük dərəcədə irəliləyə bilərdi. Ona görə bizim taktiki addımlarımız və manevr etmək imkanlarımız düşünülmüş addımlar idi və demək olar ki, burada düşmənin böyük bir hərbi birləşməsi iflic vəziyyətdə qalmışdı”.
Görünən odur ki, Talış və Suqovuşan kəndlərinin işğaldan azad edilməsi düşmənin böyük sayda hərbi birləşməsinin yerdəyişməsinə imkan verməyib.
“Düşmən ona görə orada böyük qüvvə saxlayırdı ki, Ağdərə şəhərini və ən başlıcası, Basarkeşərdən gələn yolu itirəcəyindən qorxurdu”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert İbrahim Rüstəmlinin sözlərinə görə, bütün bunlar hərbi əməliyyatların taktiki və strateji baxımdan necə uğurlu olmasının göstəricisidir: “Əvvəla, Suqovuşan Qarabağda ermənilərin son dərəcə yaxşı möhkəmləndirdikləri 7 dayaq məntəqəsindən biri idi. Ərazinin müdafiə olunmaq üçün olduqca əlverişli reliyefi imkan verirdi ki, düşmən orada güclü mühəndis-istehkam qurğuları qursun. Ermənistan ordusu həmin istiqamətdə çoxsaylı piyada və tank əleyhinə minalar basdırmışdı. Məsələ ondadır ki, Aprel döyüşlərində Talış istiqamətində bir neçə əlverişli strateji əhəmiyyətli yüksəkliklər azad edildi. Bu səbəbdən sözügedən istiqamətin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı erməni tərəfi çoxsaylı işlər görmüşdü. Ancaq rəşadətli Azərbaycan Ordusu şiddətli döyüşlər nəticəsində ermənilərin qurduğu müdafiə xəttini yardı. Souqovuşan və Talış kəndləri azad ediləndən sonra düşmən ona görə orada böyük qüvvə saxlayırdı ki, Ağdərə şəhərini və ən başlıcası, Basarkeçərdən gələn yolu itirəcəyindən qorxurdu. Basarkeçər-Kəlbəcər-Tərtər yolu Laçın dəhlizindən sonra separatçıları Ermənistanla əlaqələndirən ikinci mühüm yol idi. Özü də sözügedən yol məsafə baxımından Laçın yolundan daha qısa idi. Ordumuz Suqovuşan və Talışı azad edəndən sonra müharibənin sonuna qədər şimal istiqamətində düşməni təzyiq altında saxladı. Nəticədə Ermənistan orada olan qüvvələri cənub istiqamətinə apara bilmədi. Bu da imkan verdi ki, Cəbrayılı, Hadrutu, Zəngilanı və Qubadlını sürətlə azad edək”.
Hərbi ekspert onu da qeyd etdi ki, müharibənin sonuna qədər Suqovuşan yaxınlığındakı erməni hərbi birləşmələri manevr edə bilmədilər.
Vidadi ORDAHALLI
