Prezident İlham Əliyev “Anadolu” Agentliyinə müsahibəsində İran TIR-larının qanunsuz olaraq Qarabağ bölgəsinə getməsi ilə bağlı tutarlı faktlar ortaya qoyub.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, İran TIR-larının qanunsuz olaraq Qarabağ bölgəsinə getməsi birinci dəfə deyil baş verir: “Bu, işğal dövründə də dəfələrlə olan hadisələrdir. Bu barədə bizim məlumatımız vardı, ancaq, əlbəttə, indiki kimi dəqiq məlumatımız yox idi. Bunu nəzərə alaraq, müxtəlif kanallar vasitəsi ilə İran tərəfinə narazılığımızı ifadə edirdik. Ancaq bu proses davam edirdi. Biz gördük ki, TIR-lar müharibədən sonra da ora getməyə davam edir. Belə olan halda Prezident Administrasiyasının əməkdaşlarına təlimat verdim ki, İranın Azərbaycandakı səfiri ilə danışsınlar, biz bunu rəsmiyyətə salmaq istəmirik. Dostca danışsınlar və söyləsinlər ki, buna son qoyulmalıdır. Bu, bizə qarşı hörmətsizlikdir, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətsizlikdir, buna son qoyulmalıdır”.
Prezident deyib ki, bütün bunlar nəticə vermədikdə bunun qarşısını almaq üçün artıq praktik addımlara keçilib: “Birinci dəfə şifahi xəbərdarlıq, ikinci dəfə rəsmi nota, üçüncü dəfə postlar. Gömrük, sərhəd, polis. Beləliklə, biz Azərbaycan ərazisindən keçən yola nəzarət etməyə başladıq və ondan sonra Qarabağa gedən TIR-ların sayı sıfıra düşdü. Bəziləri deyir ki, İran TIR-larından rüsum götürülür. Biz indi xarici ölkəyə gedəndə rüsum ödəyirikmi? Ödəyirik. Onlar da Azərbaycan ərazisindən istifadə edirlərsə, rüsum ödəməlidirlər”.
Görünən odur ki, İran tərəfi Azərbaycanın bəlli xəbərdarlıqlarına əməl etsəydi, vəziyyət bu həddə gəlib çıxmazdı.
“Azərbaycanın bununla bağlı qətiyyətli addımlar atması qarşı tərəfə bir dərs oldu”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, İrandan gələn TIR-ların Qarabağa doğru istiqamət almasının nə hüquqi, nə də iqtisadi əsası vardı: “Bu addım sadəcə Azərbaycanın suverenliyinə hörmətsizlik idi. Zatən heç kəsə sirr deyil ki, İranla sərhəd xəttimizin 132 kilometri 30 ilə yaxın işğal altında olanda separatçılarla birbaşa əlaqələr var idi. Həmin nəzarətsiz sərhədlər hesabına narkoticarət, çirkli pulların yuyulması və digər bu kimi qanundankənar işlər görülürdü. O vaxt bunu sübut etmək bir qədər çətin idi, amma indi bu o qədər də çətin deyil. Çünki situasiya tamamilə dəyişib. Prezident İlham Əliyev əsaslı dəlillər gətirərək qeyd etdi ki, İran nömrəli maşınlar icazəsiz Qarabağa gedir. Ermənilər saxta yollarla həmin maşınların nömrələrini dəyişir, amma bu o qədər də uğurlu alınmayıb. Azərbaycanın İran TIR-ları ilə bağlı qətiyyətli addımlar atması qarşı tərəfə bir dərs oldu. Birdəfəlik anlamalıdılar ki, bu cür halların baş verməsi yolverilməzdir. Naxçıvana yük daşımaq üçün İran ərazisindən istifadə edirik. Buna görə qarşı tərəfə gömrük ödənişləri edirik. İran da Qafan-Gorus yolu vasitəsilə Ermənistanla əlaqə qurursa, buna görə bizə ödəniş etməyə borcludur. Qarabağa yük daşımaq isə qətiyyən olmaz”.
Ekspert onu da qeyd etdi ki, sözügedən məsələdə Azərbaycan həmişə qətiyyətli mövqe sərgiləməkdə davam etməlidir.
Vidadi ORDAHALLI
