Azərbaycandan Rusiyaya dollar axını başlaya bilər

Tarix: 21.08.2014 / 07:12
Bölmə: İqtisadiyyat

Üzləşdiyi sanksiyalar üzündən iqtisadiyyatı zəifləməkdə olan Rusiyada xarici valyutalara, əsas etibarı ilə də dollara tələb artır. Burada təkcə böyük şirkətlər yox, sadə insanlar da əllərində olan rublu dollara çevirməyə meyl edir.
Banklara da dollarla yatırılan əmanətlərin həcmi artır. Bütün bunlar nəticə etibarı ilə dolları Rusiyada daha da bahalaşdırır.
Ölkədə müvafiq monitorinq aparan müxtəlif banklar hesabatlarında qeyd edir ki, cari ildən həm avronun, həm də dolların əhali tərəfindən alınması əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Digər mənbələr isə qeyd edir ki, xarici valyutaya tələbat ilin əvvəlindən ən azı 3 dəfə artıb və əksər hallarda əhali öz hesablarını rublda deyil, xarici valyutada saxlamağa üstünlük verir. Bəzi bank ekspertlərinin məlumatlarına görə, xarici valyutada açılan depozitlər 5 dəfə artıb və ABŞ dollarına tələbat real həcmdə 50% çoxalıb. Mərkəzi Bank isə məsləhət görür ki, rublla əmək haqqını alanlar öz maddi ehtiyatlarını elə rublda saxlasınlar. Lakin əhali bu məsləhətə hələlik qulaq asmaq istəmir. Bu şəraitdə Rusiyaya xaricdən dollar axını istisna olunmur. Çünki Rusiyada dollara tələb yarandıqca, əsasən, MDB-dən də buraya ABŞ dolları axınının baş verməsi qaçılmaz olacaq. Bu sıraya Azərbaycanın da aid olması istisna deyil. Gözlənir ki, Rusiyada dollara tələb çox artarsa, Azərbaycanda da bu bölgəyə satış məqsədilə daha çox dollar aparılmasına cəhdlər olunacaq. Xatırladaq ki, Mərkəzi Bank dolların həddən artıq ucuzlaşmasının qarşısını almaq üçün hər il bazarlardan 100 milyonlarla həcmdə dollar alır. Yəni ölkə bazarında dollar kütləsinin artıqlığı var. Lakin Rusiyaya istənilən həcmdə dollar daşınması da asan məsələ deyil. Çünki fiziki şəxslərin istənilən həcmdə dollar çıxarması üçün müəyyən prosedurlar və vergi dərəcələri var. Hər halda, hadisələrin gedişi Rusiyada dollara nə qədər ehtiyac olacağından xeyli dərəcədə asılı olacaq.
Hazırda isə Rusiyada müşahidə olunan hallardan biri məhz xarici valyutanın çatışmazlığıdır. İqtisadçı ekspert Samir Əliyev də Rusiya banklarında valyuta qıtlığı yaşanmasının gözlənilən olduğunu bildirib: "Həmin ölkənin bankına sanksiya tətbiq edilir və faktiki olaraq onların müxbir hesabları Amerikada və yaxud Avropadadır. Bu banklara da sanksiya tətbiq edilməsi o deməkdir ki, həmin banklar öz müxbir hesablarından istifadə edə, yəni onlar öz valyuta vəsaitlərindən yararlana bilmir. Bu baxımdan banklarda valyuta qıtlığının olması gözləniləndir və biz bunu da görürük ki, rus rublu dollarla münasibətdə ucuzlaşıb. Ölkədə valyuta qıtlığının olması getdikcə də hiss olunacaq. Nəzərə alaq ki, Rusiya vətəndaşları turizmin inkişafına görə almanlardan sonra dünyada ikinci yeri tutur. Ruslar turist kimi dünyada çox yayılıb və həmin insanlar, faktiki olaraq, ölkədəki valyutanı alaraq ölkədən kənara çıxarır. Rusiyanın Mərkəzi Bankı valyuta imkanından istifadə etməklə öz valyuta ehtiyatındakı dollar və avronu bazara buraxır. Bu proses, yəni valyuta qıtlığı getdikcə daha da dərinləşəcək".
Ekspert çoxdan müzakirə olunan Çin yuanının dollarla avronun yerini tutması məsələsinə də aydınlıq gətirib: "Bununla bağlı neçə müddətdir müzakirələr gedir. Təcrübə göstərdi ki, dolların yerini heç bir vaxt başqa valyuta tuta bilməyib. Hətta arxasında Avropa Birliyinin dayandığı avro bu gün dolları əvəz edə bilmir. Dünya valyuta ehtiyatlarının 70%-ə yaxını bu gün dollarla saxlanır. Təsəvvür edin ki, əvvəl azalma baş verirdisə, indi proses tamam dəyişib. Hazırda avronun payı 20-25%-dirsə, dollarda bu 65% civarındadır. Bunun da arxasında ABŞ iqtisadiyyatı dayanır. ABŞ təkcə iqtisadi baxımdan güclü dövlət deyil, bütün parametrlər üzrə super dövlətdir. Yuanın da adı əvəzedici kimi tez-tez hallanır, amma nəzərə alaq ki, yuan dünyada aparıcı valyuta ola bilər. Bəli, yuana tələbat getdikcə artır. Xatırladım ki, yuan, əvvəla, sərbəst ümumi valyuta deyil. Yəni dollar, avro, funt-sterlinq və digərləri kimi onun kursunu bazar müəyyən etmir. Onun kursunu yalnız Çin hökumətinin özü müəyyən edir. İkincisi, yuanın adı ona görə hallanır ki, yuan sürətlə ucuzlaşır. Onun ucuzlaşması isə Çinin iqtisadiyyat məhsullarının rəqabət qabiliyyətini artırır. Yəni bir ölkədə valyuta ucuzdursa, onun istehsal etdiyi məhsulun qiyməti həmişə ucuz olur. Deməli, o qiymətə görə insanlar ən azı bahalı Avropa malı yox, Çin malını almağa üstünlük verəcək. Həmişə müharibə aparılır ki, yuan süni surətdə öz dəyərini 20% ucuzlaşdırır. Bu o deməkdir ki, yuan sərbəst ümumi valyuta olarsa, qiyməti qalxacaq. Bir sıra ölkələr, o cümlədən Azərbaycan bildirib ki, belə bir şey baş versə, onlar öz valyuta ehtiyatlarına yuanı da aid edə bilərlər. Çünki yuan avro və dollar kimi bir o qədər də ucuzlaşmaya meyl etməyən valyutadır". Qeyd edək ki, dollara tələbin artdığı Rusiya da valyuta ehtiyatlarının tərkibinə Çin yuanının daxil ola biləcəyini istisna etmir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...