Azərbaycanın zəbt edilmiş ərazilərində yenidən qanunsuz məskunlaşdırma siyasətinə start verməklə işğalçı Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi həllini tətikləməyə başlayır. Suriyadan sonra livan ermənilərinin bir qisminin Ermənistanda yerləşdirilməsi istiqamətində atılan addımlar da artıq Qarabağ məsələsində başqa həll yolunu mümkünsüz hala gətirir. Çünki Ermənistan işğal altındakı ərazilərdə qanunsuz məskunlaşdırma aparmaqla sülh yolu ilə əraziləri Azərbaycana qaytarmaq niyyətində olmadığını meydana qoyur.
Bu arada isə məlum olub ki, Livandan 100-dən çox erməni Ermənistana gətirilib. Ölkənin baş naziri Nikol Paşinyan da faktı təsdiq edib. Bu xüsusda sosial şəbəkədə etdiyi paylaşımda o bildirib: “Ermənistana xoş gəlmisiniz, hamınızı qəbul etməkdən məmnunuq və öz vətənlərində məskunlaşmaq istəyən vətəndaşların geri qayıtmasını təşkil etmək üçün əlimizdən gələni edirik”. Baş nazirin müavini Tiqran Avinyan isə qeyd edir ki, ilk iki təyyarə reysi ilə Beyrutdan İrəvana 56 erməni gətirilib. Sonrakı reyslə isə Beyrutdan Ermənistana gətirilən Livan ermənilərinin sayı 45 nəfərdir. Ermənilər Livana humanitar yardım daşıyan təyyarələrlə gəlib. Onların məhz Dağlıq Qarabağ ərazisində yerləşdiriləcəyi bildirilir. Burada bir daha xatırladaq ki, avqustun 4-də Beyrut limanında 2750 ton ammonium-nitrat saxlanılan bunker partlamışdı. Livan Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, 13 erməni daxil olmaqla, 170-dən çox insan ölüb, yüzlərlə erməni daxil olmaqla, 6 minə yaxın insan yaralanıb. Bundan sonra da ermənilərin Livandan köçü başlanıb. Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi qarşıdakı dövr ərzində daha çox sayda erməninin gəlişini təmin edəcəklərini açıqlayıb. Baş nazirin yanında diaspor məsələləri üzrə komissar Zare Sinanyan bildirib ki, xeyli sayda Livan ermənisi ölkəyə qayıtmaq niyyətindədir. Onların bir qisminin də məhz Qarabağa yerləşdirilməsi nəzərədə tutulur. Bildirilir ki, Beyrutdaki partlayışdan sonra açınacaqlı şəraitdə yaşayan Livan ermənilərinin vəziyyəti bir qədər də ağırlaşıb. Belə ki, ermənilərin sıx məskunlaşdığı Hacin, Mar Mixail və Bed Xəlil rayonları partlayışın baş verdiyi əraziyə kifayət qədər yaxın məsafədə yerləşir. İranda dərc edilən “Araks” nəşrinin redaktoru, analitik Movses Keşinyanın sözlərinə görə, son vaxtlar Livan ermənilərinin iqtisadi vəziyyəti o dərəcə pisləşib ki, onların bir qismi yaşamağa və qidalanmağa çətinlik çəkir. Keşinyan hesab edir ki, İrəvan hökuməti ilk növbədə məhz bu cür livanlıları Ermənistana qaytarmalı və Qarabağda yerləşdirməlidır:
“ABŞ, Kanada və digər ölkələr Livandan mühacirlərinə qapılarını açana qədər Ermənistan hərəkətə keçməlidir. Fürsətdən istifadə etməliyik, çünki bizim üçün bu həm demoqrafik, həm də döyüş gücümüzü artırmaq məsələsində yaxşı bir imkandır. Yəni onların vasitəsilə erməni əsgərlərinin sayını artıra bilərik. Biz məsələyə bu yöndən baxmalıyıq”. Qeyd edək ki, bir müddət öncə Türkiyə-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyəti rəhbərinin müavini Sərdar Ünsal “Yaşıl İğdır” qəzetinə verdiyi müsahibədə bəzi Livan ermənilərinin artıq işğal altındakı Qarabağa göndərildiyini söyləyib:“Beyrutdakı partlayışdan sonra ermənilərin böyük zərər gördüyünü iddia edən Livan Ermənistan İnqilabi Federasiyasının “Daşnaktsütyun” gənclər təşkilatı orada yaşayan erməniləri Qarabağa yerləşdirməyə hazırlaşır. Buna tez bir zamanda müdaxilə edilməlidir. Partlayışdan bəhanə kimi istifadə edərək Qarabağda kütləvi şəkildə yerləşməyi planlaşdırırlar. Onların məqsədi Qarabağda yaşayan ermənilərin sayını 300-500 minə çatdırmaqdır. Suriya, Livan və digər ölkələrdən olan ermənilər Dağlıq Qarabağ və ətraf ərazilərdə yerləşdirilir”. Qeyd edək ki, hazırda rəsmi rəqəmlərdə 140 minə yaxın göstərilsə də, faktiki olaraq bütün Qarabağ ərazisində 60 min civarında erməni yaşayır. Azərbaycanın beynəlxalq tanınmış ərazilərində Ermənistanın qanunsuz məskunlaşdırma siyasəti, o cümlədən Ermənistanın Livandakı faciədən öz qanunsuz məqsədləri üçün istifadə etmək niyyətləri ilə bağlı Bakının narazılığı isə artıq ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri qarşısında qaldırılıb. Ekspertlər isə bildirir ki, Livanda baş verən partlayışdan zərər çəkən erməniləri, köçəcəkləri halda, Dağlıq Qarabağda daha böyük fəlakət gözləyəcək. Hər halda, Beyrutdakı partlayışın fəsadları aradan qaldırılacaq, lakin Dağlıq Qarabağda hər an müharibə başlaya bilər. Bu müharibənin yaradacağı dağıntı isə Beyrutdakından daha təhlükəli olacaq. Sabiq xarici işlər naziri, politoloq Tofiq Zülfüqarov da bildirir ki, Ermənistan rəhbərliyi yanlış addımlar atır:“Beyrut partlayışı Ermənistan üçün sanki göydəndüşmə bir fürsət oldu. Hazırda partlayışdan zərər çəkən erməniləri Ermənistana cəlb etmək üçün genişmiqyaslı təbliğat proqramına start verilib. Əslində, ermənilər özləri də etiraf edir ki, onlar işğal edilmiş əraziləri birbaşa Ermənistana birləşdirmək gücündə deyillər. İlk növbədə bu planın reallaşması iqtisadi və demoqrafik baxımdan mümkün deyil. Ermənistan bundan öncə də xaricdə, xüsusilə Yaxın Şərqdə yaşayan ermənilərin işğal olunmuş torpaqlara yerləşdirilməsi yönündə təşəbbüs göstərmişdi. Lakin bunun effektiv olduğunu demək olmaz. Əslində, rəsmi İrəvanın bu addımları onların nə dərəcədə çarəsiz olduğunu göstərir. Çünki yerli əhali ölkəni sürətlə tərk etməkdədir. Bu mənada, düşmən ölkə təbliğat yolu ilə ölkəyə xaricdə yaşayan erməniləri cəlb etməyə məhkumdur”.
Samirə SƏFƏROVA
