Bu il xaricdən taxıl almaq müşkülə çevriləcək

Tarix: 20.08.2014 / 05:57
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, Azərbaycan taxıl və una olan ehtiyacının bir hissəsini idxal hesabına ödəyir. Ölkəmizin bu məhsulları aldığı ölkələr sırasında əsas yer isə Qazaxıstan, Ukrayna, Rusiya və qismən də Belarusa aiddir. Lakin bu il Rusiya və Ukraynadan taxıl və un alınması mümkün olmaya bilər. Məsələ burasındadır ki, Ukraynada məlum hadisələr burada həm məhsuldarlığı, həm də ixracın həcmini xeyli azaldıb.
Rusiya isə bu dəfə taxılı daha çox daxili ehtiyaclarının ödənilməsinə sərf etmək niyyətindədir. Bu vəziyyətdə Azərbaycan taxılı digər ölkələrdən daha baha qiymətə ala bilər. Çüni indiyə qədər istifadə olunan idxal mənbələri ölkəni lazımi həddə taxıl, xüsusən də unla təmin etmək iqtidarında deyil.
Digər tərəfdən, dünya bazarında taxılın qiymətində artımların müşahidə olunması da vəziyyətə təsirsiz ötüşmür. Bütün bunlar fonunda cari il ərzində taxıldan asılılıq həddi daha da arta bilər. Əsas səbəb odur ki, bu il hava şəraiti ilə bağlı olaraq daha az həcmdə məhsul istehsal olunub. Xatırladaq ki, bu mövsümdəki iqlim şərtləri taxıl məhsullarının istehsalı baxımından son dövrlərin ən əlverişsiz ili olub. Belə ki, mövsüm dövründə havaların quraq keçməsi nəticəsində, xüsusilə dəmyə ərazilərdəki taxıl sahələrinin bir hissəsində məhsuldarlıq çox aşağı olub. Həmçinin bəzi rayonlarda dolu düşməsi nəticəsində əkilmiş taxıl sahələrinin xeyli hissəsi sıradan çıxıb.
Digər tərəfdən, yerli istehsal buğdadan çörək və digər un məmulatlarının hazırlanmasında az istifadə edilir. İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bu xüsusda bildirir: ::::İyun ayının yekunlarına görə, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 30 faizdən çox taxıl istehsal olunub. Bu il ölkədə 2,7 milyon ton taxıl istehsal olunub. Bu məhsulun təxminən 1.8 milyon tonu buğdadır. Ölkədə mövcud ehtiyacı təmin edəcək qədər buğda istehsal olunsa da, bu məhsulun yalnız 30 faizi çörək istehsalında istifadə olunur, 70 faizi isə istehsala yaramır. Ölkədə istehsal olunan taxıl məhsulları beynəlxalq standartlara cavab vermədiyi üçün Azərbaycan Rusiya və digər ölkələrdən taxıl məhsulları idxal etməyə məcbur olur::::.
V.Bayramovun fikrincə, taxıl bolluğuna baxmayaraq, çörək və un məhsullarının qiymətinin qalxma səbəbi daxili bazarda qiymətlərin yüksək olması ila əlaqəli deyil: ::::Bu daha çox Rusiya, Qazaxıstan və İranın daxili bazarlarında qiymətlərin tənzimlənməsindən asılıdır. Bu ölkələrdə taxılın qiymətində artım baş verirsə, o zaman Azərbaycana idxal olunan taxılın qiymətində də artım baş verəcək. Amma Rusiya regionda Qazaxıstanla rəqabət apardığı üçün bu ölkədə də qiymət artımının baş verməsi gözlənilmir. Bütün bunları nəzərə aldıqda Azərbaycanda taxıl və un məhsullarında qiymət artımı proqnozlaşdırılmır::::. Lakin onu da bildirək ki, hazırda Rusiyada yapışqanlıq keyfiyyəti 23%-dən çox olan 3-cü sinif buğdanın 1 tonu təxminən 9 min rubl və ya 205 manat təşkil edir. Qazaxıstanın ən böyük ticarət birjası olan ::::Avrasiya Ticarət Sistemi::::ndə isə dünən buğdanın 1 tonunun qiyməti 50 min təngəyə və ya 215 manata bərabər olub. Hazırda Dövlət Taxıl Fondu yapışqanlıq keyfiyyəti 23% -dən çox olan 3-cü sinif buğdanın 1 tonunu fermerlərdən 240 manata qəbul edir. Payız aylarında Rusiya və Qazaxıstanda qiymət artdıqda Azərbaycan taxılı daha yüksək qiymətə almalı olacaq.
Qeyd edək ki, ölkəmizdə istehsal edilən taxılın yarıya qədəri yalnız heyvan yemi üçün istifadə olunur. Daha çox taxıl isə sənaye ehtiyaclarına yönəldilir. Onu da qeyd edək ki, ölkədə yaradılan taxıl ehtiyatının həcmi ildən-ilə artırılır. Məsələn, 2013-cü ildə 1,623 milyon ton və ya 2012-ci ilə nisbətən 210 min tondan artıq taxıl qalığı yaradılıb. Taxıl ehtiyatlarının 74 faizindən çoxu buğda ehtiyatlarından ibarətdir.
Ötən il buğda ehtiyatlarının 1,845 milyon tonu yerli istehsal, 1,451 milyon tonu idxal hesabına yaradılıb. Bütün göstəricilər nəzərə alınarsa, 2013-cü ildə 4,364 milyon ton buğda ehtiyatı yaradılıb. Жari ildə isə bu göstəricinin daha artıq olması gözlənir. Lakin hesab edilir ki, burada əsas diqqət keyfiyyətli yerli istehsala yönəldilməlidir. Əks halda dünya bazarlarında baş verənlər Azərbaycana təsir göstərməkdə davam edəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...