Rəsul Cahangirli: "İqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunda müşahidə olunan canlanma, artım meylləri yaxın illərdə..."
2017-ci ilin birinci yarısında ölkədə 31 310,6 milyon manat və ya əhalinin hər nəfərinə 3224,6 manat dəyərində ümumdaxili məhsul (ÜDM) istehsal edilib. Bu dövrdə iqtisadiyyatın qeyri-neft bölməsində istehsal olunmuş əlavə dəyər əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 1,7 faiz artıb, neft-qaz bölməsində isə 6,6 faiz azalıb.
Ümumdaxili məhsulun 13 195,2 milyon manatı sənayedə, 3 414,6 milyon manatı ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri sahələrində, 2536,8 milyon manatı tikintidə, 2249,6 milyon manatı nəqliyyat və anbar təsərrüfatı, 1559,9 milyon manatı kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq, 846,6 milyon manatı turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə, 548,4 milyon manatı informasiya və rabitə sahələrində, 4711,7 milyon manatı digər sahələrdə istehsal edilib, məhsula və idxala xalis vergilər 2247,8 milyon manat təşkil edib.
Reallıq ondan ibarətdir ki, qeyri-neft sektorunun ÜDM-də rolu gücləndirilir, Azərbaycan brendi ilə dünya bazarlarına çıxarılan yerli məhsulların ixracda payının daha böyük rəqəmlərlə ifadə olunması sərbəst rəqabətə əsaslanan bazar münasibətlərini möhkəmləndirir.
ÜDM-də payı artan özəl bölmənin inkişafına diqqətin artırılması müasir dövrümüzün başlıca tələbidir. Son 12 ildə isə ölkədə 70 mindən artıq özəl müəssisə yaradılıb. Bütün bunlarla yanaşı, neft kapitalının insan kapitalına çevrilməsi üçün qeyri-neft sektorunun ÜDM-də payı gələcəkdə daha çox olmalıdır.
Ümumilikdə, ekspertlər ÜDM-də artım tendensiyasını necə dəyərləndirir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli buna müsbət prizmadan yanaşdı: "Nəzərə almaq lazımdır ki, 2014-cü ildə dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsi bir çox ölkələrin, o cümlədən Azərbaycanın da iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmədi. Nəticədə ölkəyə daxil olan valyuta gəlirlərinin həcmi azaldı. Eyni zamanda, ümumdaxili məhsulun həcmi bir müddət azalmağa doğru getdi. Ancaq ölkə hakimiyyətinin məqsədyönlü siyasəti nəticəsində aparılan struktur və institusional islahatlar artıq öz bəhrəsini verməyə başlayıb. İqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunda müşahidə olunan canlanma, artım meylləri yaxın illərdə bu sahədə ciddi artımların olacağından xəbər verir. Görülən işlərin nəticəsidir ki, ixracatda qeyri-neft sektorunun çəkisi artır. Ümumilikdə, ölkə iqtisadiyyatında müşahidə olunan inkişaf tendensiyası adambaşına düşən ÜDM-in artmasına təkan verir. İndiki dövrdə əhalinin hər nəfərinə 3224,6 manat dəyərində ümumdaxili məhsul istehsalı yaxşı göstəricidir".
Vidadi ORDAHALLI
