Ermənistan təxribatları səbəbindən cəbhədə hərbi əməliyyatıların yenidən başlanması Azərbaycanın bundan əvvəl silahlanma istiqamətində atdığı addımların nə dərəcədə düzgün olduğunu yenidən təsdiqləyir. Məhz etibarlı şəkildə silahlanma Azərbaycana düşmən üzərində mühüm üstünlüklər qazandırdı. İndi ordumuzun ixtiyarında olan müasir silahlar düşmənin sıxışdırılmasında vacib rol oynayır.
Bu durumda Azərbaycanın ata biləcəyi daha bir önəmli addım Ermənistanı lərzəyə sala biləcək yeni silahların alınmasıdır. Söhbət indiki halda Rusiya istehsalı olan Su-57 qırıcısından gedir. Rusiya artıq bu silahın ixracına start verir. Məlumata görə, Rusiyanın yüksək texnologiyalı bu silahını ilk olaraq Əlcəzair allmağa hazırlaşır. ABŞ-ın "The Military Watch Magazine" hərbi-analitik nəşri bildirir ki, Əlcəzair köhnə "MiQ"lərini əvəz etmək üçün Rusiyadan Su-57 qırıcılarını və digər aviatexnikanı sifariş edib. Bundan başqa, Rusiyanın Hərbi-Texniki Əməkdaşlıq üzrə Federal Xidmətinin Direktoru Dmitri Şuqayev bu günlərdə Əlcəzairdə həmkarları ilə danışıqlar aparıb, tərəflər 14 ədəd Su-57E təyyarəsinin tədarükünün detallarını müzakirə ediblər. Rusiyalı hərbi şərhçi Aleksandr Xrolenko hesab edir ki, həmin təyyarələri almaq istəyən ölkələrin sayı daha da artacaq: “Bütün parametrlərinə görə xarici analoqlarını üstələyən Su-57 qırıcısının reklama ehtiyacı yoxdur. Su-57-nin korpusunun radiodalğaları az əks etdirən effektiv səthi döyüş şəraitində onu düşmən radarları üçün görünməz edir. Üçölçülü dartma vektorlu mühərriklər, əsas radiolokasiya stansiyası, unikal optik-elektron hədəf aşkarlama sistemi və elektron müdaxilə sistemi səmada onun hökmranlığını təmin edir. Rusiya qırıcısı 400 kilometrədək məsafədə hava və yerüstü hədəfləri aşkar etmək, 62 obyekti müşayiət etmək, forsajsız rejimdə hipersəs sürəti yığmaq, 14 növ silah daşımaq qabiliyyətinə malikdir. On tonluq arsenal korpus daxilində iki bölmədə yerləşir. Su-57-nin döyüş radiusu 5500 kilometrdir, onun raket silahları Suriyada tapşırıqları yerinə yetirərkən uğurla sınaqdan keçirilib. Nəzəri döyüşdə Su-57 təyyarəsi Amerikanın F-22 və F-35 görünməz təyyarələrini daha əvvəl aşkar və məhv edə bilər. Yəqin ki, buna əlavə etməyə başqa bir şey yoxdur”.
Bu fonda "The Military Watch Magazine" jurnalı Su-57 üçün işlənib hazırlanmış yeni "hava-hava" tipli K-77 raketinin imkanlarından da yazıb. Nəşrin məlumatına görə, çox kompakt və təhlükəli olan K-77 raketi 193 kilometr vurma məsafəsinə malikdir. Bu, ABŞ-ın ən yaxşı AIM-120D raketinin vurma məsafəsindən çoxdur. Ən əsası isə, yeni raket böyük məsafədən başqa həm də manevr qabiliyyətinə və dəqiqliyə malikdir. Aktiv fazalı anten şəbəkəsinin yönləndirmə texnologiyası K-77 raketini həddindən çox uzaq məsafələrdə kiçik və hərəkətli hədəflərə qarşı son dərəcə effektiv edir. Raketin burun hissəsindəki mürəkkəb radiolokasiya sistemi "baxış sahəsi" problemini aradan qaldırmağa qadirdir və hədəfi 360 dərəcədə nişanda saxlamağa imkan verir. Yəni düşmənin heç bir qırıcısı K-77-nin "nəzərindən" qaça bilməyəcək. Su-57 belə raketlərdən ən azı səkkizini daşıya bilir. Elə Dmitri Şuqayev bu yaxınlarda qeyd edib ki, Rusiya hərbi-texniki əməkdaşlıq sahəsində etibarlı tərəfdaş kimi qanun və beynəlxalq öhdəliklər çərçivəsində fəaliyyət göstərir. Təsadüfi deyil ki, Rusiyanın sifariş portfeli 2020-ci ildə 55 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilib. Burada MDB ölkələrinin payı 2 milyard dollar təşkil edir və Rusiya artıq bir neçə ildir ki, bu "çəkini" saxlayır. Sifarişlərin təxminən 45 faizi aviasiyadır, üçdə biri hava hücumundan müdafiə texnikasının, 15 faizi isə yerüstü texnikanın payına düşür. Hesab edilir ki, Su-57 qırıcısı sifarişləri əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Bu zaman həmin silahın əsas alıcısından biri məhz Azərbaycan olacaq. Xatırladaq ki, hələ ötən ildən Azərbaycanın bu silahları ala biləcəyi haqda məlumatlar dolaşır. O vaxt Rusiyanın "Vedomosti" saytı məlumat yaymışdı ki, Azərbaycan beşinci nəsil Su-57 qırıcıları ilə maraqlanır. Qeyd edlirdi ki, Su-57 qırıcılarının Azərbaycana satılmasına dair danışıqlar prosesinə yüksək siyasi səviyyədə yaşıl işıq yandırılıb. Vurğulanırdı ki, Azərbaycan üçün Su-57 qırıcılarına maraq üçün dönüş nöqtəsi Ermənistanın Rsuiyadan 4 "Su-30SM" qırıcısı alması, daha 8 təyyarə almağa hazırlaşması olub. Azərbaycanla yanaşı Su-57 qırıcılarını almağa Türkiyə də maraq göstərir. Hərbi ekspert Aleksey Xlopotov Azərbaycan və Türkiyənin bu silahları almasını mümkün sayır: “Su-57 daha müasir texnologiyalar əsasında hazırlanıb. Su-57-nin başlıca fərqli cəhəti radarlarda daha zəif görünməsidir. Məhz radarlarda zəif görünmə beşinci nəsil qırıcıları xarakterizə edən başlıca xüsusiyyətlərdən biridir”. Hesab edilir ki, Azərbaycan bu təyyarələri alsa, Ermənistan üzərində həm hərbi, həm də psixoloji üstünlüyünü daha da artıracaq.
Ramil QULİYEV
