Vüqar Bayramov: “Ancaq buna baxmayaraq, biz neftin dünyada qiymətinin kəskin artacağını gözləmirik”
Xəbər verildiyi kimi, Vyanada OPEC Nazirlər Şurasının 173-cü iclası çərçivəsində Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatına (OPEC) üzv və qeyri-üzv dövlətlərin üçüncü görüşündə neft hasilatının azaldılmasına dair sazişin müddətinin 2018-ci ilin sonuna kimi uzadılması ilə bağlı razılıq əldə olunub. OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin bu yeni razılaşmasına Azərbaycan da qoşulub.
İclasın yekunlarına dair açıqlama verən energetika naziri Pərviz Şahbazovun sözlərinə görə, iclasda Vyana sazişinin imzalanmasından ötən bir il müddətində dünya neft bazarında vəziyyət təhlil edilib. Bununla belə, Vyana razılaşmasını zəruri edən problemlərin tam aradan qalxmadığı əsas gətirilərək, Monitorinq Komitəsinin 2018-ci ilin martından sonra neft hasilatının azaldılması üzrə sazişin uzadılması təklifi irəli sürülüb və yekdilliklə razılaşdırılıb. Hasilatın əlavə həcmdə azaldılması məqsədəuyğun hesab edilməyib və öhdəliklərin olduğu kimi saxlanması qərara alınıb. OPEC çərçivəsində irəli sürülən təşəbbüslərə ilk vaxtdan qoşulan Azərbaycan gündəlik hasilatı 35 min barrel azaltmaqla bağlı üzərinə götürdüyü öhdəliyi tam yerinə yetirib. Toplantıya 14 OPEC üzvü, kartelə daxili olmayan 17 ölkə nəzərə alınmaqla ümumilikdə 32 ölkə qatılıb. Türkmənistan, Özbəkistan, Çad, Konqo, Misir və Uqanda müşahidəçi qismində iştirak edərək, prosesə dəstək nümayiş etdiriblər.
Maraqlıdır, Azərbaycanın OPEC-in yeni razılaşmasına qoşulmasını ekspertlər necə dəyərləndirirlər? Ümumilikdə, təşkilatın məlum qərarı bundan sonra neftin qiymətinə necə təsir göstərəcək?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov buna bir neçə rakursdan yanaşdı. Onun fikrincə, tərəflər öz öhdəliklərinə sadiq qalsa, o zaman neftin qiyməti stabilləşəcək: “Azərbaycan birmənalı şəkildə neftin dünya bazarındakı qiymətinin sabitləşməsində maraqlıdır. Bu baxımdan Azərbaycan OPEC-in hasilatın azaldılması ilə bağlı qərarının uzadılmasına dəstək verdi. Eyni zamanda, həmin konsensusda qaldığını bəyan etdi. Çünki qiymətlərin stabilləşməsi nəticə etibarilə ölkəyə daxil ilan valyuta gəlirlərinin artmasına öz təsirini göstərir. Stabil qiymətlər nəinki Azərbaycan üçün, eləcə də digər neft ölkələri üçün cəlbedicidir. Bu, nəticə etibarilə, ölkəyə daxil olan vəsaitin artmasına birbaşa təsir göstərir. Ona görə də Azərbaycan tərəfindən OPEC-ə dəstək verilməsi ölkənin mövcud iqtisadi maraqları baxımından çox vacib addımdır. OPEC-in son qərarı təbii ki, neftin dünya bazarındakı qiymətlərinə öz təsirini göstərir. Son hadisələr bir daha göstərdi ki, OPEC neftin dünya bazarındakı qiymətlərinə öz təsir imkanlarını qoruyub saxlayır. Təşkilatın qərarları birbaşa neftin dünyadakı bazar qiymətlərinə təsirsiz ötüşmür. Ancaq buna baxmayaraq, biz neftin dünyada qiymətinin kəskin artacağını gözləmirik. OPEC-in özü belə qiymətlərin stabilləşməsində maraqlıdır. Burada şist neftin hasilatı məsələsi də önəmli rola malikdir. Nəticə etibarilə bu da birbaşa neftin qiymətinə təsir göstərən faktordur. Bütün bunlara baxmayaraq, güman olunur ki, tərəflər öz öhdəliklərinə tam olaraq əməl edərlərsə, bu, neftin qiymətinin stabilləşməsinə gətirib çıxara bilər. Məsələ ondadır ki, tərəflərin öz öhdəliklərinə əməl etməmələri neftin ucuzlaşmasına gətirib çıxara bilər. O baxımdan öhdəlik götürən ölkələr bu kimi məqamlara diqqət etməlidirlər”.
Vidadi ORDAHALLI
