“Peyvəndlərin 75%-dən çoxu yüksək gəlirli ölkələrə, yarısı isə orta gəlirli ölkələrə gedir. Aşağı gəlirli ölkələr isə vaksin tədarükünün yarıdan da azını alır. Afrikada əhalinin yalnız 4%-i tam peyvənd olunub”.
O deyib ki, “Dünya əhalisinin demək olar ki, üçdə biri COVID-19 əleyhinə tam peyvənd edilib. Lakin bu rəqəmlərdə dəhşətli bərabərsizlik gizlənir.
Heç bir ölkə dünyanın qalan hissəsi peyvənd olunmadığı halda pandemiyadan çıxa bilməyəcək”.
Bu fikirləri çıxışında Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) baş direktoru Tedros Adan deyib.
Onun dediyinə görə, dünya əhalisinin, demək olar ki, üçdə biri COVID-19 əleyhinə tam peyvənd edilib: “Lakin bu rəqəmlərdə dəhşətli bərabərsizlik gizlənir. Heç bir ölkə dünyanın qalan hissəsi peyvənd olunmadığı halda pandemiyadan çıxa bilməyəcək”.
Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev pandemiya başlayandan indiyə kimi bu məsələni dönə-dönə gündəmə gətirib, BMT-nin trubunasından “peyvənd millətçiyi” olduğunu deyib, bu hala yol verən dünya ölkələrininin “peyvənd şovinizminə” son qoymalı olduğunu səsləndirib, buna son qoyulması ilə bağlı çağırışlar edib. Prezident Əliyev BMT-nin son toplantısındakı onlayn çıxışında bəzi ölkələrin “peyvənd şovinizminə” yol verdiyini və bunun çox təhlükəli tendensiyaya çevrildiyini bəyan etdi.
Artıq İlham Əliyevin BMT trbunasından səsləndirdiyi fikirlərə, çağırılşlara BMT rəhbərliyi səviyyəsində dəstək verilib və ÜST də dünya ölkələrinə bu məzmunda həyəcan dolu çağırış edib.
“Bu məsələyə ciddi reaksiya verməklə, vaksin qeyri-bərabərliyinə rəvac verən ölkələrə “artıq möhtəkirlikdən əl çəkin” mesajını verdi”
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu ciddi məsələni ilk dəfə Azərbaycan Prezidenti gündəmə gətirib və öz çıxışlarında, müsahibələrində bu barədə geniş danışıb, “peyvənd millətçiliyi” yaradanlara çağırışlar edib. Prezident İlham Əliyevin haqlı çağırışlarının ÜST-ün Baş direktorunu hərəkətə gətirməsi vəziyyətin nə qədər kritik olduğunu bir daha təsdiqləyir: “ÜST rəhbərinin bu gün həyəcanlı şəkildə açıqlama yayması vəziyyətin çox ağır olduğunu göstərir. Pandemiyadan çıxmaq tək bir-iki ölkədən asılı deyil, bu, ümumbəşəri həmrəylik nəticəsində gerçəkləşməli olan bir prosesdir. Amma təəssüf ki, bəzi imkanlı ölkələrin belə ağır şəraitdə “vaksin millətçiliyi” yaratması başqa ölkələrin fəlakətinə səbəb olur. Varlı ölkələrin eqoizmi nəticəsində kasıb ölkələrin peyvəndlənmədən ya tamamilə kənarda qalması, yaxud da qismən istifadə etməsi ədalətsizlik prinsiplərinin göstəricisdir. İlham Əliyev BMT-dəki son çıxışında da, ondan əvvəl Qoşulamama Hərəkatının zirvə toplantısındakı çıxışında da, müsahiblərində də “vaksin millətçiliyi” yaradan ölkələrin mövcud olduğunu qeyd etmişdi. 2020-ci ilin may ayında Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının Təmas Qrupu ölkələrinin COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilmiş Zirvə toplantısında Prezident İlham Əliyev Qoşulmama Hərəkatı adından BMT Baş Assambleyasının dövlət və hökumət başçıları səviyyəsində koronavirusla mübarizəyə həsr edilmiş xüsusi sessiyasının keçirilməsini təklif etmişdi. Cənab Prezident BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasında çıxışı zamanı isə BMT-nin COVID-19-dan sonra qlobal bərpa üzrə Yüksək Səviyyəli Panelinin yaradılmasını təklif etdi. Bütün bunlar pandemiya ilə qlobal mübarizəyə verilən böyük töhfələrdir. Azərbaycan hər zaman təşəbbüslər göstərir, nüminəvi addımlar atır.
Pandemiya ilə mübarizənin ən əvəzolunmaz vasitələrindən biri, sübut olunur ki, insanların kütləvi vaksinləşməsidir. Prezident İlham Əliyev öz çağırışlarında vaksinləşmə sahəsində ədalət prinsiplərinin əsas götürülməsini, varlı ölkələrin imkansız ölkələrə yardım etməli olduğunu irəli sürüb. Azərbaycan Prezidentinin “vaksin millətçiliyi” ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər ÜST rəhbərini hərəkətə gətirdi. ÜST rəhbəri bu məsələyə ciddi reaksiya verməklə vaksin qeyri-bərabərliyinə rəvac verən ölkələrə “artıq möhtəkirlikdən əl çəkin” mesajını verdi. Hesab edirəm ki, BMT bəyanat və mesajlarla kifayətlənməyib daha da irəli gedə və koronavirs pandemiyası ilə qlobal mübarizəyə dəstək verməyən ölkələrə qarşı daha ciddi addım ata bilər. Bu ehtimal da var”.
ÜST rəhbərinin bəyanatının İlham Əlyevin necə uzaqgörən bir dövlət başçısı olduğunu göstərdiyini deyən Ş.Ağayev qeyd etdi ki, Azərbaycan Prezidenti hələ pandemiyanın ilk vaxtlarından bəşəri həmrəyliyin vacibliyini qeyd edib və ortaya konkret iradə qoyub: “Bütün bunlar bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan və onun rəhbərliyinin pandemiyaya qarşı mübarizədə atdığı bütün addımlar, gördüyü işlər dünyanın pandemiya bəlasından xilas olmasına yönəlib”-deyə Ş.Ağayev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
