Vüqar Bayramov: “Real sektorun böyüməsi əhalinin gəlirlərinin artımını şərtləndirib”
2017-ci ildə qeyri-neft iqtisadiyyatının dirçəlişi ilə bağlı Azərbaycanda bir sıra işlər görülüb. İl ərzində hökumət qeyri-neft məhsullarının istehsalını və ixracı artırmaq məqsədilə çox sayda tədbir həyata keçirib. Azərbaycanda hazırlanan markanın xarici bazarlarda təşviq edilməsi ölkənin xarici iqtisadi siyasətinin prioritetlərindən biri olub.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2016-cı ildə 2015-ci ilə nisbətən Azərbaycanın ticarət tərəfdaşlarının sayı 165-dən 186 ölkəyə qədər artıb. 2016-ci ildə 14,055 iştirakçı var idi. Halbuki, 2017-ci ildə eyni il ixracatçı dəstək tədbirlər sayəsində xarici iqtisadi fəaliyyət iştirakçılarının sayı 14.190-a çatdı. Ötən ilin ilk 11 ayı ərzində Azərbaycanın qeyri-neft ixracında təxminən 1,4 milyard dollar artım olub. Bu da il ərzində 22 faiz artım deməkdir. İxrac missiyaları qeyri-neft ixracının genişləndirilməsi üçün effektiv alətlərdən birinə çevrildi. Ötən il ərzində Azərbaycan Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Rusiya, Çin, Macarıstan, Qazaxıstan, Almaniya, Qətər və digər ölkələrə müxtəlif missiyaları təşkil etdi. Azərbaycan sahibkarları ət və süd məhsulları, bal, meyvə, nar şirəsi, konservləşdirilmiş ərzaq, mineral su, şərab, mebel və digər məhsulların xarici ölkələrə ixracını təmin etmək üçün razılığa gəliblər. Ötən il Azərbaycan sahibkarlarının beynəlxalq sərgilərdə iştirakına xüsusi diqqət yetirilib.
Qeyri-neft ixracının inkişafı üçün yaradılan imkanlar ixracı təşviq edən bir mexanizmdir.
Ümumilikdə, xarici iqtisadi əlaqələrin, ticarətin qeyri-neft srektoru üzrə genişlənməsini ekspertlər necə dəyərləndirirlər? Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, ötən dövr ərzində həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində 2017-ci ilin əvvəlindən etibarən Azərbaycan iqtisadiyyatında bərpa prosesi sürətlənib: “Beləliklə, iqtisadiyyatın qeyri-neft bölməsində yaradılan ümumdaxili məhsulda yanvar-noyabr ayları üzrə orta hesabla 2,4 faiz artım qeydə alınıb. Ötən ilin müvafiq dövründə qeyri-neft sənayesi üzrə artım 3,5 faiz olmaqla iqtisadiyyatda xüsusi çəkisi 13,5 faizə yüksəlib. Bundan başqa, yanvar-noyabr aylarında kənd təsərrüfatında 4,2 faiz, yükdaşımada 1,8 faiz, sərnişindaşımada 2,3 faiz, informasiya və rabitə xidmətlərində 5,9 faiz artım qeydə alınıb. Onu da qeyd edim ki, 2017-ci ilin 11 ayı ərizndə ölkə üzrə əsas kapitala yönəldilən investisiyaların 44,2 faizi qeyri-neft sektoruna aid olub. Bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8, 5 faiz artım deməkdir. Qeyri-neft sektoruna yönəldilən investisiyaların artması ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. İqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunda müsbət dinamika ixracın şaxələndirilməsi baxımından səmərəli olub. Ötən ilin 11 ayında bu sahədə 22 faizdən çox artım qeydə alınıb. Son illər kənd təsərrüfatının inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən kompleks islahatlar sektorun ixrac qabiliyyətini daha da artırıb. Nəticədə ən çox ixrac edilən 5 məhsul novündən 3-ü məhz bu sahənin payına düşüb. Hesabat dövründə bir sıra qeyri-ərzaq təyinatlı məhsulların ixracında da ciddi artım nəzərə çarpıb. Real sektorun böyüməsi əhalinin gəlirlərinin artımını şərtləndirib. Nəticədə 2016-cı ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2017-ci ilin yanvar-noyabr aylarında əhalinin gəlirləri 8,2 faiz artaraq 43,4 milyard manat olub”.
Vidadi ORDAHALLI
