Prezident İlham Əliyev “CNN Türk” televiziya kanalına müsahibəsində Qarabağ məsələsində İranla bağlı gözləntiləri ümumi olaraq belə dəyərləndirdi: “İranla bağlı verdiyiniz suala cavabım belədir ki, bu ölkədə indi yeni rəhbərlik hakimiyyətə gəlib. Onların bölgə ilə bağlı siyasəti formalaşmaqdadır. Hələ ki, təyinatlar olmayıb. Əlbəttə ki, həm Azərbaycanla, həm də qonşu ölkələrlə bağlı ilkin bəyanatlar müsbətdir. Ancaq əlbəttə, vaxt lazımdır ki, yeni rəhbərlik bu məsələ və Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri ilə bağlı öz siyasətini ortaya qoysun. Biz bunu gözləyirik”.
O da məlumdur ki, regionun böyük dövləti olan İranın Ermənistanla müxtəlif səviyyəli əlaqələri Azərbaycanda hər zaman həssaslıqla izlənilib. Müsəlman ölkəsi olan İrandan Ermənistanın Qarabağda uzun illər apardığı işğalçılıq siyasətinə qarşı daha konkret mövqe sərgiləməsi gözlənilib. Ancaq bu gözləntilər heç də hər zaman özünü doğrultmayıb. Bundan başqa, İrandan qanunsuz olaraq Xankəndiyə yüklərin daşınması, bununla bağlı faktların ortaya çıxması Azərbaycanda ciddi müzakirələrə səbəb olub. Hətta buna etiraz olaraq Azərbaycan İrana nota verməli oldu.
O baxımdan, bundan sonra Qarabağ məsələsində Azərbaycanın İrandan konkret gözləntiləri nə olmalıdır? Ekspertlər buna necə yanaşır?
“Yaxşı olardı ki, yeni hökumət kabineti bu məsələlərə yenidən baxsın və buna son qoyulsun”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən şərqşünas Seyid Camal Əzimbəylinin sözlərinə görə, Azərbaycanın bu məsələdə İrandan gözləntiləri kifayət qədər məlumdur: “Məsələ ondadır ki, İran Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyır. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Qarabağla bağlı qəbul etdiyi qətnamələrə səs verib. Azərbaycanın İrandan gözləntiləri konkret olaraq bunlardır. Biz istəyirik ki, İran praktiki olaraq işğalçı Ermənistanla əlaqələri genişləndirməsin. Nə qədər ki, Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü, sərhədlərini tanımayıb, Qarabağla bağlı iddialarından əl çəkməyib, o zamana qədər İranın siyasəti bu yöndə olmasını istərdik. Ancaq təəssüflər olsun ki, biz bunu görmürük. İran rəsmiləri Ermənistanla əlaqələrin genişlənməsinə mənmunluqla yanaşırlar. Bu da Ermənistanı daha da həyasız mövqedən çıxış etməyə sövq edir. Məlum olduğu kimi, ötən il Vətən müharibəsi dövründə şanlı ordumuz işğal altında olan ərazilərin böyük hissəsini azad etdi. Ancaq hələ də Qarabağın müəyyən hissəsi Rusiya sülhməramlılarının nəzarətindədir. Müşahidələr göstərir ki, Azərbaycanın icazəsi olmadan İrandan həmin ərazilərə şübhəli yüklər daşınır. Niyə? Bu bizim ölkənin suverenliyinə hörmətsizlikdir. Bəlli olduğu kimi, İranda keçirilən prezident seçkilərində mühafizəkarların namizədi olan İbrahim Rəisi qalib gəldi. Yaxşı olardı ki, yeni hökumət kabineti bu məsələlərə yenidən baxsın. Bu kimi qanunsuz yükdaşımalara birdəfəlik son qoyulsun”.
Şərqşünas onu da qeyd etdi ki, region dövləti olaraq, Ermənistanın işğalçılıq ambisiyalarının cilovlanmasında İran öz sözünü deməlidir.
Vidadi ORDAHALLI
