“...Biz Azərbaycanda multikulturalizmi bir həyat tərzi olaraq qoruyur və dəstəkləyirik. Azərbaycan dünyada tolerantlığın, müxtəlif dini və etnik qrupların nümayəndələrinin dinc birgəyaşayışının nümunəsi sayılır. 2008-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə başlanılmış və müsəlman dünyası ilə Avropa arasında dialoq və əməkdaşlığın gücləndirilməsi məqsədini daşıyan “Bakı Prosesi” BMT tərəfindən güclü şəkildə dəstəklənir. BMT Baş Assambleyasının qətnamələrində Azərbaycanda müntəzəm olaraq təşkil olunan Mədəniyyətlərarası Dialoq üzrə Ümumdünya Forumu “mədəniyyətlərarası dialoqun təşviqi üçün mühüm qlobal platforma” olaraq tanınır”. Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasının illik ümumi müzakirələrində videoformatda çıxışı zamanı deyib.
“Amma Ermənistanda faşizm, revanşizm kimi bəşəriyyətə qarşı olan məfhumlar dövlət siyasətinə çevrilib, bu da zaman-zaman Azərbaycan tərəfindən ifşa edilir”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, siyasi şərhçi, professor Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a bildirdi ki, Prezident İlham Əliyevin BMT-dəki son çıxışında dünya bir daha çoxmillətli, çoxkonfessiyalı, tolerant, multikultural Azərbayacan haqqında ətraflı məlumat aldı. M.Zülfüqarlı hesab edir ki, Azərbaycanın bu mərtəbəyə çatmasında tarixi ənənələr, varislik prinsipləri xüsusi rol oynayıb. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, Azərbaycanda tolerantlıq, multikulturalizm bu gün peyda olmayıb, əsrlərdir ki, xalqımız bu keyfiyyəti, ali dəyəri daşıyır, nəsildən-nəslə ötürür. M.Zülfüqarlının fikrincə, Azərbaycan folklorunda da, klassiklərin yaradıcılığında bu örnəklər geniş ifadə olunub: “Prezident İlham Əliyevin BMT tribunasında səsləndirdiyi bu fikirlər böyük əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycanın təşkilatçılığı və evsahibliyi ilə keçirilən mədəniyyətlərarası dialoq forumları nəinki regionda, eləcə də bütün dünyada humanitar, sülhü, barışı təşviq edən bir platforma kimi diqqətdədir.
Qeyd edim ki, Azərbaycanda olan iqlim şəraiti, multikultural, tolerant, dinc yaşayışın təmin olunduğu mühitin olması başqa xalqları da burada yaşamağa maraqlandırıb, onlara yaşamaq üçün imkanlar açıb. Şərqlə Qərbin qovşağında yerləşən Azərbaycan həmişə maraq dairəsində olub. Azərbaycan təbiəti, Azərbaycan cəmiyyəti tarixən başqa xalqlara həmişə qucaq açıb, hətta onları həyatda saxlayıb. Mən bunu niyə deyirəm? XIX əsrdə neft sənayesi meydana gələndə dünyanın hər yerindən insanlar çörək dalınca Azərbaycana, Bakıya gəlib, bura çoxlu insan axını olub. 1907-ci ildə “Yurddaş” qəzeti yazırdı ki, Bakı dünya proletariatının sərgisidir. Yəni dünyadan bütün xalqların nümayəndələri Bakıya çörək dalınca gəlirdi. XIX əsrə qədərki tarixə də baxsaq, tariximizdə ən müxtəlif hadisələr baş verib, işğallar yaşanıb, işğallardan sonra köçürülmə siyasəti baş verib... Ərəb işğalından sonra ərəblərin bizim ərazilərə köçürülməsi baş verib, rus işğalından sonra ruslar və ermənilər bizim torpaqlara köçürülüblər. Almanlar, yunanlar və başqa xalqlar da köçürülərək bizim ərazilərdə məskunlaşdırılıblar. Əvvəlki dövrlərdə də bura çox xalqlar köçüb gəlib, XIX əsrdə Azərbaycanda neft sənayesinin inkişafı da ölkəmizdə müxtəlif xalqların yaşamasını təmin edib, xalqların palitrasını bir qədər də genişləndirib. Amma əhalinin böyük əksəriyyəti əvvəlki dövrlərdə də, indi də Azərbaycan türklərindən ibarət olub. Bu prosesdə Azərbaycanda tolerantlıq mühiti, millətlərarası ünsiyyət mədəniyyəti formalaşıb. Azərbaycan xalqında olan qonaqpərvərlik hissi də bundan yaranıb. Azərbaycan xalqında olan bu ənənə bu gün də davam edir”.
