“İrəvan regional kommunikasiyanın blokadadan çıxarılması üçün Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan Baş nazirlərinin müavinlərinin iştirakı ilə üçtərəfli komissiyanın işini də bərpa etməyə hazırdır”. Erməni KİV-nin yaydığı məlumata görə, bunu Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan deyib.
Bildiyimiz kimi, sözügedən üçtərəfli komissiyanın işini iyun ayının əvvəlində elə Paşinyan özü iflic etmişdi, pozmuşdu. İyun ayının əvvəlindən indiyə qədər hələ də bu üçtərəfli komissiya toplaşa bilmir, bunun da günahkarı Paşinyandır. Paşinyan üçtərəfli komissiyanın işini pozduqdan sonra Ermənistan bu görüşlərdə iştirak etmir.
Yeri gəlmişkən, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də müşavirələrdən birində demişdi ki, iyun ayının əvvəlindən Ermənistan üçtərəfli komissiyanın işində iştirak edib. Üçtərəfli komissiya öz işini ikitərəfli formatda davam etdirir, Rusiya-Azərbaycan, Rusiya-Azərbaycan. İndiyə qədər Ermənistan yaxın gəlmir ki, komissiya üçtərəfli formatda işini davam etdirsin.
Komissiyanın işini Paşinyan özü pozub, indi nə baş verdi ki, Ermənistanın iştirak etməyə hazır olduğunu deyir?
“…Azərbaycanın verdiyi sərt bəyanatlar rəsmi Moskvanı Ermənistanı stol arxasına əyləşdirmək üçün hərəkətə gətirir”
Tanınmış politoloq Sahil İsgəndərov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, bu blokadadan ən çox əziyyət çəkən Ermənistan özüdür. “İlk növbədə düşünürəm ki, burada əsas məqamlardan biri Ermənistanda yaşanan iqtisadi, siyasi böhrandır. Bu ilin əvvəlindən Ermənistanı 20 mindən çox insan tərk edib və bu statistika da günü-gündən artır. Konkret olaraq Paşinyan hakimiyyətə gələndə və sonrakı dəfə də seçiləndə onun əsas vədlərindən biri ölkədəki ağır iqtisadi vəziyyəti aradan qaldırmaqla bağlı idi. Fikir verin, digər tərəfdən də Qarabağdakı ermənilər də artıq köç edir, onların da əksər hissəsi belə iqtisadi problem üzündən köçür. Bu kontekstdə Paşinyanın konkret olaraq artıq çıxış yolu qalmadığı aydındır.
Paşinyanın Azərbaycan və Rusiya ilə birlikdə Ermənistanın konkret olaraq blokadadan çıxarılması ilə bağlı yaradılan üçtərəfli hökümətlərarası komissiyanın bərpasına hazır olmasını bəyan etməsinin kökündə ilk növbədə bu dayanır. Çünki yalnız bu üçtərəfli komissiyanın müsbət işi nəticəsində sonradan 3+3 formatında regionda bütün kommunikasiyaların açılması ilə genişmiqyaslı iqtisadi əməkdaşlığa nail olmaq mümkündü. İkinci bir tərəfdən, bildiyimiz kimi, Azərbaycan tərəfi konkret olaraq artıq öz sərt bəyanatlarını verib, bu da, Ermənistandan daha çox, bu məsələdə əsas vasitəçi rolunu oynayan Rusiyaya mesajdır. Son vaxtlar da Ermənistanın müxtəlif istiqamətlərdən bizim mövqelərimizi atəşə tutması ilə bağlı Azərbaycanın verdiyi sərt bəyanatlar rəsmi Moskvanı Ermənistanı stol arxasına əyləşdirmək üçün hərəkətə gətirir. Sözsüz ki, Rusiya özü də bu məsələdə çox maraqlıdır. Çünki həmin bu blokada açılmasa, Rusiya özü konkret olaraq Ermənistana yol aça, quru yolla gedə bilməyəcək”.
S.İsgəndərov hesab edir ki, bu, Rusiyanın marağında olan məsələdir. S.İsgəndərov deyir ki, Paşinyanın üçtərəfli komissiyanın işini bloklaması isə Rusiyanın maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir. “Rusiya artıq Ermənistanı yedirtməkdən də bezib. Konkret olaraq Ermənistanda iqtisadiyyatın canlanması üçün Ermənistan bu şəkildə blokadadan çıxıb həm Türkiyə, həm Azərbaycan, həm də İranla əməkdaşlıq əlaqələri qura biləcək. Düzdür, İranla əməkdaşlıq edir, amma bu, genişmiqyaslı əməkdaşlıq deyil. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Paşinyanın rəsmi İrəvanın üçtərəfli komissiyanın işini də bərpa etməyə hazır olduğunu bəyan etməkdən başqa yolu qalmayıb. Digər bir tərəfdən, Azərbaycan tərəfin də dəfələrlə vurğuladığı kimi, Ermənistanın bu cür cığallığı, pozuculuğu davam edərsə, Azərbaycan konkret olaraq Laçın dəhlizinin bağlanması məsələsini gündəmə gətirə və Rusiya sülhməramlılarının yerləşdikləri ərazidən çıxarılması ilə bağlı iddia qaldıra bilər. Bu da Moskvanı hərəkətə gətirə bilər. Moskvanın hərəkətə gəlməsinin məcburiyyəti isə bundan ibarətdir ki, Moskva Paşinyana kifayət qədər təzyiq göstərir və bu kontekstdə Paşinyanı konstruktiv dialoqa çəkməyə qadirdir. Yəqin ki, bütün bunlar birlikdə Paşinyanı buna vadar edir. Yenə də deyirəm, Ermənistandakı iqtisadi böhran, Ermənistan əhalisinin, xüsusən də belə ağır məğlubiyyətdən sonra ölkəni kütləvi tərk etməsi Paşinyanı konkret olaraq belə məsələlərə məcbur edir. Digər tərəfdən də, Ermənistanın əsas ağası olan Rusiya öz maraqlarını Paşinyanın sərsəm bəyanatlarına, sərsəm hərəkətlərinə qurban vermək fikrində deyil” - deyə S.İsgəndərov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
