Natiq Cəfərli: "Bunun pozitiv tərəfi odur ki, manata basqıları zəiflədir"
2017-ci ilin yanvar ayında valyuta bazarının həcmi ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən kəskin azalıb. Mərkəzi Bankın statistikasına istinadən xəbərə görə, 2016-cı ilin eyni dövrü ilə müqayisədə hesabat dövründə xarici valyuta əməliyyatlarının həcmi 3,27 dəfə azalıb.
Son 1 ildə ABŞ dolları ilə əməliyyatların həcmi 3,41 dəfə azalıb. Başqa sözlə, yanvarda ABŞ dolları ilə mübadilə əməliyyatlarının həcmi 179 mln. 751,9 min ABŞ dolları olubsa, 2016-cı ilin yanvarında 612 mln. 494,7 min manat təşkil edib.
Bu ilin yanvar ayında nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları zamanı 121 mln. 516,3 min ABŞ dolları satılıb ki, bu da 1 il əvvəllə müqayisədə 3,23 dəfə azdır. Ötən ay nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları zamanı 58 mln. 235,6 min ABŞ dolları alınıb. Bu, 2016-cı ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,77 dəfə azdır.
2016-cı ilin yanvarı ilə müqayisədə avro ilə əməliyyatların həcmi isə 1,95 dəfə azalıb. Yanvarda avro ilə mübadilə əməliyyatlarının həcmi 18 mln. 134,2 min avro olubsa, 2016-cı ilin eyni dövründə bu göstərici 35 mln. 298,9 min avro təşkil edib.
Ötən ay nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları zamanı 12 mln. 555,8 mln. avro satılıb ki, bu da 1 il əvvəllə müqayisədə 2,22 dəfə azdır. Hesabat dövründə nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları zamanı 5 mln. 578,4 min avro alınıb. Bu, 2016-cı ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 25,33 % azdır.
Xarici valyuta ilə aparılan əməliyyatların həcminin azalmasına münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bunun bir neçə səbəbi var: "İlk öncə bildirim ki, xarici valyuta ilə aparılan əməliyyatların sayının azalması ölkədə dollarlaşma səviyyəsinin kifayət qədər yüksək olması ilə bağlıdır. Yəni artıq vəsaitin böyük bir hissəsi xarici valyutaya çevrildiyi üçün, sərbəst valyutaya çevrilməyən manat kütləsi kifayət qədər azalmışdı. Həmçinin depozitlərin böyük bir hissəsinin xarici valyutada olması da azalmaya səbəb oldu. Digər səbəb isə iqtisadi aktivliyin azalması ilə bağlıdır. Xarici ticarət dövriyyəcində azalmalar müşahidə olunur. Analoji hal idxalda özünü göstərdi. İdxalda azalmanın olması alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsi ilə əlaqədardır. Belə olan halda, valyutaya olan tələbat da azalır. Bütün bunlar ölkədə xarici valyuta ilə aparılan əməliyyatların sayına öz təsirini göstərir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, xarici valyuta ilə əməliyyatların azalması tələbata da öz təsirini göstərir: "Bunun pozitiv tərəfi odur ki, manata basqıları zəiflədir. Neqativ tərəfi isə xarici valyuta ilə əməliyyat azaldıqca, idxal-ixrac əməliyyatlarının da azalmasıdır. İdxal-ixrac əməliyyatlarının azalması ölkədə ticarət dövriyyəsinin, iqtisadi aktivliyin, iş yerlərinin və gəlirlərin azalmasına səbəb olur".
Günel CƏLİLOVA
