Natiq Cəfərli: “Son zamanlar gön-dəri məhsullarının emalı ilə bağlı ciddi problemlər yaşanır”
Azərbaycanda yüngül sənayenin tarixi qədimdir.Yüngül sənayenin ən iri qollarından biri də xəz-dəri, gön-dəri istehsalıdır. Bu sahə xarici ölkələrdə mühüm potensiala malik gəlirli sahə hesab olunur. İnkişaf etmiş ölkələrdə gön-dəri istehsalı iqtisadiyyatın ən gəlirli sahəsi hesab olunur. Qonşu ölkələrdə xam dərinin xaricə çıxarılmasına qadağa qoyulub. Azərbaycanda gön-dəri istehsalı ilə məşğul olan bir neçə müəssisə var. Ümumiyyətlə, Azərbaycan kənd təsərrüfatı ölkəsidir, burada maldarlıq böyük inkişaf yolu keçib.
Bəllidir ki, Qurban bayramından sonra şəhərin küçələrində xoşagəlməz mənzərə yaranır. Rayonlardan paytaxta gətirilən minlərlə heyvanın dərisi tullantı kimi zibilliklərə atılır. Ancaq kəsilən heyvanların dərisi emal müəssisələrinə təhvil verilərsə, həm vətəndaş, həm də sahibkar qazanar. Məlumatlara görə, hazırda Azərbaycanda qoyun dərisinin qiyməti 2 manat dəyərindədir. Yığılan materiallardan hazırlanan geyim məhsulları ölkədən kənarda satılır. Bu da ölkəyə əlavə gəlir gətirir.
Ümumiyyətlə, hazırda Azərbaycanda gön-dəri istehsalının vəziyyəti necədir? Qəssablar əllərində olan gön-dərini sata bilirlərmi?
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, son zamanlar gön-dərinin emalı ilə bağlı ciddi problemlər yaşanır. Əvvəllər gömrük rüsumü olduqca az idi: “Əsasən də məhsul Türkiyəyə ixrac olunurdu. Ümumiyyətlə, Azərbaycanda gön-dəri istehsalı yox səviyyəsindədir. Ancaq kiçik sexlərdə kustar formada işlər görülür. Təxminən bir il öncə gömrük rüsumü artırıldı. Beləliklə, ixracatın zəifləməsi yaşandı. İxracatın zəifləməsi rəqabətə davamlılığa problem yaratdı. Bu addım atılarkən hesab olunurdu ki, yerli istehsal təşviq olunacaq və yerlərdə istehsal yaranacaq. Beləliklə, xammal şəklində xəz-dəri ölkədən çıxmayacaq. Amma bunun əksi yaşandı. Nə yerli istehsal artdı, nə də xaricə göndərilən məhsulların həcmi azaldı. Əslində, ixracatla məşğul olan şirkətlər müəyyən problemlər yaşadılar. Rəqabət qabiliyyəti itdi. Yüksək məbləğdə gömrük rüsumü ödəniləndə məhsulun maya dəyəri yüksəlir və Türkiyədə rəqabətə davam gətirə bilmir. Nəinki Türkiyə, o cümlədən digər ölkələrdə də məhsulun satışında problem yaranırdı”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, gön-dəri sahəsində region üzrə Azərbaycanın rəqibi hazırda Gürcüstandır. Gürcüstan, ümumiyyətlə, gömrük rüsumunu sıfırlayıb.
N.Cəfərlinin sözlərinə görə, gön-dəri sahəsi ölkəyə valyuta gətirəcək sahələrdən biridir.
Günel CƏLİLOVA
