Bəzi banklarda komisyon fırıldağı böyüyür

Tarix: 21.08.2014 / 10:07
Bölmə: İqtisadiyyat

Mərkəzi Bankın uçot dərəcələrini endirməsi və sığortalanan əmanətlər üzrə faizlərin aşağı salınmasından sonra bank sektorunda kreditlərin də faizlərində endirimlər gözlənirdi. Lakin hazırda bu sektorda tamam əks proses müşahidə olunmaqdadır. Xatırladaq ki, Mərkəzi Bank sonuncu dəfə uçot dərəcəsinin 4,25%-dən 3,5%-ə endirilməsi barədə qərar qəbul edib.
Həmçinin, faiz dəhlizinin parametrlərinə də dəyişikliklər edilib. Dəhlizin yuxarı həddi 6%-dən 5%-ə, aşağı həddi isə 0,5%-dən 0,1%-ə endirilib. Qeyd olunduğu kimi, bu dəyişikliklər kreditlərin ucuzlaşması ilə müşayiət olunmur. Halbuki, ABŞ və Avropada uçot dərəcəsinin 0.25% azaldılıb və ya artırılması kreditlərin faiz dərəcələrinə təsir göstərir. Amma Azərbaycanda bir neçə faiz dəyişdirilsə belə, kreditlərin faiz dərəcələrinə bunun təsiri hiss olunmur. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsi hələlik iqtisadiyyatın şaxələnməsinin dəstəklənməsi baxımından strateji alətə çevrilməyib. O da faktdır ki, mərkəzləşdirilmiş kreditlərdən heç də bütün bankların istifadə imkanları olmadığından, bu qərar bütün bank sektorunu əhatə edə bilmir. Azərbaycanın əksər aparıcı banklarında mərkəzləşdirilmiş kreditlərin payı ya cüzidir, ya ümumiyyətlə yoxdur. Digər tərəfdən, uçot dərəcəsinin aşağı olmasına baxmayaraq, mərkəzləşdirilmiş kreditlərin verilmə şərtlərinin ağır olması bankların bu vəsaitlərdən istifadə meyllərini azaldır. Bu fonda uçot dərəcəsinin salınmasından yalnız mərkəzləşdirilmiş kreditlərə çıxış imkanları olan az sayda bank yararlana bilər. Ekspertlər qeyd edir ki, heç də bütün bankların reallıqda bu vəsaitləri əldə etmək imkanları yoxdur. Bu isə Mərkəzi Bankın son qərarının bütün bankları əhatə etməyəcəyindən xəbər verir. Məhz bu səbəbdən kredit faizləri aşağı düşmür.
Əksinə, qeyd olunduğu kimi, bəzi banklar kreditləri növbəti dəfə bahalaşdırmağa başlayıb. İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bu xüsusda olduqca maraqlı fikirlər səsləndirib: "Son vaxtlar kommersiya bankları istehlak kreditlərinin verilməsində maraqlı olmadıqlarını açıq şəkildə büruzə verir". V.Bayramov açıqlamasında bildirib ki, Mərkəzi Bankın kommersiya banklarına son təzyiqlərindən və istehlak kreditlərinin ehtiyat normasının artırılması ilə bağlı son qərarından sonra banklar daha çox real sektorun maliyyələşdirilməsinə meyl göstərməyə başlayıb: "Halbuki, bu sektorun indiki halda maliyyələşdirilməsi banklar üçün cəlbedici görünmür. Artıq banklar vətəndaşların istehlak kreditlərindən istifadə etməməsinə və müştəriləri süni şəkildə özlərindən uzaqlaşdırmağa çalışırlar. Mərkəzi Bankın faiz dərəcələrinin qaldırılmaması ilə bağlı son tövsiyələrinə baxmayaraq, bəzi banklar istehlak kreditlərinə tətbiq olunan komisyon haqlarını süni şəkildə qaldırmağa və bu haqları hesablanan faizə daxil etməyə başlayıblar. Bu haqların müəyyənləşdirilməsi və faiz dərəcələrinin yüksək olması vətəndaşın növbəti aylarda ödəməli olduğu kreditin faizinin yüksək olmasına səbəb olur".
Ekspert son dövrlərdə bəzi bankların yubanmalarla bağlı şərtləri qəsdən ağırlaşdırdığını da diqqətə çatdırıb: "Bəzi xarici ölkələrdə isə kommersiya bankları krediti götürən şəxs ödəməni gecikdirən zaman ona qarşı inzibati cəzaları tətbiq etməməyə çalışır. Onlar daha çox təşviqedici metodlardan istifadə edərək, vətəndaşlara müəyyən güzəştlər verirlər ki, gecikmə zamanı belə kreditödəmə imkanlarına malik olsunlar. Azərbaycanda isə krediti yubadan şəxslərə qarşı yüksək faizlər tətbiq edilir". Bu da bank sektorunda faizlərin yüksəlməsinə yol açır. Ekspertlər bildirir ki, faiz dərəcələrinin düşməsi ilə paralel olaraq kommersiya banklarının əlavə xərcləri də azaldılmalıdır. Bundan başqa, banklarda vətəndaşa verilən cüzi miqdarda kreditdən yüksək məbləğdə komisyon haqlarının tutulduğunu deyən iqtisadçılar bu istismarçı qaydalara son qoyulmadıqca belə vəziyyətin davam edəcəyinə diqqət çəkirlər. Faktdır ki, banklarda komisyon haqqı çox şişirdilir. Bu gün bankların komisyon faiz dərəcələri ilə müştərinin əlinə gələn məbləğ arasında ciddi fərqlər var. Vətəndaşların alternativ seçim imkanı olmadığına görə bankların bu inhisarçılığı davam edir. Avropada komisyon haqq çox aşağı həddə, hiss edilməyəcək dərəcədədir. Ölkəmizdə isə vəziyyət fərqlidir. Bundan əlavə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, banklarla bağlı digər problem kiçik bir gecikməyə görə əhaliyə yüksək faizli cərimələrin tətbiq edilməsidir. Amma vətəndaş krediti vaxtından əvvəl ödəyəndə buna görə faiz silinmir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...