İlqar Hüseynli: "Bina sakinləri bu məsələdə təşəbbüsü ələ ala bilər"
Vüqar Tofiqli: "Heç bir tikinti kooperativinin özbaşına qiymət təyin etmək hüququ yoxdur"
Yeni tikilən binalarda kommunal ödənişlərlə bağlı tez-tez əhalinin şikayətlərinə rast gəlinir. Bir sıra mənzil-tikinti kooperativləri (MTK) binaları istifadəyə verdikdən sonra idarəçiliyini də özləri həyata keçirir ki, bu da sakinlərlə onlar arasında narazılığın yaranmasına səbəb olur.
Kooperativlər tərəfindən müəyyən olunan kommunal ödənişlərin həcmi və bunun müqabilində göstərilən xidmətlərin keyfiyyəti, bir çox hallarda, sakinləri qane etmir. Bir sözlə, MTK-lar tərəfindən mütəmadi olaraq istehlakçı hüquqları pozulur. Tam təhvil verilməyən binalarda sayğaclaşma aparılmadığından, sakinlər kommunal xərclərini əvvəlcədən müəyyən edilmiş formada ödəyir. Belə formalarda mənzil pulu sahə (kvadratmetr), adam və ya otaq sayına əsasən hesablanır. Bütün hallarda, buna görə MTK-lar tərəfindən vətəndaşlardan alınan vəsait çox böyükdür. Sanki vətəndaş öz evində kirayədə qalır. O üzdən, belə təkliflər səslənir ki, kommunal ödənişlərin yığılması MTK-lardan alınsın.
Bu arada Milli Məclisdə Mənzil Məcəlləsinə dəyişiklik qəbul edilib. Dəyişikliyə əsasən, çoxmənzilli binaların sakinləri yaşadıqları binanın idarəçiliyində özləri iştirak edəcək.
Bunda məqsəd çoxmənzilli, həmçinin, kooperativ binanın idarə edilməsi ilə bağlı mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi, idarəetmədə mənzil mülkiyyətçilərinin daha yaxından iştirakının təmin olunmasıdır. Qanun layihəsinə əsasən, çoxmənzilli binanın idarə olunması qaydaları müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən ediləcək, binaların idarə edilməsi ilə bağlı müqavilələr həmin qaydaların tələblərinə uyğun olaraq bağlanacaq, eyni zamanda, binanın idarə edilməsi zamanı bu qaydaların tələblərinin pozulması məsuliyyətə səbəb olacaq. Dəyişiklikdə mənzil-tikinti kooperativinin ləğv edilərək mənzil mülkiyyətçilərinin müştərək cəmiyyətinə çevrilməsi müddəti 1 ay təyin edilir.
Ümumilikdə, bu səlahiyyətin MTK-lardan alınmasına münasibət necədir? Məsələyə münasibət bildirən ekspert İlqar Hüseynlinin fikrincə, bu səlahiyyət MTK-lardan alınıb vətəndaşlara verilməlidir: "Tamamilə düzgün və yerində verilmiş təklifdir. Qanunda belə bir məsələ nəzərdə tutulur ki, MTK-lar tikinti işini başa çatdırdıqdan sonra payçıların ümumi yığıncağı keçirilir. Ümumi yığıncağın qərarı ilə payçılar bütün səlahiyyətləri seçkili orqana verməlidir. Binanın hansısa ümumi yığıncağını keçirib bir səlahiyyətli şəxs seçməlidirlər. Bina sakinləri bu məsələdə təşəbbüsü ələ ala bilər. MTK-lar isə kommunal xərclərlə bağlı istədiyi qiyməti müəyyən edir və bu da qanunsuzdur. Ayrı-ayrı binalarda müxtəlif qiymətlərdir. Halbuki, bu, Nazirlər Kabinetinin təsdiq etdiyi qiymətlərlə tənzimlənməlidir. Burada qanunsuzluğa yol verilir və bu səbəbdən yetərincə narazılıq var".
Bələdiyyələrin Təbliği İctimai Birliyinin sədri Vüqar Tofiqlinin fikrincə, tikinti şirkətlərinin özbaşına qiymət təyin etmək hüququ yoxdur: "Vətəndaş bilməlidir ki, kommunal xidmət haqları, qanunvericiliyə uyğun olaraq, Tarif Şurası tərəfindən müəyyən edilir. Heç bir tikinti kooperativinin özbaşına qiymət təyin etmək hüququ yoxdur. Qanun buna yol vermir. Qiymətləri differensiallaşdırmaq da olar. Müasir zamanda bu məsələlər fərdi qaydada həllini tapmalıdır. Necə ki, sakinlər elektrik enerjisi, təbii qaz, su israfına görə fərdi qaydada ödəniş edir, çoxmərtəbəli binalarda da bəzi xidmət haqları fərdi qaydada hesablana bilər".
Vidadi ORDAHALLI
