Erməni mediası bu ilin 7 ayının göstəricilərini təhlil edərək yazır ki, ölkə günbəgün iqtisadi fəlakətə doğru yuvarlanır. Bununla bağlı konkret rəqəmlər ortalığa qoyularaq qeyd edilir ki, zaman keçir və ölkənin iqtisadi vəziyyətində yaxşılaşmağa dair bir işarə belə yoxdur, əksinə, vəziyyət getdikcə pisləşir.
Bildirilir ki, təkcə 2020-ci ilin ikinci rübündə Ermənistanın ümumdaxili məhsulu 13,7 faiz azalıb. Bu il ərzində ölkə iqtisadiyyatı 7,1 faiz azalıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, bu ilin 7 ayında Azərbaycanda iqtisadi azalma 2,8 faiz olub. Məlum olur ki, Ermənistanda iqtisadi azalma bizdən 2 dəfədən çoxdur.
Erməni mətbuatının yazdığına görə, turizm və otel biznesi kimi iqtisadiyyatın bir çox sektoru böyük itki ilə üzləşir və çox sayda müəssisə iflas risqi ilə üz-üzədir. Ermənistan iqtisadiyyatının çətin durumu vergi yığımı sahəsində də özünü göstərir. Rəsmi statistikaya görə, bu ilin birinci yarısında 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə dövlət büdcəsinin gəlirləri 41 801,9 milyon dram azalıb. Maraqlıdır ki, Ermənistanın 1000 ən böyük vergi ödəyicisi bir yerdə 2020-ci ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinə 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 18 milyard 356 milyon dram az ödəmə həyata keçirib. Belə bir vəziyyətdə Ermənistanın ümumi dövlət borcu artmaqda davam edir. Borc 2020-ci ilin ilk 7 ayı ərzində 618,2 milyon dollar artaraq 7.939 milyard dollara çatıb və yaxın zamanda 8 milyard dollarlıq səddi keçəcəyi gözlənir. Hazırda Ermənistanın xarici borcu maliyyə təhlükəsizliyi üzrə bütün normaları aşıb və bu ölkənin ÜDM-nin 42 faizi civarındadır. Xarici borc dövlət büdcəsindən 2 dəfədən çoxdur. Dövlət borcunun 6 milyard dollarlıq hissəsi xarici borcun payına düşür.
Görünən odur ki, Ermənistan real iqtisadi və sosial fəlakətə doğru gedir. Bu isə hakimiyyət üçün yaxşı heç nə vəd etmir.
“Paşinyan hakimiyyətə gələndə ölkənin xarici borcu 4 milyard dollar civarında idi, amma ötən iki ildə...”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən AMİP funksioneri Əli Orucovun fikrincə, Ermənistanda müşahidə olunan iqtisadi geriləmə ciddi məqamlardan xəbər verir: “Bunu təkcə pandemiyanın yaratdığı çətin vəziyyətlə əlaqələndirmək doğru deyil. Düzdür, Ermənistanda iqtisadi çöküşün kökündə bu amilin də rolu var, amma həlledici deyil. Ermənistandaki geriləmənin kökündə siyasi və iqtisadi faktorlar dayanır. Bütün bunlar da bir-birilə sıx əlaqəlidir. Siyasi faktor onunla bağlıdır ki, küçə inqilabı dalğasında hakimiyyətə gələn Nikol Paşinyan və onun formalaşdırdığı komanda naşıdır. Sadəcə, o, 20 il ölkədə hökmranlıq edən və Rusiyanın vassalı olan “Qarabağ klanı”na qarşı olan kəskin ictimai nifrətin yaratdığı şəraitdə hakimiyyətə gəldi. Bununla belə, həmin dövrdə Paşinyan ictimaiyyətə reallığa və iqtisadi əsaslara söykənməyən populist vədlər verdi. Ancaq çox keçmədi ki, verdiyi vədləri unutdu. Paşinyan hakimiyyətə gələndə Ermənistanın xarici borcu 4 milyard dollar civarında idi. Ötən iki ildə təkcə xarici borc 2 milyard dollar artaraq 6 milyard olub. Hansı ki, Paşinyan xarici borcun azaldılacağını vəd edirdi, amma bunun tam əksi baş verdi. Paşinyan ölkədə doğumun artacağını və xaricə miqrasiyanın azalacağını vəd edirdi. Lakin onun bu vədi də havada qaldı. Paşinyan islahatlarla bağlı çox odlu-alovlu çıxışlar edirdi. İlk baxışdan belə təəssürat yaranırdı ki, Ermənistan islahatların sürətinə görə Gürcüstanı belə keçəcək. Ancaq məlum oldu ki, Ermənistanda islahat yox, islahat adı altında imitasiya həyata keçirilir. Paşinyanın 2 illik hakimiyyəti dövründə Qərb sərmayəsi ölkəyə gəlmədi. Baxmayaraq ki, Paşinyanın bununla bağlı böyük gözləntisi var idi. Bütün bunlarla yanaşı, Ermənistandaki mövcud hakimiyyətin Rusiya ilə qeyri-sağlam münasibətləri, Avrasiya İqtisadi İttifaqında işlərin yolunda getməməsi və ən nəhayət, pandemiya Ermənistandakı iqtisadi geriləməni bir qədər də sürətləndirdi”.
Ekspertin fikrincə, bütün bunlar Ermənistanda qeyri-müəyyən təsir bağışlayan siyasi-iqtisadi vəziyyəti bir qədər də tətikləyir.
Vidadi ORDAHALLI
