Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasının dövlət və hökumət başçıları səviyyəsində keçirilən ümumi müzakirələr zamanı videoformatda çıxışında deyib ki, münaqişə artıq keçmişdə qaldığından, azad olunmuş ərazilərdə irimiqyaslı tikinti işləri həyata keçirilməkdədir:
“Azərbaycan müasir şəhərsalma üsulları, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarını tətbiq edərək, sıfırdan yeni şəhərlər və kəndlər inşa edir. Azərbaycan bütün bu işləri öz maddi imkanları hesabına görür və təkcə bu il bu məqsədlə 1.3 milyard ABŞ dolları məbləğində vəsait ayrılıb”. Dövlət başçısı bildirib ki, əsas çətinlik azad olunmuş ərazilərdə Ermənistan tərəfindən yerləşdirilmiş çoxsaylı minaların mövcudluğu ilə bağlıdır: “2020-ci il noyabrın 10-da Ermənistan tərəfindən kapitulyasiya aktının imzalanmasından bugünə qədər, 2 jurnalist də daxil olmaqla, 30 Azərbaycan vətəndaşı həlak olmuş, 130 nəfər isə yaralanmışdır. Azərbaycan dünyada əraziləri ən çox minalanmış ölkələrdən biridir. Bu, azad olunmuş ərazilərdə bərpa prosesini və məcburi köçkünlərin evlərinə qayıdışını ləngidir.
Ermənistan dəqiq mina xəritələrini Azərbaycana verməkdən imtina edir. Ermənistanın üç rayon üzrə təqdim etməyə məcbur olduğu mina xəritələrinin dəqiqliyi 25 faizdir. Beynəlxalq ictimaiyyət Ermənistanı məcbur etməlidir ki, azad olunmuş ərazilərimiz üzrə dəqiq mina xəritələrini bizə təqdim etsin".
İlham Əliyev qeyd edib ki, münaqişə başa çatdığından, Azərbaycan Ermənistanla sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası, bir-birinin suverenliyi və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı şəkildə tanınması prinsipi əsasında sülh sazişi üzrə danışıqlara başlamağa hazır olduğunu artıq bəyan edib: "Belə bir saziş regionumuzu sülh və əməkdaşlıq regionuna çevirə bilər. Lakin biz hələ də təklifimizlə bağlı Ermənistandan müsbət reaksiya görməmişik".
Prezidentin sözlərinə görə, sülh və əməkdaşlığa xidmət edən sahələrdən biri nəqliyyat layihələri ola bilər:
"Bu kontekstdə Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası və Türkiyə ilə birləşdirəcək Zəngəzur dəhlizi regionumuz üçün yeni imkanlar yaradacaqdır.
Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunda yeni reallıqlar yaradıb və hər kəs bunu nəzərə almalıdır. Ermənistan regional əməkdaşlıq və qonşularına qarşı qanunsuz və əsassız ərazi iddiaları arasında seçim etməlidir. Beynəlxalq ictimaiyyət bu mənada müsbət rol oynamalı və sülhün alternativinin olmamasını dərk etmək üçün Ermənistana çağırış etməlidir. Ermənistanda revanşizmin və onun silahlandırılmasının birbaşa və ya dolayı şəkildə dəstəklənməsi cəhdlərinə son qoyulmalıdır. Ümid edirik ki, çoxdan gözlənilən sülh, təhlükəsizlik və sabitlik, nəhayət, Cənubi Qafqazda bərqərar olunacaq. Azərbaycan regional sülhə və inkişafa töhfə verən, onun gücləndirilməsinə xidmət edən ardıcıl səylərini davam edəcəkdir".
Göründüyü kimi, Prezident dünya birliyini də Ermənistana yeni reallıqları qəbul etdirməyə səsləyib. Ölkə başçısının verdiyi bu post-müharibə tezisi gələcək hadisələrə necə təsir edə bilər?
Azərbayan Sosialist Partiyasının sədri Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Prezidentin BMT tribunasından belə fikirləri səsləndirməsi yerinə düşür: “Çünki həmin təsisatın başlıca qayəsi dünyada sülh və əminamanlığı təmin etməkdir. Həmin təşkilatın tribunasından çıxış edən bütün liderlər təhlükəsizliyin və sülhün vacibliyindən danışır. Ancaq təəssüf ki, biz bunu əməldə görmürük. Qarabağ münaqişəsi 30 ildir ki, konservləşmiş vəziyyətdə qalırdı. Məhz bu BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistanla bağlı qəbul etdiyi 4 qətnamə icra edilmirdi. Bütün bunlar sülhə təhdid yaratsa da, BMT öz qətnamələrinin icra mexanizimini tapa bilmirdi. Daha doğrusu, tapmaqda maraqlı deyildi. Nəhayət Azərbaycan öz gücünə bunu həll etdi. Əvəzində nə görürük? Bizim yaratdığımız yeni reallıqları dəyişməyə çalışırlar. Sanki bu qüvvələr regionda münaqişənin qalmasında maraqlı olublar ki, ölkələrə təzyiq etmək üçün əllərində rıçaqları olsun. Yaratdığımız kövrək sülhü təhdid edən davranışlar sərgilənir. Ermənistan silahlandırılır, onlara revanşizmin zəruriliyi təlqin olunur. Həmin ölkəyə üzərlərinə götürdükləri öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün təzyiqlər olunmur. Təbiidir ki, bütün bunlar region və dünyadakı sülh və əminamanlıq üçün təhdid yaradır. Hesab edirəm, Prezident Əliyevin bu fikirlərindən dünya birliyi əməli nəticə çıxaramalıdır ki, əldə olunan sülhə xələl gəlməsin. Minsk Qrupunun həmsədrləri yenidən öz missiyalarını diriltmək istəyirlər. Bütün bu cəhdlər ermənilərə Qarabağda statusun verilməsi istəyilə bağlıdır. Dünya birliyi vəziyyəti gərginləşdirən yox, sabitləşdirən mövqe tutmalıdır. Ermənistanın üzərinə düşən öhdəlikləri var, onlar həll olunmalıdır. Minalanmış ərazilərin xəritəsi bizə verilmirsə, niyə dünya birliyi bununla bağlı Ermənistana təzyiq etmir? Düşünürəm ki, İlham Əliyevin bu çıxışındakı məqamlar dünyada sülhün qorunması üçün başlıca teziz olaraq qəbul edilməlidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
