Pərviz Heydərov: “Hazırda fındıqçılıqla 9 min nəfər məşğuldursa, bu rəqəm 20 min nəfərə çatacaq”
Bu gün Azərbaycan fındıq ixracına görə dünyada üçüncü yeri tutur. Bunu kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Seyfəddin Talıbov deyib. Onun sözlərinə görə, artıq fındıq ixracından Azərbaycana əhəmiyyətli həcmdə valyuta daxil olub: “Hazırda Azərbaycanda 12 min hektar fındıq bağı salınıb. Gələn il bu göstəricini 40 min hektaradək çatdırmaq planlaşdırılır”.
Qeyd edək ki, Beynəlxalq Fındıq və Quru Meyvə Şurasının hesabatına əsasən, bu il Azərbaycanda 45 min ton fındıq istehsal olunacaq ki, bu da 17 min ton meşə fındığı ləpəsinə bərabərdir.
Ümumilikdə, hazırda ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişafı fonunda fındıq istehsalının artırılması da prioritet məsələlərdəndir. Ötən il Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə bu sahənin inkişafına 700 min manat vəsaitin ayrılması fermerləri daha da həvəsləndirib. Bununla yanaşı, dövlət başçısı aqrar sektora həsr olunmuş son müşavirələrdə ölkədə fındıqçılığın inkişafını sürətləndirmək məqsədilə aidiyyəti qurumlara göstərişlər verib. Başqa bir tərəfdən, hökumət istehsalın artması üzərində işləyir və fermerlərə ödənişsiz olaraq fındıq toxumları, eləcə də subsidiyalar, qrantlar və güzəştli kreditlər verir. Eyni zamanda bu məsələyə xarici şirkətlərin də marağı artır. Qeyd edək ki, İtaliya, Türkiyə Azərbaycanda bu sahəyə sərmayə yatırmaq istəyirlər. Bütün bunlar fındıqçılığın inkişafında ciddi rol oynayır və bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan fındıq ixracına görə dünyada üçüncüdür. Aqrar sektorda bu gün ən çox valyuta gətirən məhsullardan biri də fındıqdır
Maraqlıdır, bəs ekspertlərin Azərbaycanda fındıqçılığın inkişafı ilə bağlı fikirləri nədən ibarətdir?
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərovun fikrincə, sözügedən sahə Azərbaycanda inkişaf edir: “Keçən il fındıq Azərbaycanın qeyri-neft sektoru üzrə ən böyük ixrac məhsulu olub. Ölkəyə 105 milyon dollar valyuta gətirib. Bu, şimal-qərb rayonlarının kənd camaatını çox sevindirib. Çünki bir ara qiymətlər kiloya 7-8 manata qədər qalxmışdı. Ümumiyyətlə, bu ilin birinci yarımili ərzində 32,3 milyon dollar dəyərində fındıq ixrac edilib. Deməyim odur ki, fındıq ən çox valyuta gətirən kənd təsərrüfatı məhsuludur. Odur ki, ölkənin 13 rayonu üzrə 40 min hektardan artıq ərazidə fındıq bağları salınır, 2017-2018-ci illərdə daha 10 min hektar salınacaq. Hazırda fındıqçılıqla 9 min nəfər məşğuldursa, bu rəqəm 20 min nəfərə çatacaq. Rəsmi olaraq da deyildi ki, keçənilki 7-8 manat aşağı qiymətdir. Çünki xarici bazarlarda fındığın 1 kiloqramının qiyməti bizim pulla 10 manatdan çoxdur. Ancaq çox maraqlıdır ki, bu il kənd camaatından fındığın alış qiyməti 3 manatdan artıq olmadı. Hesab edirəm ki, bu cür məsələlər həllini tapmalıdır. Yəni aqrar sahədə stimullaşdırıcı xarakter daşıyan siyasətdə qiymət amili, maddi maraqların qorunması prinsipləri mütləq təmin olunmalıdır. Çünki bazar iqtisadiyyatı şəraitində hər şey qiymətlərdən asılıdır, özü də bütün növ qiymətlərdən”.
Vidadi ORDAHALLI