Qalib Toğrul: "Şikayət sayının azalmasına digər səbəb kimi özəl sektora münasibətdə vergi orqanlarının davranışını da göstərmək olar"
Bu ilin fevral ayı ərzində vergi orqanlarına 9 031 müraciət daxil olub ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 11,3% azdır.
Vergilər Nazirliyindən verilən məlumata görə, müraciətlərin 41,8%-i müxtəlif arayışların alınması, 23,2%-i kameral vergi yoxlamaları, 13,7%-i vergi borcları, 3,4%-i vergi qanunvericiliyinin tətbiqi, 2,8% vergidən yayınma, nağd hesablaşmaların aparılması qaydalarının pozulması, qanunsuz sahibkarlıq fəaliyyəti, 1,4%-i səyyar vergi yoxlamaları, 0,7%-i qəbul, 0,4%-i işlə təmin olunma, 0,3%-i vergi orqanlarının vəzifəli şəxslərinin hərəkəti (hərəkətsizliyi), 0,1%-i operativ vergi nəzarəti tədbirləri, 0,1%-i korrupsiya hüquqpozmaları, qalanları isə digər məsələlərlə bağlı olub. Bütün müraciətlərə vaxtında baxılıb, onların 69,2%-i müsbət həll olunub.
Hesabat dövründə vergi orqanlarında ümumilikdə 388 vətəndaş qəbul edilərək, onlara qanunvericilik çərçivəsində lazımi köməklik göstərilib və ya müvafiq izahatlar verilib.
Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları rəhbərlərinin bölgələrdə vətəndaşların qəbulu qrafikinə əsasən fevralın 24-də vergilər naziri tərəfindən Gədəbəy rayonunda Gədəbəy, Şəmkir, Tovuz, Ağstafa və Qazax rayonlarından olan 30 vətəndaş qəbul edilib.
Ümumilikdə müşahidələr göstərir ki, son illər vergi orqanlarına edilən şikayət və müraciətlərin sayı azalmaqdadır. Görünən odur ki, bu istiqamətdə görülən işlər öz bəhrəsini verir.
Maraqlıdır, bəs ekspetlər bunu nə ilə izah edir?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Qalib Toğrulun fikrincə, bu ilk növbədə yoxlamaların azalması ilə bağlıdır: "Prezidentin fərmanı ilə ötən 2015-ci ilin 1 noyabrından müəyyən istisnalar olmaqla sahibkarlıq sahəsində yoxlamalar 2 il müddətinə dayandırılıb. Yoxlamaların dayandırılması haqqında fərmanın vergi yoxlamalarına aiddiyyəti olmasa da, bu fərmandan dərhal sonra vergilər naziri Fazil Məmmədov da operativ vergi nəzarəti tədbirləri istisna olmaqla kiçik sahibkarlıq subyektlərində səyyar vergi yoxlamalarının dayandırılması haqda göstəriş verib. Bu da hardasa 70 minə yaxın vergi ödəyicisini əhatə edir. Vergi orqanlarından şikayətlərin azalmasının əsas səbəbi məhz bu qərardır. Şikayət sayının azalmasına digər səbəb kimi özəl sektora münasibətdə vergi orqanlarının davranışını da göstərmək olar. Ümumiyyətlə, bütün yoxlayıcı dövlət orqanlarından şikayətlərin azalması üçün ilk növbədə onlar öz fəaliyyətlərini 2014-cü ilin əvvəlindən qüvvədə olan "Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların tənzimlənməsi və sahibkarların maraqlarının müdafiəsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun qurmalıdırlar. Bu qanun Vergilər Nazirliyinin yoxlamalarına şamil olunmasa da, nazirlik məhz qanunun tələblərindən irəli gələn, risk qruplarının müəyyənləşdirilməsi və yoxlamaların risk qiymətləndirmə sisteminə uyğun aparılması ilə bağlı mühüm addımlar atır. Risk qiymətləndirmə sisteminə uyğun yoxlamaların təşkili və aparılması, eyni zamanda yoxlamaların mərkəzləşdirilməsi sahibkarlıq subyektlətinə əsassiz müdaxilələrin qarşısının alınmasına və təbii olaraq şikayətlərin azalmasına səbəb olur".
Vidadi ORDAHALLI
