Azərbaycan keyfiyyətsiz aqrar məhsulların artan idxal təhlükəsi qarşısında...

Tarix: 26.08.2014 / 03:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkəmizdə istehsal olunan aqrar məhsulların Rusiyaya ixracının artması bazarlarda bahalaşma ilə yanaşı, idxal olunan analoji məhsulların miqdarını tədricən artırmaqdadır. Mütəxəssislər qarşıdakı 1-2 ay ərzində bu prosesin özünü daha qabarıq surətdə büruzə verəcəyini proqnozlaşdırır. Hesab olunur ki, aqrar məhsulların idxalının artması təbii proses olacaq.
Əks halda bazarlarda bahalaşma daha yüksək rəqəmlərlə ifadə ediləcək. Lakin məsələnin maraq doğuran tərəfi idxal olunan ərzaq məhsullarının heç də hamısının lazımi keyfiyyətə cavab verməməsidir.
Hələlik isə Rusiya ona sanksiyalar tətbiq edən Avropa Birliyi ölkələrindən və ABŞ-dan bəzi qida sənayesi və kənd təsərrüfatı mallarının idxalına tətbiq etdiyi qadağadan sonra diqqətini digər bazarlara yönəldib. Bu bazarlar arasında Azərbaycan da var. Rusiya Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalını artırmaq fikrindədir. Rusiya baş nazirinin müavini Dmitri Roqozin qeyd edib ki, Azərbaycanın Rusiyanın ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında xüsusi rolu var. Lakin Rusiyaya ixracın artması nəticədə bazarda ucuz idxal məhsullarının həcmini artıracaq ki, onların sırasında genetik modifikasiya olunmuş (GMO) məhsulların olması da istisna deyil. Qeyd edək ki, hazırda ölkədə GMO məhsulların istehsalı və idxalına qadağa ilə bağlı qanun mövcuddur. Ekspertlər qanunun icrasında problemlərin olduğunu bildirir. Bu səbəbdən bazarlarda hələ də belə məhsullar var. Xatırladaq ki, GMO məhsullar dünya bazarlarına çıxarıldıqdan sonra alimlər iki qütbə ayrılıb. Bunlardan birincilər geni dəyişdirilmiş meyvə və tərəvəzlərin insan orqanizminə zərərli olduğunu iddia edir. Digər qisim isə əksinə, GMO-ların zərərsiz olduğunu bildirir. Ancaq hələ ki, transgen məhsulların zərərli, yaxud da xeyirli olduğunu birmənalı demək mümkün deyil. İstənilən halda isə idxal olunan belə məhsulların əvəzinə alıcılara yerli məhsullar təklif olunsa, bu daha məqbul olar. Lakin yerli məhsullar sürətlə Rusiya bazarlarına axır. Azərbaycan fermerlərinin istehsal etdiyi kənd təsərrüfatı məhsullarının qonşu ölkəyə ixracının artırılması ölkəmizə xaricdən gətirilən məhsulların həcminə təsir edir.
Qeyd edək ki, Rusiya hər il xaricdən 46-50 milyard dollar dəyərində ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsulları idxal edir. Avropa Birliyi və digər Qərb ölkələrinə aqrar embarqonun tətbiqindən sonra Rusiyanın ərzaq və kənd təsərrüfatı mallarının idxalında 15-18 milyard dollarlıq kəsir yaranacaq. Rusiya 15-18 milyard dollarlıq idxal kəsirini embarqo tətbiq etmədiyi digər ölkələrdən, o cümlədən Azərbaycandan idxalı artırmaqla aradan qaldırmalıdır. Hazırda bu sırada meyvələr daha çox üstünlük təşkil edir. Onu da bildirək ki, Azərbaycanın meyvə istehsal gücü 853 min tondur və meyvənin maksimum 250 min tonunu ixrac edə bilərik. Lakin Rusiya bazarında cəlbedici qiymətlərə görə daha çox meyvə ixrac olunmağa başlayır. Hesab olunur ki, tələbata uyğun olaraq Azərbaycandan şimal qonşumuza göndəriləcək meyvənin miqdarı artırılacaq. Məsələn, ixracın həcmi 350-400 min tona yüksələ bilər. Nəzərə alsaq ki, ölkəmizdə əsas meyvə tədarükü Azərbaycanın şimal hissəsində yetişdirilir və eyni zamanda qonşumuzda bu məhsulların alış qiyməti daha yüksəkdir, o halda Rusiyaya ixracın artması tam realdır. Eyni vəziyyət tərəvəzlə də bağlıdır. Beləliklə, şimal qonşumuzun ərzaq və kənd təsərrüfatı mallarına tələbinin yüksəlməsi ölkəmizdən bu malların ixracını artıracaq. Rusiyada qiymətlər yüksək olduğundan, həmin malların ixracı qaçılmaz olacaq. Digər tərəfdən, fermerlər üçün Rusiya bazarları əlverişlidir. Böyük həcmdə yüklər Rusiya bazarlarına aparılır. Bu da, istər-istəməz, ölkə daxilində qiymətlərə təsir edir. Bir məsələni də qeyd edək ki, Azərbaycan Rusiyaya daha böyük miqdarda meyvə-tərəvəz ixrac edə bilər. Lakin bu halda Azərbaycanın özü meyvə və tərəvəz idxalını artırmalıdır. Mütəxəssislər bu variantı real sayır. Azərbaycan ötən il 21,5 min ton tərəvəz, 20,24 min ton meyvə idxal edib. Deməli, Azərbaycanın təcrübəsində daha böyük həcmdə meyvə-tərəvəz idxalı olub. Hələlik isə ixrac yerli istehsal hesabına artır. Qeyd edək ki, yanvar-iyul ayları ərzində Azərbaycandan 135 milyon 808 min dollar həcmində meyvə-tərəvəz ixrac olunub. Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, bu da ixracın illik 37 faizədək artması deməkdir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...