Ermənistanda yeni hökumətin formalaşmasından sonra ölkə daxilində siyasi müstəvidə müşahidə edilən qeyri-sabitliyə son qoyulacağı gözlənilsə, də bu baş vermədi. Əksinə, iqtidar və müxalifət arasında ziddiyyətlərin, qarşılıqlı ittihamların daha da kəskinləşməsi müşahidə olunur. Hesab edilir ki, elə sərhəddə davam edən erməni təxribatlarının əsas səbəblərindən biri də məhz budur.
Ümumiyyətlə, Ermənistan daxilində vəziyyət gərgin olan dövrlərdə bu ölkədə hakimiyyətdə olan qüvvələr ya Qarabağda, ya da sərhəddə vəziyyəti daim gərginləşdirməyə çalışıb. Bu taktikadan “Qarabağ klanı” daha çox istifadə edib. İndi Azərbaycan ərazi bütövlüyünü bərpa etdiyindən, Ermənistan hakimiyyəti daha çox sərhəddə vəziyyəti gərginləşdirməyə çalışır. Bununla da daxildə üzləşdiyi problemlərdən yayınmağa can atır. Beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə rusiyalı ekspert İqor Nikolayçuk da məsələyə məhz bu prizmadan yanaşır. O qeyd edir ki, Cənubi Qafqazda kiçik gərginliklər şəklində "əsəb müharibəsi" gözləniləndir. Gələn ilin əvvəlinə qədər Qarabağda ciddi hərbi əməliyyatlar olmayacaq: "Hazırda erməni tərəfinin Qarabağda törətdiyi bütün təxribatlar Ermənistanın daxilində vəziyyəti sabitləşdirməyə yönəlib. Yeni siyasi mövsümün başlanğıcına, yəni gələn ilə qədər heç kim qayığı ciddi şəkildə silkələməyəcək. Bu işdə əsas odur ki, tərəflərdən heç biri yorğanı özünə çəkməsin. Söhbət ilk növbədə Rusiya və Türkiyədən gedir". Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsinin keçmiş administrasiya rəhbəri, Ermənistanın Polşadakı keçmiş səfiri Edqar Qazaryan da sərhəd gərginliyini ölkədaxili vəziyyətlə izah edir: “Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin müxtəlif hissələrində vəziyyət gərgindir. İntensiv döyüş əməliyyatları davam edir, səbəb isə birdir: Ermənistan faktiki olaraq idarə olunmur, rəqib də ölkəmizdə hökm sürən idarəolunmaz və anarxik vəziyyətdən istifadə edir. Bütün proseslər intensiv xarakterdə davam edir. Tərəflər arasında məsələnin həlli ilə bağlı hər hansı formatda müzakirə və danışıqlar aparılmır. Bu, daha ağır və idarəolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Vəziyyətin həllinin bir yolu var: Nikol Paşinyan dərhal baş nazir vəzifəsindən istefa verməlidir və parlament yeni baş nazir seçməlidir. Bütün bunlar mümkün qədər qısa zamanda və dərhal baş verməlidir”.
Ekspertlər bildirir ki, əslində, sərhəddə gərginliklər yaratmaq Ermənistana baha başa gələ bilər. Rusiyalı hərbi ekspert İqor Korotçenko da məsələyə məhz bu prizmadan yanaşır: "Üçtərəfli bəyanatda Ermənistan tərəfinin yerinə yetirməli olduğu öhdəliklər dəqiq əksini tapıb. Onlara əsasən, Ermənistan Rusiya sülhməramlılarının nəzarəti altında olan ərazilərdən bütün silahlı birləşmələrini çıxarmalıdır. Nəqliyyat kommunikasiyalarını açması, sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası prosesinə başlaması üçün, Rusiya tərəfindən də olmaqla, növbəti siyasi təzyiq tədbirlərindən istifadə edilməlidir”. Politoloqun sözlərinə görə, Ermənistan Azərbaycanı təxribata çəkmək istəyir. Belə ki, rəsmi Bakını sərhəd münaqişələrinə cəlb etməklə bunun sonradan daha böyük müharibəyə keçəcəyinə ümid edir: “Ermənistanın təxribatçı siyasətinə Azərbaycan tərəfindən əvvəl-axır müəyyən cavab veriləcək. Rəsmi İrəvan praktiki nəticələr çıxarmalıdır, çünki revanş yolu sonu olmayan yoldur”. Korotçenko əmindir ki, Ermənistan ictimaiyyətinin böyük hissəsi ötən ilin noyabrında düşdüyü vəziyyətə yenidən düşmək istəmir. Onun fikrincə, Ermənistanın siyasi elitası bundan dərs çıxarmalıdır: “Rəsmi İrəvanın bunu istəyib-istəməməsindən asılı olmayaraq, mehriban qonşuluq münasibətlərini qoruyub saxlamaq lazımdır. Bunun alternativi yoxdur”. Beynəlxalq Avrasiya Hərəkatının lideri, rusiyalı filosof Aleksandr Duqin də əslində ermənilərin ciddi səhvə yol verdiyini bildirir: “Ermənilər Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı 30 il ərzində “ölü nöqtə”dən bir addım belə tərpənə bilmədilər. Onlar bu illər ərzində əlverişli şəraitə malik ola-ola heç nəyə nail ola bilmədilər. Nəticədə bu əraziyə nəzarəti itirdilər. Nə qədər əqli cəhətdən geridə qalmış xalq olmalısan ki, 30 il nəzarətin altında olan torpaqları itirəsən. Kütbeyin xalq, dar düşüncə... Onlar hər şeyi etməyə macal tapdılar, Qarabağda mümkün olan hər şeyi dağıtdılar, Rusiya ilə münasibətləri korladılar, Paşinyanı seçdilər, rəsmi Bakının bütün təşəbbüslərini blokadaya saldılar... Nəticədə hər şeyi itirdilər! Bəs indi elə həmin Ermənistan hökuməti, sizcə, ağıllanıb hansısa qaydalara riayət edəcək? Hazırda Ermənistanda tam ağlasığmazlıq müşahidə olunur. İndi ermənilərdən tez toparlanacaqlarını, özlərinə gələcəklərini və normal xalq olacaqlarını gözləmək real deyil. Odur ki, Azərbaycan səbrli olmalıdır. Hələlik Ermənistan tərəfindən hansısa adekvat addımlar gözləməyə dəyməz".
Hələlik isə Ermənistanda siyasi və iqtisadi böhran dərinləşməkdədir. Bir tərəfdən pandemiyanın gətirdiyi ciddi problemlər, digər tərəfdən ölkə daxilində vətəndaş həmrəyliyinin mövcud olmaması Paşinyan iqtidarını küncə sıxır. Paşinyanın və onun komandasının uğursuzluğu hər gün artır. Müxalifət böhranın başlıca səbəbi kimi Paşinyanın səriştəsizliyini önə çıxarır. Parlament seçkilərindən sonra da Paşinyanın etdiyi dəyişikliklərin hansısa keyfiyyət dəyişikliyinə gətirib çıxaracağı inandırıcı deyil.
Nahid SALAYEV
