“Müharibə bitdikdən sonra YUNESCO tərəfindən onların gəlmək istədiyinə dair siqnallar aldıq. Əlbəttə, biz öz təəccübümüzü bildirdik. Çünki demək olar, 30 il idi ki, biz onları çağıranda gəlmirdilər. Müharibədən sonra isə gəlməyə qərar verdilər. Buna görə biz buna razılaşdıq və mənim də bildiyim qədər, son məlumat belə idi ki, missiya artıq yaradılıb, amma indi Ermənistan yenə etiraz edir. Buna görə yenə də missiya gecikir”. Bunu Prezident İlham Əliyev avqustun 24-də BMT-nin ölkəmizdə yeni təyin olunmuş rezident-əlaqələndiricisi xanım Vladanka Andreyevanı qəbul edərkən deyib.
Dövlət başçısı bildirib: "İndi müharibə bitib, münaqişə həll olunub, bu baş verənlər haqda danışılası heç bir məsələ qalmayıb. Biz artıq gələcəyə baxmalıyıq və hazırda bizim əsas narahatlığımız dağıdılmış, tamamilə viran qoyulmuş ərazilərin bərpasıdır. Əlbəttə ki, biz Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə bu məsələlərdə, humanitar vəziyyətlə bağlı məsələlərdə, işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpasına dair planlarımızla bağlı gələcək əməkdaşlığa ümid edirik. Sözsüz ki, bizim BMT institutları ilə daha çox qarşılıqlı əlaqəyə ehtiyacımız var. Bildiyiniz kimi, UNESCO ilə də təmasdayıq. Biz UNESCO-nu, demək olar ki, 30 ilə yaxındır gözləyirik. Bilmirəm bunu bilirsiniz ya yox biz, bir neçə il bundan öncə, hələ işğal dövründə YUNESCO-nu buraya səfər etməyə və bizim ərazilərdə nələrin törədildiyini görməyə dəvət etmişdik. Çünki ATƏT-in Minsk Qrupu işğal olunmuş ərazilərə artıq iki faktaraşdırıcı missiya göndərmişdi. Biz onlardan yenidən bir missiya göndərməyi xahiş etdik, lakin onlar göndərmədilər. Biz YUNESCO-dan tarixi abidələrimizə erməni təcavüzkarları tərəfindən dəymiş ziyanı gəlib görməyi xahiş edirdik, lakin onlar imtina etdilər. YUNESCO rəsmiləri dedilər ki, YUNESCO siyasi məsələlərə qarışmır. Lakin müharibə bitdikdən sonra YUNESCO tərəfindən onların gəlmək istədiyinə dair siqnallar aldıq. Əlbəttə, biz öz təəccübümüzü bildirdik. Çünki demək olar, 30 il idi ki, biz onları çağıranda gəlmirdilər. Müharibədən sonra isə gəlməyə qərar verdilər. Buna görə biz buna razılaşdıq və mənim də bildiyim qədər son məlumat belə idi ki, missiya artıq yaradılıb, amma indi Ermənistan yenə etiraz edir. Buna görə yenə də missiya gecikir”.
Ekspertlər deyir ki, YUNESCO-nun indiyə qədər bölgəyə gəlib çıxmamasının başlıca səbəbi onun ermənipərəst mövqedə dayanmasıdır. Prezidentin “...missiya artıq yaradılıb, amma indi Ermənistan yenə etiraz edir. Buna görə yenə də missiya gecikir” fikri əslində YUNESCO-nun iç üzünü tamamilə ifşa edir. Ekspertlər deyir ki, missiyanın gecikməsi YUNESCO-nun aidiyyəti əməkdaşlarının bir çoxunun erməni lobbisinin təsirində olduğunu bir daha sübut edir.
Ermənilər hansı əsasla YUNESCO-nun missiyasının səfərinə maneçilik törədir?
“YUNESCO-nun növbəti bəhanəsidir”
Mədəni dəyərlər üzrə tədqiqatçı ekspert, Beynəlxalq Memarlar Akademiyasının Moskva şöbəsinin professoru, Azərbaycan Memarlar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvü, AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun əməkdaşı Faiq İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ölkə başçısı bu fikirləri ilə YUNESCO-nun indiyə qədər bizimlə bağlı yürütdüyü siyasətin iç üzünü tamamilə açıb dünyaya göstərib. Azərbaycan ərazilərinin işğalda olduğu dövrdə dövlətimiz UNESCO-nu dəfələrlə əraziyə dəvət etsə də, qurumun missiya göndərməkdən imtina etdiyini xatırladan F.İsmayılovun sözlərinə görə, qurum bunu məqsədli şəkildə edirdi: “Bizim dəvətlərimizə baxmayaraq UNESCO hər dəfə bir bəhanə tapıb missiya göndərməkdən imtina edirdi. 44 günlük müharibədən sonra YUNESCO-nun bölgəyə missiya göndərməsi və buradakı maddi-mədəni irs nümunələrinin vəziyyətini gözləri ilə görməsi, onlarla tanış olması ilə bağlı bir razılıq əldə olundu. Mənə elə gəlir ki, YUNESCO bu razılığı da könülsüz verib. Bu maddi-mədəni irs nümunələri Azərbaycan dövlətinin sərhəddləri daxilindədir və YUNESCO-nun bura missiya göndərməsinə Ermənistanın, ermənilərin nə hüquqi, nə də başqa baxımdan etiraz etmək haqqı var. Onların buna heç bir hüquqi yoxdur. Bu ərazilər Azərbaycana məxsusdur və BMT-nin 4 məlum qətnaməsində də açıq göstərilir ki, bu ərazilər Azərbaycan ərazisidir. Ermənilər yalandan iddia edirlər ki, guya ərazilər işğaldan azad edilərkən buradakı “erməni abidələr”i ciddi “dağıtıya” məruz qalıb. Halbuki, müharibə elə ərazidə aparılıb ki, orada bir dənə də olsun tarix-mədəniyyət abidəsinə güllə dəyməyib, bir dənə də olsun bomba partlamayıb. Ermənilərin etirazları gələcəkdə Azərbaycan üçün problem yaratmaqdır. Onlar istəyirlər ki, vaxt keçsin və burada “ermənilərə məxsus”, xüsusən də Qafqaz Albaniyası və ona qədərki dövrün abidələrinin “dağıdıldığı” barədə yaratdıqları mifi, uydurmanı tədqim edib, yalançı rəy yaratsınlar. Ermənilər gələcəkdə belə rəy yaratmaq istəyirlər ki, guya xristian abidələrini biz dağıtmışıq. Ermənilər öz mif və uydurmalarının ifşa edilməsindən qorxduqları üçün YUNESCO missiyasının işğaldan azad edilən ərazilərimizdə monitorinq aparmasına narazı yanaşırlar, onların gəlməsinə maneə törətməyə çalışırlar. YUNESCO rəhbərliyi birmənalı olaraq yaxşı bilir ki, bu ərazilər Azərbaycan ərazisidir və bura missiya göndərməsinə ermənilərin etiraz etməsi əsassızdı, qanunsuzdur. Amma UNESCO özünü elə göstərir ki, ermənilərin etirazına görə missiya gecikir. Erməni faktoru YUNESCO-nun növbəti bəhanəsidir. Bu qurum öz mandatından çıxış edərək missiyasını yerinə yetirməlidir”-deyə F.İsmayılov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
