Neft sürətlə ucuzlaşmağa başlayır

Tarix: 22.08.2014 / 05:06
Bölmə: İqtisadiyyat

Son hadisələr göstərir ki, Qərb Rusiyaya qarşı ən qorxulu silahını işə salıb. Söhbət neft və qazın qiymətinin aşağı salınmasından gedir. Hazırda dünya birjalarında da ən çox diqqət çəkən məqamlardan biri neftin qiymətinin aşağı düşməsidir. Qeyd edək ki, Rusiyanın ixrac etdiyi Ural neftinin 1 barrelinin qiyməti bir həftə içində 101 dollardan 96 dollara qədər enib. Bu göstərici Rusiya tərəfinin narahatlığına səbəb olub.
Məsələ burasındadır ki, iki ay əvvəl Ural nefti 109,7 dollardan ixrac olunduğu halda, iki ay ərzində olan itki 14 dollara qədər yüksəlib. Brent markalı neft isə 101,5 dollardan ixrac olunur.
Rusiya dövlət başçısı Vladimir Putin 2013-cü ildə neftdən 191-194 milyard dollar, təbii qazdan isə 28 milyard dollar gəlir əldə etdiklərini açıqlamışdı. Daha sonra Ukrayna böhranı ilə əlaqədar olaraq sanksiyalar və Uzaq Şərq bazarlarındakı tələbatın azalması neftin qiymətinin düşməsinə səbəb oldu. Şimal qonşumuzda 2014-cü il üçün neftin qiymət gözləntisi 110 dollar ətrafında idi. Ancaq rəqəmlərin qısa bir müddətdə 100 dollardan daha aşağıya düşməsi böyük narahatlığa səbəb olub.
Xatırladaq ki, "Röyter"in məlumatına görə, neftin bir barrelində 1 dollarlıq eniş Rusiya büdcəsinin 1,4 milyard dollarlıq itkisindən xəbər verir. Ekspertlər isə bildirir ki, neftin qiymətinin kəskin şəkildə aşağı düşməsi Ukrayna böhranı ilə bağlı ABŞ və Avropanın Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi nəticəsində reallaşıb. Eyni zamanda, Liviyanın dünya bazarında yerini bərqərar etməsi, İraqda yenidən neft istehsalına başlanması da neftin qiymətinin aşağı düşməsinə təsir edən amillərdəndir. "The Moscow Times" qəzetinə açıqlama verən iqtisadçısı Valeri Mironov qiymətlər 80 dollara enəcəyi təqdirdə Rusiya iqtisadiyyatının çökməsinin qaçılmaz olduğunu bildirib. Xatırladaq ki, neft iyunun 20-dən ucuzlaşır. Ötən müddətdə neftin qiyməti 13 dollar və ya 11,3 faiz ucuzlaşıb. Mütəxəssislərin fikrincə, yaxın günlərdə neftin qiymətindəki dəyişikliyə geosiyasi vəziyyət, xüsusən də neft hasil edilən regionlardakı vəziyyət təsir edəcək. Bu mənada İraq və Liviyadakı vəziyyət neftin qiyməti üçün daha önəmlidir.
Qərb İranla anlaşacağı təqdirdə neft daha da ucuzlaşacaq. Analitiklərin qənaətinə görə, yekun anlaşma İrana qarşı neft embarqosunun tamamilə aradan qaldırılmasına səbəb olacaq. Hazırda İran dünya bazarlarına gündə cəmi 1 milyon barrel neft çıxara bilir.
İran ətrafındakı gərginlik uzun müddətdir dünya bazarlarında neftin qiymətlərinə təsir edən əsas amillərdən biri olaraq qalıb. Təsadüfi deyil ki, məhz ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlar planını gündəmə gətirməsindən sonra dünya bazarlarında neftin qiymətlərinin kəskin artması prosesi başlamışdı. Bu baxımdan Qərblə İran arasında müharibə risqini kəskin azaldan yeni anlaşmaların neftin qiymət ucuzlaşmasına təsiri qaçılmazdır. Təbii ki, bu ucuzlaşmanın Azərbaycana təsirləri də qaçılmazdır. Qiymətlər 100 dollardan aşağı düşərsə, o zaman Azərbaycanda büdcə kəsiri artacaq. Ekspertlər isə yaxın tezlikdə bir barrelin qiymətinin 100 dollardan aşağı düşəcəyini proqnozlaşdırır. Azərbaycanın dövlət büdcəsində neftin baza qiyməti hər barrelə görə 100 dollar həddindədir. Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban da bildirir ki, gələn il büdcədə neftin baza qiymətinin 100 dollardan götürülməsi kifayət qədər risqlər yarada bilər: "Ümumiyyətlə, gələn ilin büdcəsində neftin qiymətinin 90-95 dollardan götürülməsi daha münasibdir. "Qara qızıl"ın baza qiymətinin müəyyənləşməsi, əslində, büdcənin gəlirlərini deyil, xərclərini sığortalayır. 2015-ci il üçün "qara qızıl"ın orta qiyməti 100 dollardan aşağı olsa, o zaman vəziyyət ürəkaçan olmayacaq. Ola bilsin ki, hökumət 2009-cu ilin maliyyə böhranını əsas gətirsin. Lakin burada bir məqam var ki, o zaman neft hasilatının pik həddini keçməmişdik və daim inkişafda idik. Gəlirlərimiz yalnız artırdı, büdcəmiz isə indikindən 2 dəfə az idi. Amma indi büdcəmiz böyüyüb, neftin qiyməti enən müddətdə hasilatımız da aşağı düşür.
Buna görə də təcili xərcləri azaltmaq və vəsaitlərdən səmərəli istifadəni təmin etmək lazımdır". Hələlik isə o da faktdır ki, Azərbaycan əvvəlki illərdə neftdən əldə etdiyi gəlirlərə qənaət edərək, dünya bazarında neftin qiymətinin qismən aşağı düşməsi təsirlərinin qarşısını ala və ölkə hökuməti üzə çıxan risqləri idarə edə bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...