Rusiya rəsmiləri “Taliban”ın terror təşkilatları siyahısından çıxarılması ilə bağlı bir-birinə zidd açıqlamalar verirlər. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova deyib ki, “Taliban”ın atdığı addımlardan asılı olaraq onlar bu məsələyə baxa bilər: “Belə məsələlər teoriya ilə deyil, praktika ilə həll edilir. “Taliban”ın Əfqanıstanda qalib gəlməsi real faktdır və bunu bütün dünya birliyi nəzərə almalıdır”.
Göründüyü kimi, Zaxarova “Taliban”ın Rusiya tərəfdən tez bir zamanda qəbul ediləcəyini bəyan edib. Eyni zamanda “Taliban” da ruslara qarşı çox mülayim davranır. Rusiyanın Əfqanıstandakı səfiri deyib ki, qruplaşma liderlərilə normal görüş keçirib.
Rusiya xarici işlər nazirliyinin ikinci departamentinin rəhbəri Zamir Kabulov isə bəyan edib ki, Rusiya “Taliban”ı öz terrorçu siyahısından BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul edəcəyi qərardan sonra çıxaracaq. BMT rəsmiləri isə bildirib ki, onların hələ ki, belə planı yoxdur. Faktiki olaraq, Rusiya rəsmiləri “Taliban”la bağlı iki fərqli fikir səsləndiriblər. Bu hansı anlama gəlir?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, hazırda “Taliban”ı tanıyıb-tanımamaqla bağlı heç bir ölkədə yekdil rəy yoxdur: “Çünki dünyada heç kimin “Taliban”ın özünü bundan sonra necə aparacağı ilə bağlı təsəvvürü yoxdur. Ölkələr yalnız “Taliban”ın indiyə kimi olan davranışları barədə məlumatlıdırlar. Bundan əvvəl onlar terrorçu qrup kimi tanınıblar. Bir dəfə qısa müddət hakimiyyətdə oldular. 28 ölkənin birgə keçirdiyi antiterror əməliyyatı nəticəsində “Taliban” hakimiyyətdən salındı və onlar Əfqanıstanın şimalındakı dağlara çəkildilər. Radikal dindarlardan ibarət olan bu təşkilatın dövləti necə idarə edəcəyi ilə bağlı təsəvvür yaratmağa çalışır. Məsələn, bir neçə ingilisdilli və ya rus dilində danışan liderlərini nümayiş etdiriblər. Bu, beynəlxalq publikaya hesablanıb. Bununla yanaşı, onların radikal davranışlarına dair də məlumatlar var. Bəzən insanlarla orta əsrlər qaydasında haqq-hesab çürüdürlər. Rusiya XİN üçün bu hal normal praktikadır. Onlar bir çox məsələlərdə belə davranırlar. Daha çox beynəlxalq konvensiyalara uyğun yox, məmurların istəyinə uyğun bəyanatlar səsləndirirlər. Zaxarova peşəkar diplomat deyil. Onun bu postda olması Lavrovla olan tanışlığı ilə bağlıdır. Biz Rusiyanın ikili mövqeyini hər zaman hiss etmişik. Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı biz Rusiyanın ikili mövqeyinə çox rast gəlmişik. Burda bir həqiqət də var ki, “Taliban” dövləti ələ keçirmiş bir gücdür. Ola bilsin ki, bir çox ölkələr onlarla razılaşcaq. Yəqin ki, “Taliban” qarşısında da müəyyən şərtlər qoyulacaq. BMT Təhlükəsizlik Şurasının bununla bağlı verəcəyi qərardan da çox şey asılıdır. Onlar da çıxılmaz vəziyyətdə qalıblar. İndiyə qədər belə hallar az olub. Ola bilər ki, “Taliban”ın hakimiyyəti müvəqqəti xarakter daşısın. Çünki biz İraqı, Suriyanı ələ keçirən İŞİD-in son aqibətini gördük. Fərq bundadır ki, “Taliban” yerli qüvvələrdən təşkil edilib. Yəqin bir çox ölkələr kompromisə gedəcək ki, “Taliban”ın gələcək addımlarını müşahidə etsinlər. Rusiya da buna uyğun davranacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
