Qarabağda yaşayan 25 minə yaxın etnik erməni bizim vətəndaşlardır. Bunu Prezident İlham Əliyev İspaniyanın EFE informasiya agentliyinə müsahibəsi zamanı deyib.
Dövlət başçısı bildirib: "Son dövrdə biz Ermənistandan həmin ərazinin statusu ilə bağlı heç bir bəyanat eşitməmişik. Əfsuslar olsun ki, bu fikirlər bəzi digər ölkələr, onların yüksək səviyyəli nümayəndələri tərəfindən səslənir. Bizim mövqeyimizə gəldikdə, mən bunu dəfələrlə bildirmişəm. Demək olar ki, 30 illik danışıqlar prosesi ərzində Azərbaycanın mövqeyi çox konstruktiv olmuşdur. Biz deyirdik ki, - Minsk Qrupunun həmsədrləri bunu çox yaxşı bilirlər, - Azərbaycanda yaşayan ermənilərə müəyyən səviyyədə özünüidarəetmə verməyə hazır idik. Lakin bu mövqeyi Ermənistan tərəfi həmişə rədd etmişdir və onlar həmişə “Dağlıq Qarabağ” adlandırdıqları ərazi üçün müstəqillik tələb edirdilər. Lakin bu gün, müharibə bitəndən və münaqişə öz həllini tapdıqdan sonra bu təkcə mənim mövqeyim deyil, bu, dünyanın, beynəlxalq ictimaiyyətin əksər hissəsinin mövqeyidir ki, artıq mövcud olmayan “qurumun” statusu haqqında danışmağın yeri yoxdur. Çünki Dağlıq Qarabağ mövcud deyil. Bizim ərazimizdə belə inzibati vahid yoxdur. Bu il iyulun 7-də mən Azərbaycanın iqtisadi zonalarının yeni konfiqurasiyası ilə bağlı Fərman imzaladım. Biz iki iqtisadi zona - Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi zonalarını yaratdıq və onlar bütün bu ərazini əhatə edir. Bu gün Rusiya sülhməramlılarının məsuliyyət daşıdığı ərazidə - Qarabağda yaşayan 25 minə yaxın etnik erməni bizim vətəndaşlardır. Onların fərqli dini və ya etnik mənşəyi olan istənilən digər Azərbaycan vətəndaşı kimi eyni hüquqları, imtiyazları və öhdəlikləri olacaq. Qısaca desək, status məsələsinə qayıtmaq mümkün deyil, status yoxdur və hər kəs bu məsələni unutmalıdır".
Göründüyü kimi, Prezident çox aydın şəkildə ifadə edib ki, nədənsə, Qarabağdakı ermənilərə statusu Ermənistanın özü deyil, başqa ölkələr tələb edir. Bunun səbəbi nə ilə bağlı ola bilər?
Politoloq Yeganə Hacıyeva "Bakı-Xəbər"-ə açıqlamasında bildirdi ki, əvvəlcə "Dağlıq Qarabağ"-ın SSRİ dönəmindəki statusuna baxmaq lazımdır: "SSRİ dönəmində də bu status ona görə yaradılmışdı ki, ondan sonrakı proseslerdə də istifadə olunsun. Sonraki proseslər göstərdi ki, doğrudan da ondan separatizm meylləri üçün istifadə olunub. Bir sözlə, bu, Azərbaycan dövlətinə qarşı ciddi təzyiq aləti kimi uzun illər boyu istifadə olundu. Bunun nəticəsində də 30 ilə yaxın bir dönəmdə münqaişə mövcud oldu. Həmin separatçı meyllər nəticəsində ərazilərimiz işğal edildi. Nəhayət, Azərbaycan öz gücü ilə 44 günlük müharibədən sonra öz ərazi bütövlüyünü təmin etdi. İstər müharibənin gedişində, istərsə də ondan sonrakı dönəmdə Azərbaycan Prezidenti Qarabağın statusu ilə bağlı konkret fikirlər bildirib. Qeyd edib ki, "Dağlıq Qarabağ" adlı ərazi vahidi artıq mövcud deyil, onun bazasında 2 iqtisadi rayon yaradılıb. Bununla yanaşı, ölkə başçısı qeyd edib ki, həmin ərazilərdə yaşıyan 25 min erməniyə biz bərabərhüquqlu vətəndaşlıq haqlarını verməyə hazırıq. Ancaq görürük ki, bəzi beynəlxalq dairələr həmin ermənilərin Azərbaycanın yurisdiksiyası altında yaşamasında maraqlı deyillər. Ermənistanın özü isə Qarabağdakı ermənilərə statusun verilməsi ilə bağlı ciddi təşəbbüs göstərmir. Çünki onların bunu etmək üçün heç bir hüquqi bazası mövcud deyil. Digər tərəfdən, Ermənistanın öz daxili auditoriyasında buna meyl yoxdur. Onlar açıqca söyləyirlər ki "Qarabağ bizim nəyimizə lazımdır?", "Qarabağ bizə nə verdi ki?". Ancaq xaricdəki güclü erməni lobbisi bunda maraqlıdır. Çünki müharibədə onların övladları ölmür. Ermənistandaki hakimiyyətə bu yöndə təsirlər göstərməyə çalışırlar. Ermənistanda insan itkiləri çox olduğu üçün diaspor ciddi təsir rıçaqlarına malik deyil. Cəmiyyət onların bu çağırışlarını dəstəkləmir. Ancaq bu məsələdə erməni lobbisinin maraqları regiona təsir etmək istəyən böyük dövlətlərlə üst-üstə düşür. Avropa ölkələri və ABŞ əvvəl konflikt vasitəsilə bölgəyə təsir edirdisə, hazırda həmin münaqişə yoxdur və bu da onlar qane etmir. Minsk Qrupu vasitəsilə proseslərə təsir imkanları əllərindən çıxıb. Bu səbəbdən də yeni təsir rıçaqı kimi Qarabağdakı ermənilərə statusun verilməsi məsələsini gündəmə gətirirlər. Birmənalı olaraq deyə bilərik ki, status məsələsini qabardan ölkələrin hər biri bu vasitə ilə Azərbaycandan müəyyən imtiyazlar qoparmağa çalışır. Həm də bu statusdan gələcəkdə Azərbaycanın başı üzərində olacaq "Domokl qılıncı" kimi istifadə etmək niyyətindədirlər. Ssenari bundan ibarətdir. Təbiidir ki, bu cür təzyiqlərin heç bir faydası yoxdur. Azərbaycan status məsələsi ilə bağlı prinsipial mövqeyini ən ali səviyyədə dəfələrlə ifadə edib”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
