Zakir Əhmədov: “Hesab edirəm ki, banklar bu məsələdə tələsməlidirlər”
2017-ci il dekabrın 1-nə bank sektorunun xalis mənfəəti 592,7 milyon manat təşkil edib. Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının açıqladığı hesabata əsasən, noyabrda bankların faiz gəlirləri 1 milyard 731,8 milyon manat, faiz xərcləri isə 796,1 milyon manat olub.
Qeyd edək ki, banklar noyabrda kreditlər üzrə faizlərdən 1 milyard 279,5 milyon manat əldə ediblər. Hesabat dövrü ərzində banklar tərəfindən aktivlər üzrə mümkün zərərlərin ödənilməsi üçün xüsusi ehtiyatın yaradılmasına 316,8 milyon manat vəsait ayrılıb.
Bununla yanaşı, banklar tərəfindən müştərilərə verilən kreditlərin həcmində də artım var. Belə ki, ötən ilin dekabr ayının 1-nə bankların müştərilərə verdiyi kreditlərin məbləği 11 milyard 780,2 milyon manat təşkil edib. Bu da oktyabr ayı ilə müqayisədə 72,7 milyon manat və ya 0,62 faiz artım deməkdir. Kreditlər üzrə mümkün zərərlərin ödənilməsi üçün məqsədli ehtiyat 1,636.7 milyon manat təşkil edib. Noyabr ayının əvvəlinə bu rəqəm 1,651.0 milyon manat olub. Əhalinin əmanətləri isə 7,346.6 milyon manat təşkil edib. Əmanətlər 1.3 faiz və ya 96.4 milyon manat artıb.
Hesabat dövrünə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bankların cəmi aktivləri 26,393.9 milyon manat, cəmi öhdəlikləri isə 23,255 milyon manat olub. Mərkəzi Bankın banklara qarşı tələbləri 548.6 milyon manat təşkil edib.
O da məlumdur ki, ölkədə problemli kreditlərin həcmi yüksək olaraq qalır. Belə ki, problemli kreditlərin həcmi 1,5 milyarddan 1,9 milyard manata yüksələrək rekord həddə çatıb. Nəzərə alsaq ki, banklar ötən ili 600 milyon manatadək mənfəətlə başa vurublar, o zaman niyə problemli kreditlərlə bağlı güzəşt yoxdur?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Zakir Əhmədov bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Məsələ ondadır ki, banklar bunda maraqlı deyil. Banklar problemli kreditlərin həlli ilə bağlı güzəştə getməyə maraqlı olmadıqlarına görə bundan yayınırlar. Baxmayaraq ki, əvvəlki illərlə müqayisədə 2017-ci ildə bank sektorunda aktivləşmə müşahidə olunur. Belə olmasaydı, o zaman ili 600 milyonluq mənfəətlə başa vurmazdılar. Bank sektorunun sağlamlaşdırılması çərçivəsində bir neçə bank bağlansa da, ümumilikdə mənfəət gəlirləri artıb. Bu da bank sektoru üçün ümumilikdə müsbət dinamika hesab olunur. Düzdür, bu hələ o demək deyil ki, bank sektorunda vəziyyət tamamilə yoluna düşüb. Təbii ki, bunu iddia etməkdən uzağıq. Ancaq, hər halda, bank sektorunda müşahidə olunan dinamika göz qabağındadır. Belə olan halda, banklar əhalinin etimadını lazımi səviyyədə bərpa etməkdən ötrü problemli kreditlərlə bağlı güzəştə getməlidirlər. Nə qədər ki, bu etimad bərpa olunmayıb, o zaman bank sektorunda ciddi inkişafdan söhbət gedə bilməz. Daha çox depozit cəlb etmək və əhaliyə kredit vermək sözügedən problemin həll olunmasından keçir. Ona görə də banklar bu məsələdə tələsməlidirlər. Çox təəssüflər olsun ki, bunun hansısa əlamətləri müşahidə olunmur. Bu da banklar üçün yaxşı perspektiv vəd etmir. Ona görə də banklar bu məsələdə tələsməlidirlər”.
Vidadi ORDAHALLI