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, multikultural, tolerant Azərbaycanla monoetnik Ermənistanı heç cür müqayisə etmək olmaz. Ermənistanın çoxmillətli dövlət anlayışından çox-çox uzaq olduğunu deyən M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, Ermənistanda hər hansı bir tolerantlıq nişanəsi yoxdur: “Azərbaycanda tolerantlıq, multikulturalizm həyat tərzidir və xalqların bərabər, dinc, yanaşı, sülh içində yaşaması əsrlərin sınağından çıxmış bir ənənədir. Azərbaycanda yaşayan bütün xalqların dini inanclarına, milli kimliyinə hörmət və ehtiramla yanaşılır, ölkəmizdə məscidlərlə yanaşı Rus Pravoslav kilsəsi, Katolik kilsəsi, sinaqoqlar fəaliyyət göstərir, insanlar gedib ibadətlərini edirlər.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə başlanılmış və müsəlman dünyası ilə Avropa arasında dialoq və əməkdaşlığın gücləndirilməsi məqsədini daşıyan “Bakı Prosesi” bu gün dünyanın bütün dövlətlərinin, beynəlxalq təşkilatlarının diqqətlə izlədiyi və dəyər verdiyi bir platformadır. Azərbaycan “Bakı Prosesi” ilə müsəlman dünyası ilə qeyri-müsəlman aləmi arasında etibarlı körpü rolu oynayan bir sülh, qardaşlıq platformasıdır, onun ümumbəşəri əhəmiyyəti misilsizdir. XXI əsrdə qloballaşan dünyada Azərbaycanın mövqeyi tamamilə düzgün və nümunəvi bir mövqedir. Azərbaycanın multikultural dəyərlərə söykənən, sülhü, barışı, birgəyaşayışı təşviq edən siyasəti Ermənistanın qatı faşizm üzərində yürüdülən revanşizm siyasətini üstələyib. Bunun başqa alternatvi yoxdur. Ona görə də Azərbaycanın nüfuzu get-gedə artır, Azərbaycan həqiqətləri dünyaya bizim haqlı mövqeyimizi müdafiə edən xalqlar, ölkələr daha da artır. Biz sosial şəbəkələrində görürük ki, nəinki bizim siyasətçi və tarixçilərimiz, hətta başqa xalqların siyasətçiləri və tarixçiləri də erməni faşizminə qarşı kəskin mübarizə aparır. Bu, Rusiya, yəhudi, Türkiyə, İtaliya və başqa tarixçi və siyasi icmalçılarının yazdıqlarından, çıxışlarından məlumdur. Bu da Azərbaycanda həyata keçirilən siyasətin nəticəsidir. Azərbaycanda keçirilən tədbirlərə gələn xaricilər bizim gücümüzü, siyasətimizi əyani şəkildə görür və bizim haqq işimizi müdafiə edirlər.
Amma Ermənistanda faşizm, revanşizm kimi bəşəriyyətə qarşı olan məfhumlar dövlət siyasətinə çevrilib, bu da zaman-zaman Azərbaycan tərəfindən ifşa edilir. Ermənistanda tolerantlığın, multikulturalizmin nə özü var, nə də adı. Uzun illərdir işğalçılıq və etnik təmizləmə, ayrıseçkilik siyasəti aparan Ermənistanda ermənilərdən başqa heç bir millətin, dinin nümayəndəsi yaşamır. Orada qalan azsaylı yezidi kürdlərini isə Ermənistan höküməti öz dinlərini, milli kimliklərini dəyişməyə məcbur edib. Ermənistanda ermənilərdən başqa heç bir xalqın nümayəndəsi yaşamır, bu torpaqların əzəli sakinləri olan azərbayvanlılar isə 30 il əvvəl öz ata-baba yurdlarından didərgin salınıblar. Ermənistan monoetnik dövlətə çevrilib və bu ölkədəki vəziyyət beynəlxalq təşkilatların hesatlarında da kəskin tənqid edilib. Ermənistan XXI əsrdə özünü monoetnik dövlət kimi təqdim edib, bu ölkənin milli, irqi, dini ayrıseçkiliyə yol verdiyi beynəlxalq təşkilatların hesabatlarında da əks olunub və dünyada Ermənistandan başqa ikinci monoetnik dövlətin olmadığı təsdiqlənib. Orada nə ruslar, nə yəhudilər, nə gürcülər, nə azərbaycanlılar, nə də başqa xalqların nümayəndələri yaşayır”-deyə M.Zülfüqarlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
