Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində son günlər qarşılıqlı narazılıq müşahidə olunur. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatlarında, xarici işlər naziri Sergey Lavrovun çıxışlarında Azərbaycanın suverenliyinə hörmətsizlik nümayiş etdrilir.
Məsələn, avqustun 17-də S.Lavrov daşımaçılıqla məşğul olan Rusiya avtonəqliyyatçılarını Qarabağda aparılan infrastruktur, yol tikintisi işlərində iştirak etməyə çağırıb. Lavrov hansı tərəfin həyata keçirdiyi işlərdən söhbət getdiyi barədə dəqiqləşdirmə aparmayıb. Əgər Azərbaycanın apardığı tikintilərdən söhbət gedirsə, onda Rusiya şirkətlərini ora yalnız Azərbaycan özü dəvət edə bilər. Separatçıların Qarabağda hansısa layihələri nəzərdə tutulursa, onda bu da Azərbaycanın suverenlik hüquqlarının pozulmasıdır. Dünyanın quru hissəsinin üçdə birinə nəzarət edən Rusiyanın öz hüdudlarından kənardakı kiçik bir ərazi haqqında “böyük çağırış”da bulunması, əlbəttə, Bakıya təzyiq elementlərindən biridir. Rusiya avtonəqliyyatçıları balaca bir yerdə nə qazana bilər ki?..
İki gün öncə Rusiya Müdafiə Nazirliyinin saytında yerləşdirilən video da diqqəti cəlb edir. Videoda Laçın dəhlizindəki postdan Ermənistana aid olduğu ehtimal edilən hərbi yük avtomobilinin buraxılması göstərilir. Nazirliyin informasiya bülletenində “Dağlıq Qarabağın Laçın dəhlizi” ifadəsi işlədilir ki, bu da Azərbaycana qarşı hörmətsizliyin təzahürüdür. Rusiya MN burada qəsdən Azərbaycanın adını çəkmir, sözügedən dəhlizin məhz ayrıca subyekt kimi təqdim etdiyi “Dağlıq Qarabağ”a aid olduğunu nəzərə çatdırır. Rusiyanın bu mövqeyi ilə bağlı biz hansı addımları atmalıyıq?
Elşən Həsənov: “Bu artıq bizimlə açıq konfrontasiyaya getmək anlamına gəlir”
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Rusiyanın addımları tam əndazəni aşır: “Onlar artıq açıq şəkildə öz müttəfiqləri olan Ermənistana dəstək verirlər. Dəfələrlə bunu demişik ki, sülhməramlı fəaliyyətləri daha çox erməniməramlı xarakterini alıb. Bir ölkənin xarici işlər naziri Rusiyanın şirkətlərini Qarabağdakı ermənilərlə iş birliyinə çağırır. Həmin ölkənin müdafiə nazirliyi bizim ərazimizə aid olan yerləri öz istədikləri kimi təqdim edir. Rusiyanın bu davranışları hansısa prosesin hazırlandığından xəbər verir. Azərbaycan öz ərazisindən humanitar məqsəd üçün dəhliz verib. Rusiyanın rəsmi qurumu adından yayılan bəyanatda həmin yerin adı “Dağlıq Qarabağın Laçın dəhlizi” kimi ifadə edilir. Bu artıq bizimlə açıq konfrontasiyaya getmək anlamına gəlir. Sanki artıq bizim qarşımızda Ermənistan yox, Rusiya dayanıb. Var gücü ilə Ermənistanı silahlandırır. Deməli, biz artıq Rusiyanın roluna daha dəqiq qiymət verməliyik. Verdiyimiz notalara həmin ölkə lazımi şəkildə cavab vermir. Bütün bu davranışlar bölgədə sülh və təhlükəsizliyi şübhə altına alır”.
Ekspertin sözlərinə görə, Rusiya bölgədə sülhməramlı mövcudluğunu uzatmaq üçün indidən zəmin hazırlayır: “Bilir ki, onlara icazə verilən müddət 5 ildir. Ona görə də indidən münaqişəni sönməyə qoymur. Bölgədə stabillik olsa, Rusiyaya ehtiyac da qalmaz. Ancaq biz bu axarla 5 ili gözləyə bilmərik. Rusiya qarşısında konkret tələblər qoymalıyıq”.
Bədrəddin Quliyev: “Əminəm ki, regionda yeni reallıqlar yaranacaq və Rusiya da onunla razılaşmalı olacaq”
Cümhuriyyət Xalq Partiyasının sədri Bədrəddin Quliyev qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiya sanki Qarabağı özünün arxa bağçası kimi görür: “Çox təəssüflər olsun ki, Rusiya Azərbaycanın suveren hüquqlarına hörmət etmir. Azərbaycanın atdığı müstəqil addımlar Rusiyaya narahatlıq yaradır. Bu yaxınlarda Şoyqu da özünü Ermənistanın rəsmisi kimi apardı. Rusiya Cənubi Qafqazı əlində saxlamaq üçün bizə təzyiqləri gücləndirir. Həmçinin, Ermənistanla aramızdakı sərhədin müəyyənləşməsinə imkan vermirlər. Rusiya öz imperiya maraqlırını təmin etməyə çalışır. Bu da bizi daha sıx birləşməyə vadar edir. Azərbaycan da öz müttəfiqlərinə güvənməlidir. Əminəm ki, regionda yeni reallıqlar yaranacaq və Rusiya da onunla razılaşmalı olacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
