ABŞ Konqresinin Azərbaycana qarşı fəaliyyəti dayanmaq bilmir. İndi də Nümayəndələr Palatası xarici siyasətin əsas istiqamətlərinin, o cümlədən “Dağlıq Qarabağ” məsələlərinin həyata keçirilməsinə təsir edən qanun layihəsini qəbul edib. Qanun layihəsi “beynəlxalq səviyyədə tanınmış insan hüquqlarını kobud şəkildə pozan” xarici milli təhlükəsizlik bölmələrinə vəsaitin ayrılması ilə bağlı Pentaqonun hesabatını tələb edir.
Məlumata görə, sənədin müəlliflərindən biri, ermənipərəst konqresmen Frank Pallone bildirib ki, bu, Azərbaycan kimi ölkələrə külli miqdarda pul ayıran ABŞ Müdafiə Nazirliyinə nəzarəti gücləndirəcək. O, Pentaqonu və Dövlət Departamentini Azərbaycan Sərhəd Qüvvələrinə 2018-19-cu illərdə 100 milyon dollardan çox vəsait ayırmaqda günahlandırıb. Qanun layihəsi, həmçinin, Prezident Bayden administrasiyasından Dağlıq Qarabağda həyata keçirilən bütün humanitar proqramlar, o cümlədən layihə təsvirləri, büdcələri, tərəfdaş təşkilatların siyahısı və son nəticələr haqqında məlumat verməsini tələb edir.
Bundan əvvəl də Konqres bəyanat yayaraq, Azərbaycanı “erməni əsirləri” dərhal azad etməyə çağırdı. Həmçinin müharibədə düşməni darmadağın edən dronlarda ABŞ texnologiyasından istifadə ilə bağlı hesabat verilməsi tələb etdi. Aydın məsələdir ki, təkcə Nümayəndələr Palatasının bu cür qərar qəbul etməsi ilə məsələ bitmir. Qanun layihəsi Senatdan keçməlidir. Ondan sonra prezident tərəfindən təsdiq edilərək qüvvəyə minir. Lakin bu o demək deyil ki, prezident mütləq həmin qanunu təsdiq edəcək.
“Bu kimi məsələlər bir neçə ermənipərəst konqresmenin istəyi ilə məhdudlaşdırılmayacaq”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert Ramil Məmmədlinin fikrincə, erməni lobbisi ABŞ və Azərbaycan arasında hərbi sahədə əməkdaşlıqdan bərk narahatdır: “Əslində bu yeni bir şey deyil. Məsələ ondadır ki, 2001-ci ildə ABŞ Əfqanıstana daxil olandan sonra Azərbaycan da antiterror koalisiyasına qoşuldu. Əfqanıstana yüklər Azərbaycan üzərindən daşınmağa başladı. Azərbaycan əsgərləri sülhməramlı əməliyyatlarda iştirak etdilər və bu, 2021-ci ilin avqustuna qədər davam etdi. Məlum olduğu kimi, ABŞ Əfqanıstanı tərk edəndən sonra Azərbaycan və Türkiyə də hərbçilərini oradan çıxarmalı oldu. Bununla yanaşı, ABŞ 2002-ci ildən Azərbaycana dövlət yardımını qadağan edən 907-ci Düzəlişi hər il dondurur. ABŞ müxtəlif illərdə sərhəd mühafizə xidmətinin infrastrukturunu gücləndirmək və bununla bağlı müasir avadanlıqların alınması məqsədilə Azərbaycana yardım edir. Bu məqsədlə 2018-2019-cu illərdə 100 milyon dollar dəyərində vəsait ayrılıb. Xəzər dənizində sahil sərhəd mühafizə xidmətinin gücləndirilməsi məqsədilə bir neçə müasir kater alınıb və s. Bu və digər məsələlər hələ o zamanlar erməni lobbisinin yuxusunu qaçırdı. Ancaq onlar ABŞ-ın Azərbaycana göstərdiyi hərbi yardımlara mane ola bilmədilər. Niyə? Ona görə ki, Birləşmiş Ştatların milli maraqları hər şeydən öndədir. Bu kimi məsələlər bir neçə ermənipərəst konqresmenin istəyi ilə məhdudlaşdırılmayacaq. Erməni lobbisinin bu cür həyasızlığı həm də Demokratlar Partiyasının hakimiyyətdə olması ilə bağlıdır. Çünki Bayden adminstrasiyasında ermənipərəst qüvvələr az deyil. Ancaq bunlar anlamaq istəmirlər ki, ABŞ böyük dövlət olduğu üçün onun milli maraqları öndə gəlir. Yəni milli maraqlar nə tələb edirsə, o cür olacaq”.
Bu baxımdan hərbi ekspert narahatlığa elə bir əsas görmür.
Vidadi ORDAHALLI
