Vahid Əhmədov: "Uçot dərəcəsinin endirilməsi real sektorun inkişafına təkan ola bilər"
Fuad Əlizadə: "Bu onu göstərir ki, Azərbaycanın bank və maliyyə sistemində olan böhran başa çatır"
Azərbaycanın maliyyə bazarında yaranmış müsbət meyllər uçot dərəcəsinin azaldılmasına şərait yaradır. Bunu jurnalistlərə açıqlamasında Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının sədri Zakir Nuriyev deyib.
Bu arada Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) İdarə Heyətinin iclası keçirilib. İclasda 22 iyun 2017-ci il tarixindən uçot dərəcəsi və likvidlik əməliyyatları üzrə faiz dəhlizinin yuxarı həddinin dəyişməz saxlanması, faiz dəhlizinin aşağı həddinin isə 12 %-dən 10 %-ə endirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilib.
Bildirilib ki, qeyri-neft sektorunda iqtisadi artım bərpa olunub, ixracın artımı və idxalın azalması nəticəsində tədiyə balansı profisit mövqeyə keçib. Milli valyutanın məzənnəsinin sabitliyinin dayanıqlığı yüksəlməkdədir. Mərkəzi Bank monetar şəraitdə müəyyən kəmiyyət dəyişikliyi etsə də, mühafizəkar pul-kredit siyasətini davam etdirir və ilin ikinci yarısında iqtisadi və inflyasiya dinamikasından asılı olaraq uçot dərəcəsinin azaldılması potensialını qeyd edir.
Bu qərar qəbul edilərkən bir sıra makroiqtisadi şərtlər nəzərə alınıb. Onlardan biri də iqtisadi aktivlikdir. 2017-ci ilin ötən dövründə qeyri-neft sektorunda iqtisadi artımın bərpası prosesi başlayıb, son 5 ayda sektorda 2,3 %, ticari sektorda 3,2 %, qeyri-neft sənayesində isə 3,9 % artım baş verib. Qeyri-neft sektorunda iqtisadi artımın əsas amilləri son istehlak xərcləri, dövlət tələbi və xalis xarici tələbin yüksəlməsi olub. MB iqtisadi və inflyasiya dinamikasından asılı olaraq cari ilin ikinci yarısında uçot dərəcəsinin aşağı salınması potensialını qeyd edib.
AMB-nin İdarə Heyətinin uçot dərəcəsinin səviyyəsi haqqında növbəti iclası 1 avqust 2017-ci il tarixinə təyin edilib.
Ümumilikdə, MB-nin bu qərarı necə şərh olunur? Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vahid Əhmədovun sözlərinə görə, uçot dərəcəsinin aşağı olması ölkə iqtisadiyyatı üçün vacibdir: "Sahibkarların normal işləməsi, kredit alması baxımından faiz dəhlizinin aşağı olmasının böyük əhəmiyyəti var. Uçot dərəcəsinin endirilməsi real sektorun inkişafına təkan ola bilər. Son zamanlar milli valyutanın məzənnəsinin möhkəmlənməsi istiqamətində ciddi addımlar atılıb. Mərkəzi Bankın gəlirləri də artıb. O baxımdan, uçot dərəcəsinin aşağı salınması prosesi labüd idi".
Digər iqtisadçı-ekspert Fuad Əlizadə də buna müsbət prizmadan yanaşır: "Azərbaycan Mərkəzi Bankının ilk addımı pul siyasətinin yumşaldılması istiqamətində idi. Mərkəzi Bank bu istiqamətdə çox ehtiyatlı addım ataraq uçot dərəcəsini dəyişmədi. Amma cari il avqustun 1-də MB davamlı addımlar atsa, uçot dərəcəsinin aşağı salınmasını gözləmək olar. Keçən ilin 14 sentyabrında uçot dərəcəsi 9,5 %-dən 15 %-ə qaldırılmışdı. Bu da pul kütləsinin, bankların əhaliyə verdiyi kreditlərin məbləğinin azaldılmasına, faizlərin artmasına səbəb olub. Avqustun 1-dən sonra MB-nin banklar üçün yaradacağı şərait nəticəsində istehlak kreditləri daha əlçatan olacaq və faizlərin aşağı salınması tendensiyası yaranacaq. Bu isə onu göstərir ki, Azərbaycanın bank və maliyyə sistemində olan böhran başa çatır".
Vidadi ORDAHALLI
