Nüsrət İbrahimov: “Edilən dəyişikliklər mənzil sahəsində bir sıra problemlərin aradan qalxmasına, bazardan təsadüfi iş adamlarının çıxarılmasına səbəb olacaq”
Azərbaycanda mənzil tikintisi azalıb. Belə vəziyyətin yaranmasında şirkətlərin rolu daha böyükdür. Məsələ ondadır ki, bura zaman-zaman vətəndaşların aldadılması – eyni mənzilin bir neçə vətəndaşa satılması, kommunal haqların yüksək olması, binanın ilkin layihəsi ilə təhvil verildikdən sonrakı vəziyyəti arasındakı fərqlər və sair daxildir. Nəticədə 12 il əvvəl 926 tikinti şirkəti fəaliyyət göstərirdisə, bu gün onların sayı 40-a qədər azalıb.
Tikinti şirkətlərinin bazardakı payının azalmasında müxtəlif səbəblər rol oyanır. Bu bir tərəfdən durğunluqla, alqı-satqının azalması ilə bağlıdırsa, digər tərəfdən vətəndaşların MTK-lara inanmamasından irəli gəlir. Söhbət mənzilin sahəsinin düzgün hesablanmaması, ərazi planının səhv göstərilməsi, mənzil çıxarışının (kupça) olmaması, binanın vəd edilən vaxtda təhvil verilməməsi və keyfiyyət məsələlərindən gedir.
Bu arada bəzi MTK-lar tərəfindən törədilən dələduzluq halları da artıb. Belə ki, “Yeni Yasamal” Mənzil-Tikinti Kooperativinin və “Yüksəliş-C” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin vəzifəli şəxslərinin qanunsuz əməlləri barədə vətəndaşlardan daxil olmuş müraciətlər əsasında Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində başlanmış cinayət işi üzrə istintaq tədbirləri davam etdirilir. İstintaq zamanı müəyyən olunub ki, sözügedən şirkətin təmsilçiləri cinayət əlaqəsinə girərək qulluq mövqeyindən sui-istifadə edib, rəsmi sənədlərə bilə-bilə yalan məlumatlar daxil etməklə paytaxtın Yasamal rayonunda inşa olunan binadan dəyəri ödənilmiş 33 mənzili yenidən 37 nəfərə sataraq 1 milyon 644 min manat mənimsəyiblər. Bakı şəhəri, Xətai rayonunda inşa olunan binadan da eyni qaydada 10 mənzili təkrarən 11 nəfərə satmaqla 587 min manat əldə olunub.
Ümumilikdə, bəzi MTK-ların bu kimi dələduzluq halları ilə məşğul olması nədən irəli gəlir?
Məsələyə münasibət bildirən daşınmaz əmlak sahəsi üzrə ekspert Nüsrət İbrahimovun sözlərinə görə, belə halların baş verməsi son dövrlərə qədər qanunvericilikdə olan bəzi boşluqlardan qaynaqlanır: “Belələri öz problemlərini axtarırlar qanundakı boşluqlarda. Ona görə də sözügedən dələduzluq hallarına yol verirlər və nəticədə də belə xoşagəlməz vəziyyət yaranır. Yəni müəyyən “iş adamları” bundan məharətlə istifadə edərək bir mənzili bir neçə nəfərə satıblar. Ancaq qanunvericiliyə edilən dəyişikliklər belə xoşagəlməz halların qarşısını bundan sonra alacaq. Çünki bununla bağlı qanunvericilikdə bütün boşluqlar, demək olar, dolub. Belə ki, tikinti mərhələsində olan mənzillərin reyestrinin aparılması, onların alqı-satqı, ödəniş qaydalarının tənzimlənməsi və uçotun düzgün aparılması ilə bağlı bəzi problemlər neçə illərdir mövcuddur. Qanunvericiliyə edilən dəyişiklik uzun müddətdir bu sahəyə aid qanunda olan boşluqları dolduracaq. Bu qaydalar xüsusilə ödəniş qaydalarını tənzimləyəcək. Belə ki, ödəniş mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək. Yəni mənzil alarkən onun özülü qoyulanda, sonra tikinti başa çatanda, daha sonra binanın fasadı suvananda, qapı-pəncərəsi qoyulanda hissə-hissə ödəniş olacaq. Obyektin dəyərinin tam ödənilib qurtarması dövlət komissiyasına təhvil veriləndən sonra başa çatdırılır. Həmçinin alqı-satqı da elektron qaydada aparılır. Düşünürəm ki, edilən bu dəyişikliklər mənzil sahəsində olan bir sıra problemlərin aradan qalxmasına, tikinti müddətinin qısaldılması, ödənişlərin mərhələli şəkildə aparılması, həmçinin, bazardan təsadüfi iş adamlarının çıxarılmasına səbəb olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
