“Münaqişə başa çatdığından, Azərbaycan Ermənistanla sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası, bir-birinin suverenliyi və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı şəkildə tanınması prinsipi əsasında sülh sazişi üzrə danışıqlara başlamağa hazır olduğunu artıq bəyan edib. Belə bir saziş regionumuzu sülh və əməkdaşlıq regionuna çevirə bilər”.
Bunu Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasında videomüraciət formatında çıxışında deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, biz hələ də təklifimizlə bağlı Ermənistandan müsbət reaksiya görməmişik: “Sülh və əməkdaşlığa xidmət edən sahələrdən biri nəqliyyat layihələri ola bilər. Bu kontekstdə Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası və Türkiyə ilə birləşdirəcək Zəngəzur dəhlizi regionumuz üçün yeni imkanlar yaradacaqdır. Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunda yeni reallıqlar yaradıb və hər kəs bunu nəzərə almalıdır. Ermənistan regional əməkdaşlıq və qonşularına qarşı qanunsuz və əsassız ərazi iddiaları arasında seçim etməlidir. Beynəlxalq ictimaiyyət bu mənada müsbət rol oynamalı və sülhün alternativinin olmamasını dərk etmək üçün Ermənistana çağırış etməlidir. Ermənistanda revanşizmin və onun silahlandırılmasının birbaşa və ya dolayı şəkildə dəstəklənməsi cəhdlərinə son qoyulmalıdır”.
Bütün bunlar ölkə prezidentinin qlobal bir platformada Azərbaycanın sülh sazişləri barədə təkliflərinin konkret şəkildə səsləndirilməsi deməkdir. Sülh sazişi üçün Azərbaycanın təklif etdiyi bu şərtlər nə qədər məqbuldur və beynəlxalq hüquqa, münasibətlərə, insan haqlarına nə dərəcədə uyğundur?
“Ermənistanın prosesi uzatması əslində regionun iqtisadi inkişafına, sülhün əldə edilməsinə maneələr törətməkdədir”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “Səs” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev hesab edir ki, Prezidentin təklif etdiyi şərtlər sülh sazişi üçün tam normaldır: “Sülh sazişinin imzalanması artıq bir tələbə çevrilib və cənab Prezident bu barədə BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyandakı videomüraciət şəklindəki çıxışı ilə də dünyaya bəyan etdi. Yəni burada kapitulyasiyaya uğradılmış Ermənistanın hər hansı əlavə şərtlərlə çıxış etməsi mümkün deyil. Burada əsas rolu Azərbaycanın mövqeyi oynayır. Azərbaycan tərəfi də, necə deyərlər, hansısa qurum və təşkilatlardan xahişlər, ricalar etmir. Rəsmi Bakı sülh sazişinin imzalanması prosesinin qısa müddətdə həyata keçirilməsini birmənalı şərt, tələb kimi ortaya qoyur. Cənab İlham Əliyev də çıxışındakı bu məqamlara toxunub. Sərhədlərin delimitasiya və demarkasiya prosesi həyata keçiriləcəyi halda, ölkələrin bir-birinin ərazi bütövlüklərini tanıyacaqları halda sülhün bərqərar olacağını vurğulayıb. Dünya birliyi də görür və dərk edir ki, Azərbaycan yalnız və yalnız sülhün tərəfdarıdır. Ermənistanın prosesi uzatması əslində regionun iqtisadi inkişafına, sülhün əldə edilməsinə maneələr törətməkdədir. Hesab edirəm ki, dünya birliyi də bunu dərk edərək, artıq Ermənistanın sülh müqaviləsini imzalaması üçün bu ölkənin rəhbərliyinə təzyiqlərini göstərməlidir. Çünki revanşçılıq hissləri qalmaqda davam edir və davam etdikcə də sülhə nail olmaq qeyri-mümkündür. Başqa bir tərəfdən, rəsmi Bakının beynəlxalq çevrələrdə sülh sazişinə bağlı olan təklifləri bütövlükdə beynəlxalq hüququn tələb etdiyi standartlara cavab verir. Xüsusilə, insan haqlarının müdafiəsindən tutmuş, onların hüquqlarının təmin olunması məsələlərinə qədər. Əgər saziş imzalanarsa, yüz minlərlə məcburi köçkünlərimiz öz dədə-baba yurdlarına geri dönəcəklər. O cümlədən, Qarabağdakı erməni vətəndaşlarımızın da hüquqları Azərbaycanın mütərəqqi qanunları çərçivəsində təmin ediləcək. Bütün bunlar isə, Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, sülh sazişinin imzalanmasından sonra həyata keçiriləcək mühüm vəzifələrdir”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, bütün bu məsələləri Prezident BMT-nin Baş Assambleyasındakı çıxışında bəyan etdi.
Vidadi ORDAHALLI
