“Biz qan tökərək, şəhidlər verərək bu qələbəni əldə etdik. Biz düşməni məcbur etdik ki, kapitulyasiya aktı imzalasın”. Bu fikri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Anım Günü ilə əlaqədar xalqa müraciətində səsləndirib.
Dövlət başçısı bildirib ki, bunun nəticəsində yüzlərlə kənd və şəhər bir güllə atılmadan, bir şəhid verilmədən geri qaytarıldı: “Və beləliklə, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Biz müharibəni hərbi-siyasi yollarla həll etdik. Müharibə arxada qaldı, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi də tarixdə qaldı. Dağlıq Qarabağ adlı inzibati ərazi Azərbaycan ərazisində mövcud deyil. Əgər kimsə Dağlıq Qarabağ adlı ölünü diriltmək istəyirsə, onu öz ərazisində diriltsin, öz ərazisində Dağlıq Qarabağ adlı qurum yaratsın, respublika yaratsın, cəmiyyət yaratsın. Biz də onu tanıyarıq, ancaq Azərbaycanda yox. Bu məsələ öz həllini tapdı. Bunu mən deyirəm - Azərbaycan Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı. Və hər kəs bu sözlərlə hesablaşmalıdır və hesablaşacaqdır”. Beləliklə, Azərbaycan Ermənistana və onun havadarlarına daha bir qəti xəbərdarlığını edir. Çünki hələ də Ermənistanda Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən, buradakı ermənilərin hansısa statusundan bəhs edilir. Ermənilərin bəzi havadarları da eyni mövqe sərgiləyir. Vətən müharibəsindən sonra Ermənistanın, eləcə də Minsk Qrupunun həmsədrləri olan ABŞ və Fransanın süni şəkildə Qarabağın statusunu gündəmə gətirmək cəhdləri qeyd edilənlərin təsdiqidir. Onların yanaşması regionda sülhə, əməkdaşlıq əlaqələrinin qurulmasına ciddi zərbədir. Çünki Azərbaycanın bəyan etdiyi kimi münaqişə keçmişdə qalıb, Azərbaycan ərazi bütövlüyünü təmin edib və Prezident İlham Əliyevin 7 iyul 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə Şərqi Zəngəzur və Qarabağ iqtisadi rayonları yaradılıb. Bu ərazilər Azərbaycanın tərkib hissəsidir və hər hansı statusdan söhbət gedə bilməz. Bu vəziyyət ABŞ və Fransanın qeyri-obyektivliyini, postmüharibə dövrünün reallıqlarından uzaq mövqe nümayiş etdirdiklərini göstərir. Təbii ki, belə şəraitdə Minsk Qrupunun hər hansı vasitəçiliyindən söhbət gedə bilməz. Bu da Minsk Qrupundan ümumiyyətlə, birdəfəlik imtinanı aktuallaşdırır. Minsk Qrupu yalnız yeni regional reallıqları adekvat nəzərə almaqla, əsas diqqətini Qafqazda nəqliyyat və iqtisadi kommunikasiyaların bərpa edilməsinə, üçtərəfli bəyanatların şərtlərinin icrasına, Azərbaycan-Ermənistan sərhədinin müəyyən edilməsinə, tərəflər arasında sülh müqaviləsinin imzalamasına yönəltməklə fəaliyyətini davam etdirə bilər. Qurum nəzərə almalıdır ki, ölkədə Dağlıq Qarabağ adlı ərazi vahidinin olmadığı Azərbaycan tərəfdən bundan əvvəl də ən yüksək səviyyədə dəfələrlə dilə gətirilib. Amma müəyyən dairələr tərəfindən, guya münaqişənin başa çatmadığı barədə fikirlərin səsləndirilməsi davam edir. Bu gün münaqişənin həll olunmadığını deyənlər və ya Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ifadəsini işlədənlər regionu yeni təhlükələrə sürükləyir. Bu, yenə də Ermənistandan alət kimi istifadə etmək, Ermənistanda revanşizmə dəstək vermək və Qarabağda olan erməniləri aqressiv separatizmə yönəltmək cəhdidir. Anım Günü ilə əlaqədar xalqa müraciətində Prezident İlham Əliyev açıq şəkildə qeyd edib ki, belə cəhdlər davam edərsə, Azərbaycan yenə Ermənistana lazımı dərs verməyə hazırdır. Bütün dünya, Ermənistan da daxil olmaqla, qəbul etməlidir ki, “Dağlıq Qarabağ və onun statusu” məsələsi artıq gündəmdə deyil. Bundan sonra Qarabağla bağlı bütün münasibətlər Azərbaycan Konstitusiyası və qanunları əsasında həll ediləcək. Qarabağ bölgəsində yaşayan ermənilər Azərbaycan qanunlarını qəbul etməklə yaşaya bilərlər. O da məlumdur ki, Azərbaycan, Rusiya prezidentləri və Ermənistanın baş naziri arasında imzalanmış birgə bəyanatı və müharibənin nəticələrini dünya birliyi, beynəlxalq təşkilatlar qəbul edir. Bu sənəd də məhz Azərbaycanın ərazi bütövlüyüün nəzərdə tutur. Ən əsası, münaqişənin həlli təkcə Azərbaycanın yox, həm də regionun, Avropanın təhlükəsizliyinə böyük töhfə olub. Bu səbəbdən onu süni şəkildə yenidən gündəmə gətirməyə ehtiyac yoxdur. ABŞ politoloqu, beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Piter Teys bu xüsusda “report”a bildirib: "Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu 2020-ci il sentyabrın 27-də uğurlu əks-hücum əməliyyatına başlamaqla xalqın suverenliyini, Avropanın təhlükəsizliyini və bütün Cənubi Qafqazın çiçəklənən gələcəyini təmin etdi. Suverenliyi tam bərpa etməklə Azərbaycan öz tarixinin ən vacib geosiyasi məqsədinə çatdı". Onun fikrincə, 1989-cu il noyabrın 9-da Berlin divarı söküldükdən və Almaniya birləşdikdən sonra Avropa tarixində bu cür miqyasa və Azərbaycan hökumətinin İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı əldə etdiyi təsirli nəticələrə malik böyük hərbi-siyasi hadisə baş verməmişdi: “İkinci Qarabağ müharibəsi Avropa tarixinin son 30 ilinin ən vacib hadisəsidir. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri ölkənin ərazi bütövlüyünü bərpa etdi və Bakını Avropanın hərbi əməliyyatlar meydanı xaricində beynəlxalq siyasi platformanın və hərbi taktikanın “Sarmaşıq Liqası”na daxil etdi. Hazırda Qarabağda müşahidə olunan iqtisadi inkişaf böyük təəssürat oyadır. Bu effektiv siyasət Avropadan kənarda yerləşən digər ölkələr üçün ilham mənbəyi rolunu oynayır”. Ekspert Azərbaycan hökuməti tərəfindən bu qədər sürətlə işlənib hazırlanmış əhəmiyyətli iqtisadi layihələrin, Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının və strateji nəqliyyat dəhlizlərinin rəsmi Bakının liderliyini və azad edilmiş ərazilərin inkişafına sadiqliyini nümayiş etdirən konkret fəaliyyətlər olduğunu da vurğulayıb.
Samirə SƏFƏROVA
