Qiymətli kağızlar bazarının yeni dövrü başlanır

Tarix: 26.08.2014 / 03:20
Bölmə: İqtisadiyyat

Qarşılarına qoyulan şərtlərə görə maliyyə gəlirləri azalan banklar itkilərini kompensasiya etmək üçün artıq müxtəlif vasitələrdən istifadə etməyə hazırlaşır. Belə ki, banklar artıq qiymətli kağızlar bazarında da fəal oyunçular sırasına daxil olmaq niyyətindədir. İndiyə qədər isə banklar bu bazara elə də həvəs göstərmirdi. İri məbləğdə maliyyə vəsaitini banklar əsasən xarici maliyyə bazarlarından cəlb etməyə çalışırdı.
Banklar, sığorta şirkətləri və bir sıra səhmdar cəmiyyətlər tərəfindən səhm emissiyası həyata keçirildikdə, səhmlər ilk növbədə elə həmin şirkətin təsisçilərinə təklif olunurdu. Adətən də, buraxılmış səhmlər şirkətin təsisçiləri və əsas səhmdarları tərəfindən alınırdı. Lakin indi vəziyyət dəyişib. Banklar qiymətli kağızlar bazarına meyllənir. Eyni zamanda, bir çox özəl şirkət də bu fonda qiymətli kağızlar bazarına üz tutmaqdadır. O da maraqlıdır ki, şirkətlər bank kreditləri əvəzinə səhm yerləşdirməklə maliyyə vəsaiti əldə etməyə daha çox meyllənir.
PAŞA Bank ASC-nin İnvestisiya Bankçılıq Departamentinin meneceri Fərid Əliyev "Marja"ya açıqlamasında qeyd edir ki, artıq şirkətlər, bank kreditləşmələrindən daha çox, kapital bazarlarında qiymətli kağızlar yerləşdirməklə vəsait cəlb etməyə üstünlük verirlər. O qeyd edib ki, korporativ istiqrazlar buraxmağın bank kreditləri ilə müqayisədə xeyli üstünlükləri var: "Banklardan vəsait cəlb etdiyiniz zaman yalnız banklarla görüşmək məcburiyyətindəsiniz. Sadəcə, bankların qoyduğu limit və "risq iştahı" çərçivəsində vəsait cəlb edə bilərsiniz. Yəni şərtləri bank müəyyən edir. Çünki burada qarşınızda bir tərəf - investor deyə biləcəyimiz bank dayanır. Korporativ istiqraz emissiyası zamanı isə, artıq bir yox, bir neçə investorla görüşürsünüz. Bunlar hər hansı bank və ya sığorta şirkəti olmaya da bilər. Əlavə resursları olan şəxslər, xarici investorlar da istiqraz buraxan üçün hədəfdir. Yəni məbləğin cəlb edilməsində bir bank deyil, bir çox investorlar rol oynayır. Şərtlər bank, emitent və kapital bazarları arasında müəyyən olunur. Həm də, kapital bazarları vasitəsilə məhdud məbləğdə deyil, böyük məbləğdə vəsait cəlb etmək mümkündür".
Bundan başqa, korporativ istiqrazlar geri ödəniş zamanı da şirkətlərə üstünlük verir. Belə ki, şirkətlər bankdan kredit götürdüyü zaman aylıq olaraq həm kreditin əsas məbləğindən, həm də faiz ödənişi həyata keçirir. Bu da şirkətlərə bankdan cəlb edilən vəsaitləri tam və uzunmüddətli investisiya etməyə imkan vermir. Çünki onlar müəyyən məbləği kənara qoyub, ondan aylıq olaraq kredit ödənişləri zamanı istifadə edirlər. Amma korporativ istiqrazlar buraxılışı zamanı belə bir çətinlik yoxdur. Bu da şirkətlərə cəlb etdiyi vəsaiti uzunmüddtli investisiya etməyə imkan verir.
Korporativ istiqrazların yerləşdirilməsində digər mühüm üstünlük girovun tələb olunmamasıdır. Hazırda bir illik korporativ istiqrazlarda orta faiz dərəcəsi 8-10% arasında dəyişir. Banklara qoyulan depozitlərin faiz dərəcəsinin aşağı düşməyə başlaması artıq fiziki şəxs olan investorların da kapital bazarlarındakı alətlərə yönəlmələrinə və daha yüksək gəlirlilikdən yararlanmalarına imkan yaradır. Bütün bunlar nəticə etibarı ilə qiymətli kağızlar bazarında artıq yeni bir mərhələnin başlandığını göstərir.
Qeyd edək ki, daha ucuz və uzunmüddətli maliyyə resurslarına çıxış qiymətli kağızlar bazarının əhəmiyyətli inkişafını tələb edir. Bunu realizə etmək üçün hələ 16 may 2011-ci ildə Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə "2011-2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında qiymətli kağızlar bazarının inkişafı" Dövlət Proqramı təsdiq olunub. Dövlət Proqramı orta müddətli perspektivdə qabaqcıl standartlara uyğun, səmərəli fəaliyyət göstərən və tənzimlənən, özəl sektora geniş maliyyələşmə imkanları təqdim edən kapital bazarlarının kəmiyyət və keyfiyyətcə yeni səviyyədə formalaşmasını hədəfləməkdədir.
Qeyd olunan strategiya sənədlərində əks olunan hədəflərə nail olmaq məqsədilə qiymətli kağızlar bazarının institusional inkişafı, tələb və təklifin dəstəklənməsi üzrə kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsi də hökumətin xüsusi diqqət mərkəzindədir. Özəl sektorun da bu sahəyə diqqətinin artması qiymətli kağızlar bazarının inkişafını yeni sürətli mərhələyə çıxara bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...